Việc sử dụng các thiết bị kỹ thuật để phát hiện hành vi gian lận được xác định là giải pháp cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi của những thí sinh chấp hành nghiêm quy chế, đồng thời giữ vững tính công bằng, minh bạch của kỳ thi.

Theo Cục An ninh chính trị nội bộ (A03), Bộ Công an, thực tiễn những năm gần đây cho thấy các hành vi gian lận thi cử bằng thiết bị công nghệ cao có xu hướng gia tăng với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Không chỉ dừng lại ở các thiết bị nghe nhìn siêu nhỏ, nhiều công cụ công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), đang được các đối tượng lợi dụng nhằm tìm cách can thiệp vào quá trình làm bài thi.

Trước thực tế đó, Bộ Công an đã chỉ đạo công an các địa phương tăng cường tuyên truyền, quán triệt để 100% thí sinh, phụ huynh và cán bộ tham gia kỳ thi nắm vững các quy định về bảo vệ bí mật Nhà nước. Cơ quan chức năng nhấn mạnh hành vi làm lộ, lọt đề thi hoặc các thông tin liên quan đến đề thi không chỉ vi phạm quy chế thi mà còn có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.

Một trong những giải pháp đáng chú ý năm nay là việc khuyến khích các địa phương sử dụng thiết bị kỹ thuật chuyên dụng để phát hiện các thiết bị công nghệ cao phục vụ gian lận thi cử. Song song với đó, lực lượng chức năng được tập huấn về kỹ năng sử dụng thiết bị nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm trong thực tế.

Việc ứng dụng các giải pháp kỹ thuật không nhằm tạo áp lực cho thí sinh hay gây ảnh hưởng đến quá trình làm bài, mà hướng tới mục tiêu bảo vệ quyền lợi của đa số thí sinh nghiêm túc, trung thực. Đây cũng là giải pháp lấy công nghệ để phòng ngừa và ngăn chặn các hành vi gian lận bằng công nghệ, góp phần duy trì môi trường thi cử công bằng, khách quan.

Thực tế những năm gần đây cho thấy hậu quả của các hành vi vi phạm là không nhỏ. Thời gian qua đã có 6 vụ việc với 9 thí sinh bị khởi tố hình sự về tội làm lộ bí mật Nhà nước liên quan đến kỳ thi. Những con số này cho thấy gian lận thi cử không còn đơn thuần là vi phạm quy chế mà có thể kéo theo những hệ lụy pháp lý nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai của người học.

Tại các địa phương, lực lượng công an đã phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục triển khai nhiều biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi. Ngoài việc tập huấn cho cán bộ, giáo viên về công tác bảo vệ bí mật Nhà nước, nhận diện các phương thức, thủ đoạn gian lận mới và kỹ năng xử lý tình huống phát sinh, lực lượng chức năng còn tăng cường rà soát không gian mạng nhằm phát hiện sớm các hoạt động quảng cáo, mua bán thiết bị công nghệ cao có nguy cơ bị lợi dụng để gian lận thi cử.

Nhiều địa phương cũng đẩy mạnh tuyên truyền, cảnh báo về các thiết bị ngụy trang tinh vi như tai nghe siêu nhỏ, camera siêu mỏng, đồng hồ thông minh hay kính tích hợp AI có khả năng hỗ trợ giải đề. Học sinh và phụ huynh được khuyến cáo không chia sẻ, phát tán các thông tin liên quan đến đề thi, bài thi trên mạng xã hội dưới bất kỳ hình thức nào.

Cùng với các giải pháp kỹ thuật, công tác truyền thông phòng ngừa cũng được tăng cường. Từ mô hình tuyên truyền của Công an tỉnh Quảng Ninh, nhiều địa phương đã nhân rộng các pano, áp phích, logo tuyên truyền về bảo vệ bí mật Nhà nước và phòng chống gian lận thi cử bằng công nghệ cao.

Các sản phẩm tuyên truyền được bố trí tại khu vực cổng trường, hội đồng thi, nơi bảo quản đề thi, bài thi và nhiều vị trí dễ quan sát nhằm nâng cao ý thức chấp hành quy chế của cán bộ, giáo viên và thí sinh.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 10 đến 12/6 với hơn 1,22 triệu thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 61.600 em so với năm trước. Đây tiếp tục là kỳ thi có quy mô lớn nhất trong hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời là căn cứ quan trọng để xét công nhận tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, đặc biệt là sự xuất hiện của các thiết bị thu phát tín hiệu siêu nhỏ và công cụ AI hỗ trợ gian lận, việc siết chặt an ninh, tăng cường giám sát và ứng dụng các giải pháp kỹ thuật được xem là yêu cầu cấp thiết. Mục tiêu cao nhất là bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, công bằng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho hơn một triệu thí sinh trên cả nước.