Với mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% thời gian xử lý và chi phí tuân thủ pháp luật cho người dân, doanh nghiệp, dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế đang tạo ra một bước chuyển mạnh mẽ trong cải cách hành chính.

Không chỉ dừng ở việc đơn giản hóa thủ tục, dự thảo còn hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý thông qua ứng dụng dữ liệu lớn và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Công chức Thuế TP. Hà Nội hỗ trợ người nộp thuế.

Theo Bộ Tài chính, việc xây dựng dự thảo Nghị định không chỉ là yêu cầu chuyên môn mà còn cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về cải cách hành chính.

Mục tiêu đặt ra là cắt giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, 30% chi phí tuân thủ và loại bỏ 30 điều kiện kinh doanh không cần thiết theo tinh thần các chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ.

Đặc biệt, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, có hiệu lực từ 1/7/2026, đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện khung pháp lý chi tiết nhằm quản lý hiệu quả nền kinh tế số, thương mại điện tử và các giao dịch xuyên biên giới. Dự thảo Nghị định được xem là công cụ quan trọng để đưa các quy định của Luật vào thực tiễn một cách đồng bộ.

Một điểm đáng chú ý là việc cắt giảm các đầu mối khai thuế không cần thiết. Theo đó, người nộp thuế sẽ không phải nộp hồ sơ khai thuế trong một số trường hợp như cá nhân có thu nhập miễn thuế hoặc tổ chức, cá nhân khấu trừ thuế thay cho nhà thầu nước ngoài nhưng không phát sinh nghĩa vụ trong kỳ.

Bên cạnh đó, khi cơ quan Thuế đã kết nối và khai thác được dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc hệ thống thông tin của các cơ quan có thẩm quyền, việc tính thuế sẽ được thực hiện tự động và thông báo cho người nộp thuế, thay vì yêu cầu tự kê khai như trước.

Dự thảo cũng bổ sung quy định miễn thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh có số thuế phải nộp từ 50.000 đồng trở xuống. Đồng thời, các khoản nộp thừa nhỏ lẻ sẽ được bù trừ sang kỳ sau thay vì thực hiện thủ tục hoàn thuế, qua đó giảm đáng kể chi phí xã hội và gánh nặng hành chính.

Một trong những nội dung tác động trực tiếp đến doanh nghiệp là việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Với hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn sau, thời gian giải quyết được giảm từ 40 ngày xuống còn tối đa 10 ngày làm việc kể từ khi có kết luận kiểm tra. Thời gian xử lý hồ sơ miễn, giảm thuế đối với các trường hợp rủi ro cao cũng được rút ngắn tương tự.

Song song với đó, dự thảo thể hiện rõ định hướng phân cấp, phân quyền mạnh mẽ. UBND cấp tỉnh được giao thẩm quyền xóa nợ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Đối với các khoản nợ thuế, phí dưới 5 tỷ đồng, thẩm quyền được giao cho người đứng đầu cơ quan thuế cấp tỉnh và các đơn vị chuyên trách.

Các khoản nợ từ 5 đến 10 tỷ đồng thuộc thẩm quyền của cơ quan thuế và hải quan cấp trung ương, trong khi chỉ những khoản trên 10 tỷ đồng mới phải trình Bộ Tài chính. Việc phân định rõ thẩm quyền giúp nâng cao tính chủ động, trách nhiệm và hiệu quả xử lý tại từng cấp.

Đối với hoạt động thương mại điện tử và các dịch vụ của nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, dự thảo bổ sung nhiều quy định nhằm giảm thủ tục và chi phí tuân thủ. Theo đó, trong trường hợp không phát sinh thường xuyên, người nộp thuế có thể lựa chọn khai thuế theo từng lần phát sinh thay vì theo tháng.

Ngoài ra, nếu toàn bộ doanh thu tại Việt Nam đã được khấu trừ và nộp thay, nhà cung cấp nước ngoài sẽ không phải thực hiện khai thuế đối với phần nghĩa vụ này, góp phần giảm trùng lặp thủ tục.

Dự thảo cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh giao dịch điện tử trong quản lý thuế. Hệ thống quản lý sẽ được vận hành tập trung, kết nối và chia sẻ dữ liệu với các cơ quan, tổ chức liên quan, tạo nền tảng cho việc hiện đại hóa công tác quản lý, nâng cao hiệu quả và chất lượng phục vụ người nộp thuế.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, dự thảo Nghị định đáp ứng yêu cầu cải cách toàn diện, từ đơn giản hóa thủ tục, phân cấp quản lý đến ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số. Khi được ban hành, Nghị định được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh chuyển đổi số.