“Khi Nhà nước kiến tạo đúng, doanh nghiệp tư nhân sẽ đầu tư"

Tại Vòng đối thoại địa phương - Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026) tại Cao Bằng chiều ngày 28/8, câu chuyện phát triển kinh tế cửa khẩu được đặt lại từ một góc nhìn khác: làm thế nào để mỗi dòng hàng qua biên giới tạo thêm doanh nghiệp, việc làm và dịch vụ ở địa phương.

Vòng đối thoại địa phương - VPSF 2026 tại Cao Bằng chiều ngày 28/8

Theo ông Lương Khắc Định, Giám đốc Công ty cổ phần Tà Lùng Quang Minh  - doanh nghiệp đang đầu tư, vận hành dịch vụ logistics tại cửa khẩu quốc tế Tà Lùng, Cao Bằng đã có nền tảng khá rõ về hạ tầng và hoạt động xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, phần lớn dịch vụ hiện vẫn xoay quanh trung chuyển, lưu kho và bốc xếp, trong khi nhiều bến bãi chưa khai thác hết công suất.

Theo số liệu được đưa ra tại Diễn đàn, giai đoạn 2020-2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn Cao Bằng đạt khoảng 5,635 tỷ USD, thu ngân sách từ hoạt động này khoảng 7.207 tỷ đồng. Toàn tỉnh có 31 dự án kho bãi, tổng sức chứa thiết kế khoảng 3.450 container mỗi ngày đêm.

Vấn đề được doanh nghiệp đặt ra là làm sao để phần giá trị tạo ra từ dòng hàng không dừng lại ở hoạt động vận chuyển và lưu kho.

Vì hiện tại, cơ cấu hàng xuất khẩu qua địa bàn hiện vẫn tập trung nhiều vào nông sản và hàng sơ chế. Trong khi đó, các dịch vụ như kho lạnh, kiểm nghiệm, phân loại, đóng gói, truy xuất nguồn gốc chưa phát triển tương xứng. Chi phí logistics được doanh nghiệp dẫn ra ở mức khoảng 4-8 triệu đồng mỗi xe.

Nếu những dịch vụ này được hình thành ngay tại cửa khẩu, doanh nghiệp địa phương có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi, thay vì chỉ cung cấp những dịch vụ đơn giản. Đây cũng là cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ kinh doanh tham gia mà không phải bỏ vốn lớn để xây dựng hạ tầng riêng.

“Công ty Cổ phần Tà Lùng Quang Minh đề xuất được tham gia với tư cách đơn vị thí điểm trong hệ sinh thái logistics Tà Lùng. Chúng tôi sẵn sàng phối hợp kết nối dữ liệu theo quy định; chuẩn hóa vận hành; phát triển thiết bị điện và logistics xanh; hỗ trợ đào tạo nhân lực; tạo không gian thử nghiệm giải pháp; và xây dựng cơ chế dịch vụ dùng chung”, ông Lương Khắc Định gửi kiến nghị tới lãnh đạo Cao Bằng tham gia Phiên đối thoại.

6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu thông thường và hàng giám sát qua khu vực cửa khẩu quốc tế Tà Lùng đạt 491,34 triệu USD. Có 8.812 lượt phương tiện và 106.795 tấn hàng hóa qua khu vực này. Nền tảng cửa khẩu số tại Tà Lùng cũng đang được thử nghiệm. Cao Bằng và Long Châu đã trao đổi về việc tăng nguồn hàng, kéo dài thời gian thông quan, làm việc vào cuối tuần và ngày lễ, xây dựng phòng kiểm nghiệm nông sản và phát triển cửa khẩu thông minh.

Theo ông Đình, đây là những điều kiện để Tà Lùng có thể tham gia một chương trình thí điểm về hệ sinh thái logistics với quy trình rõ ràng và có thể đo lường kết quả. Tài sản lớn nhất của một cửa khẩu không chỉ là diện tích bến bãi. Tài sản lớn nhất là dòng hàng ổn định, dữ liệu tin cậy, dịch vụ chuyên nghiệp và một cộng đồng doanh nghiệp có khả năng phối hợp.

“Khi Nhà nước kiến tạo đúng, doanh nghiệp tư nhân sẽ đầu tư”, ông Định cam kết.

Cũng tại Phiên đối thoại, du lịch - dịch vụ cũng được xác định là lĩnh vực có nhiều dư địa phát triển. Nhiều doanh nghiệp đề xuất Cao Bằng chuyển từ khai thác tài nguyên đơn thuần sang kiến tạo chuỗi giá trị, tập trung vào quy hoạch, hạ tầng, môi trường đầu tư, xây dựng thương hiệu điểm đến, nâng chất lượng dịch vụ và tăng sự tham gia, hưởng lợi của cộng đồng.

Cam kết xử lý kiến nghị doanh nghiệp theo nguyên tắc “4 rõ”

“Doanh nghiệp làm tốt phần việc của doanh nghiệp, chính quyền phải làm tốt phần việc của chính quyền”, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Hà Nhật Lệ nhấn mạnh quan điểm của chình quyền địa phương ngay sau khi lắng nghe các ý kiến, kiến nghị của doanh nghiệp.

Bà Hà Nhật Lệ, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng

Lãnh đạo tỉnh Cao Bằng cam kết cải cách thủ tục, khơi thông nguồn lực và theo dõi đến cùng các kiến nghị của doanh nghiệp. Cụ thể, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Hà Nhật Lệ đưa ra ba cam kết với cộng đồng doanh nghiệp.

Thứ nhất, chính quyền tỉnh tiếp tục thay đổi để phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn. Cao Bằng sẽ rà soát, cải cách các thủ tục liên quan trực tiếp đến đầu tư, đất đai, xây dựng và sản xuất kinh doanh; đẩy mạnh số hóa, công khai thông tin quy hoạch, đất đai, danh mục dự án và các cơ chế chính sách để doanh nghiệp dễ tiếp cận.

Theo lãnh đạo tỉnh, mục tiêu là đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết và bảo đảm việc hướng dẫn doanh nghiệp được thống nhất, công khai, minh bạch.

Thứ hai, tỉnh sẽ tập trung khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian phát triển và tạo thêm cơ hội đầu tư, kinh doanh.

Cùng với các dự án hạ tầng chiến lược, Cao Bằng sẽ tiếp tục hoàn thiện hạ tầng cửa khẩu, logistics, khu, cụm công nghiệp; rà soát quỹ đất và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận mặt bằng sản xuất, kinh doanh. Các vấn đề về quy hoạch, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu và thủ tục đầu tư cũng được xác định là những nội dung cần tiếp tục tháo gỡ.

Thứ ba là theo dõi và xử lý kiến nghị của doanh nghiệp đến cùng.

“Diễn đàn sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu chúng ta chỉ gặp nhau trao đổi rất thẳng thắn nhưng sau đó những vấn đề được nêu chỉ dừng lại ở biên bản hoặc báo cáo”, bà Hà Nhật Lệ khẳng định.

Ngay tại Phiên đối thoại, lãnh đạo tỉnh Cao Bằng đã yêu cầu các sở, ngành, cơ quan chuyên môn tổng hợp, phân loại và xử lý từng ý kiến, kiến nghị theo phương châm “rõ vấn đề, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả”. Với những nội dung vượt thẩm quyền, tỉnh sẽ đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, tránh để kiến nghị kéo dài hoặc phải chuyển qua nhiều cơ quan mà không được giải quyết.