Diễn biến giá vàng qua 2 thập kỷ

Diễn biến của thị trường vàng từ năm 1991 đến nay có thể được chia thành 4 giai đoạn.

Giai đoạn thứ nhất (năm 1991), giá vàng tăng “phi mã” khi được thị trường hóa. Từ năm 1990 trở về trước, hầu như việc mua bán vàng chưa được công khai, chủ yếu chỉ là sự giao dịch giữa người dân với nhau và cũng chưa có thống kê theo dõi chính thức.

	Sau một thời gian biến động mạnh, giá vàng hiện khá ổn định. Ảnh: Đức Thanh

Năm 1991, thị trường vàng được chính thức công khai hình thành cùng với thị trường ngoại tệ. Cũng như ngoại tệ và hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng, tốc độ tăng giá giai đoạn này được coi là “phi mã” (giá tiêu dùng tăng 67,5%, giá vàng tăng 88,7%, giá USD tăng 103,3%).

Giai đoạn thứ hai (1992 - 2000) là thời kỳ giá vàng giảm mạnh (tháng 12/2000 so với tháng 12/1991, giá vàng giảm tới 26,9%, bình quân năm giảm 3,42%/năm) - giảm sâu hơn cả giá USD và không tăng như giá tiêu dùng trong thời gian tương ứng (giá USD giảm 0,4%; giá tiêu dùng tăng 87,4%).

Giai đoạn thứ ba (2001 - 2011) được coi là “thập kỷ của vàng”, với đặc trưng là “vàng bỏ ống cũng có lãi”. Tốc độ tăng trong thời kỳ này rất cao (giá vàng tại thời điểm tháng 12/2011 so với tháng 12/2000 cao gấp 9,1 lần, tăng bình quân 22,17%/năm), vượt xa tốc độ tăng giá USD và giá tiêu dùng trong thời gian tương ứng (giá USD tăng 46,2%, tăng bình quân 3,51%/năm; giá tiêu dùng tăng trên 2,59 lần, tăng bình quân 9,05%/năm).

Giai đoạn thứ tư (từ năm 2012 đến nay), giá vàng tăng thấp trong năm 2012 (tăng 0,4%) và giảm sâu từ đầu năm đến nay (giảm 20,17% trong 8 tháng đầu năm).

Diễn biến giá vàng trong các giai đoạn trên do tác động của nhiều yếu tố. Có yếu tố do chuyển đổi cơ chế (như giai đoạn đầu thực hiện thị trường hóa). Có yếu tố do tác động của giá vàng thế giới, cộng hưởng với yếu tố tỷ giá (như từ năm 2001 đến nay). Có yếu tố do tác động của các giải pháp can thiệp của Nhà nước…

Dự báo giá vàng thời gian tới

Giá vàng tại Việt Nam phụ thuộc vào giá vàng thế giới, mà giá vàng thế giới thời gian tới được các chuyên gia quốc tế dự đoán sẽ diễn biến theo một trong 3 kịch bản dưới đây:

Xu hướng thứ nhất là giá vàng sẽ tăng nếu tình hình Syria nóng lên. Lý do là, nước này nằm trong khu vực có sản lượng dầu lớn nhất thế giới, nên khi chiến tranh xảy ra sẽ làm giá dầu tăng lên, kéo theo mặt bằng giá nói chung, trong đó có giá vàng, tăng theo. Tuy nhiên, theo kịch bản này, giá vàng cũng sẽ khó tăng trong thời gian dài.

Xu hướng thứ hai là giá vàng thế giới sẽ tiếp tục xu hướng giảm, do những căng thẳng tài chính trên thế giới lắng dịu; tăng trưởng kinh tế thế giới khả quan hơn; nhiều quỹ đầu tư lớn trên thế giới, một số ngân hàng trung ương và người dân sẽ bán vàng ra để lấy tiền kinh doanh, hay đầu tư vào các kênh khác…

Xu hướng thứ ba, giá vàng vẫn lên xuống theo hình răng cưa, tạo thành sóng do hoạt động đầu cơ lướt sóng, bán ra khi giá tăng cao, mua vào khi giá xuống thấp, nhưng nói chung theo xu hướng giảm. Xu hướng này là dạng đặc biệt của xu hướng thứ hai.

Giá vàng trong nước, ngoài việc phụ thuộc vào xu hướng lên hay xuống của giá vàng thế giới, còn chịu ảnh hưởng của các nhiều yếu tố trong nước.

Trước hết, đó là yếu tố cung - cầu. Nhu cầu tất toán của các ngân hàng thương mại về cơ bản đã hoàn thành, sau một thời gian đưa ra đấu thầu gần 60 tấn vàng trong 5 tháng qua. Nhu cầu của người dân cũng không còn lớn, do tác động của nhiều nguyên nhân, như do lạm phát đã được kiềm chế, giá USD cơ bản ổn định, lãi suất gửi tiết kiệm đã đạt thực dương, chênh lệch giá vàng ở trong nước với giá vàng trên thế giới giảm…

Tuy nhiên, chưa thể chủ quan với thị trường vàng trong nước, do giá vàng thế giới khó dự đoán, do việc kiềm chế lạm phát và sự ổn định kinh tế vĩ mô chưa thật bền vững, do chênh lệch giữa giá vàng trong nước với giá vàng trên thế giới vẫn còn lớn, do tác động của yếu tố tỷ giá…

Minh Nhung