Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc

Theo Đại biểu Vũ Tiến Lộc (Đoàn Thái Bình), Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), việc cải cách thể chế cắt giảm thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh năm 2018 và những tháng đầu năm 2019 dù đã đạt được một số kết quả tích cực nhưng chưa để lại nhiều dấu ấn đậm nét mang ý nghĩa bứt phá như yêu cầu của Thủ tướng và Chính phủ.

"Chúng ta có tiến bộ so với chính mình nhưng vẫn chưa thu hẹp được nhiều khoảng cách với bạn bè và đối tác trong cuộc đua toàn cầu về môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh", ông Lộc nói.

Dẫn chứng điều này, ông Lộc cho biết, theo xếp hạng của Ngân hàng thế giới và Diễn đàn Kinh tế thế giới năm 2018, Việt Nam đã tụt hạng so với năm 2017. Chính phủ đặt mục tiêu đưa nước ta vào nhóm 4 nền kinh tế hàng đầu trong ASEAN vào năm 2020 về môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, nhưng hiện tại chúng ta mới đang ở hạng thứ 5 và 7.

Theo Chủ tịch VCCI, tình trạng "trên nóng dưới lạnh" vẫn chưa được khắc phục triệt để.

"Lạnh ở đây không chỉ ở một số địa phương mà còn ngay ở cấp bộ, ngành chưa dành đủ thời gian và tâm lực cho cải cách thể chế do còn đa mang quá nhiều dịch vụ công và thủ tục hành chính, ít chịu chuyển giao cho thị trường và phân cấp cho các địa phương", ông Lộc nói.

Cơ chế xin cho vẫn tồn tại, luật pháp vẫn còn chồng chéo, không nhất quán, tiềm ẩn nhiều rủi ro, bó tay, bó chân các địa phương và doanh nghiệp. Tình trạng tranh chấp "quyền anh, quyền tôi" trong các cơ quan quản lý vẫn nặng nề.

Cách làm thể chế hiện nay vẫn là Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành tự rà soát, tự đề xuất các biện pháp cắt giảm thủ tục nhưng không dễ gì để mọi người có thể tự "lấy đá ghè chân" mình. Cách làm đó ít mang lại hiệu quả và khó tạo ra đột phá. Tôi đề nghị nên có cách tiếp cận khác, Chính phủ cần tiếp tục tạo áp lực mạnh mẽ hơn từ trên xuống theo tinh thần Nghị quyết số 19 và Nghị quyết số 02.

Ông Lộc lập luận, quản lý phải nương theo và làm bệ đỡ thúc đẩy tự do sáng tạo và đề cao trách nhiệm trong kinh doanh. Bảo đảm quyền tự do kinh doanh của người dân là mục tiêu, quản lý nhà nước chỉ là phương tiện.

Ông Vũ Tiến Lộc đề nghị giao cho các tổ chức độc lập, các hiệp hội doanh nghiệp, địa phương, cơ sở tiến hành rà soát tổng thể môi trường kinh doanh để kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ tập trung khắc phục ngay những điểm nghẽn trong môi trường kinh doanh, trong hệ thống pháp luật mà trong thảo luận, các đại biểu Quốc hội đã đề cập.

"Đồng thời, giao rà soát cắt giảm thủ tục hành chính cho các bộ phận độc lập, thay vì để các cơ quan trực tiếp cấp giấy phép tiến hành rà soát và đề xuất cắt giảm giấy phép theo kiểu vừa đá bóng, vừa thổi còi như hiện nay", ông Lộc nói.

Ông Lộc đề nghị Quốc hội có chương trình giám sát chuyên đề về công tác xã hội hóa dịch vụ công và việc phân cấp, phân quyền trong các cơ quan quản lý hành chính của các bộ, ngành để thúc đẩy mạnh mẽ công tác này.