Các quỹ đầu tư được hỗ trợ từ Chính phủ Trung Quốc dành cho khởi nghiệp trong năm 2015 đã huy động được thêm 1.500 tỷ nhân dân tệ (231 tỷ USD), đưa số tiền dưới sự quản lý của các quỹ này lên gấp 3 lần chỉ trong 1 năm, đạt 2.200  tỷ nhân dân tệ, theo số liệu được tổng hợp bởi Zero2IPO Group. Đây là số tiền lớn nhất dành cho khởi nghiệp trên toàn cầu và gần gấp 5 lần số tiền tăng lên bởi các quỹ đầu tư khác trên toàn cầu trong năm ngoái, theo số liệu của Preqin Ltd.

Số tiền trên nằm trong các quỹ được gọi là quỹ hướng dẫn của Chính phủ, nơi các trung tâm tư vấn tại các địa phương đóng vai trò nhất định. Với 780 quỹ như vậy tại Trung Quốc, không hề có một hình mẫu nhất định nào trong cách các quỹ này quản lý tiền hoặc sử dụng nó cho việc hỗ trợ khởi nghiệp như thế nào. Bên cạnh đó, một phần lớn tài sản của các quỹ này tới từ doanh thu thuế hoặc các khoản vay từ Chính phủ.

Số tiền này là một phần trong nỗ lực của Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường nhằm kích thích tăng trưởng nền kinh tế, thông qua việc tạo động lực cho cái mới phát triển và giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế vào các ngành công nghiệp nặng. Trung Quốc đã bắt đầu chiến dịch hỗ trợ khởi nghiệp từ năm 2014 và kể từ đó, đã có tới 1.600 công ty khởi nghiệp trong ngành công nghệ cao ra đời.

Gary Rieschel, người sáng lập Qiming Venture Partners cho rằng, việc nguồn tiền khổng lồ đổ vào việc tài trợ khởi nghiệp có thể dẫn tới quá trình bùng nổ và sau đó là vỡ tung, giống như những “dự án” đầu tư khác mà Chính phủ từng thực hiện, chẳng hạn tại lĩnh vực năng lượng gió và mặt trời.

“Họ có một ảo tưởng rằng nếu họ đưa tiền cho mọi người thì họ sẽ tạo ra những doanh nhân. Tuy nhiên, sự thiếu kinh nghiệm hoặc bất cập trong quản lý có thể khiến việc đầu tư vào hàng tá những công ty na ná như nhau, đầu tư vào những công ty không có khả năng phát triển lớn tới mức mang lại lợi nhuận. Điều này có thể dẫn tới kết quả là tổn thất ghê gớm cho Chính phủ Trung Quốc”, Gary Rieschel cho biết.

Hiện, vẫn chưa rõ ràng các quỹ này sẽ phát triển nhanh tới mức nào. Các nhà quản lý vẫn đang trong quá trình đưa các quỹ nào vào quỹ đạo và khuôn khổ hoạt động, báo cáo của Zero2IPO cho biết.

Tuy nhiên, có một điều rõ ràng là chính phủ Trung Quốc đang sắp xếp lại các nguồn lực của mình. Ngân hàng Trung ương tại Vũ Hán đang dẫn đầu trong việc đổ tiền vào các quỹ hướng dẫn kể trên với 200 tỷ nhân dân tệ, lớn nhất trong số các thành phố, với nguồn từ các quỹ địa phương và trung ương. Bên cạnh đó, Chính phủ Trung Quốc cho biết họ muốn tăng trưởng các quỹ này thêm 1 nghìn tỷ nhân dân tệ, bao gồm cả tiền đầu tư tư nhân.

“Ý tưởng là thu hút các đối tác để thành lập quỹ tại mỗi khu vực với mục tiêu là tập trung đầu tư tại Trung Quốc”, Ken Xu, người đồng sáng lập Gobi Partners cho biết. Quỹ đầu tư hướng dẫn của chính quyền Thượng Hải đã đóng góp 25% cho chính quỹ địa phương của mình.

Xu cho biết, người quản lý quỹ địa phương nói rằng mục tiêu là thu hút được 2 nghìn tỷ nhân dân tệ. Con số này là quá lớn đối với các quỹ này để có thể kiểm soát, bởi họ chưa có đủ kinh nghiệm quản lý và cũng không có đủ dự án khởi nghiệp chất lượng tốt để đầu tư.

Fan Bao, công ty môi giới chứng khoán thu lợi lớn nhất tại Trung Quốc, gần đây đã đưa ra cảnh báo đối những nguy cơ mà nhà đầu tư có thể phải đối mặt đối với việc đầu tư mạo hiểm và tham gia vào thị trường khởi nghiệp, đồng thời thúc giục nhà quản lý cần vào cuộc và kiềm chế hành động đầu tư liều lĩnh, hỗn loạn.

Rieschel cho rằng, việc ban phát nhiều tiền hơn không phải là động lực của sự đổi mới. Thay vào đó, chính phủ cần phải có nỗ lực để tạo ra tự do thông tin và giáo dục tốt hơn để tạo nên tinh thần khởi nghiệp, hỗ trợ các doanh nhân khởi nghiệp.