Tại buổi lễ, Cục Hải quan trao quyết định đối với 7 doanh nghiệp. Trong đó, 3 doanh nghiệp được công nhận mới gồm: Công ty TNHH Hana Micron Vina, Công ty TNHH Luxshare-ICT (Việt Nam) và Công ty TNHH Samju Vina; 4 doanh nghiệp được gia hạn gồm Công ty Cổ phần Thủy sản Minh Phú Hậu Giang, Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen, Công ty TNHH Hoya Glass Disk Việt Nam và Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng.

Lãnh đạo Cục Hải quan trao chứng nhận DNƯT cho 3 doanh nghiệp. Ảnh: Văn Tá

Được triển khai từ năm 2011 và chính thức được luật hóa tại Luật Hải quan năm 2014, Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên (DNƯT) là một bước chuyển quan trọng trong phương thức quản lý hải quan hiện đại.

Theo đó, cơ quan Hải quan tạo thuận lợi nhiều hơn cho những doanh nghiệp có mức độ tuân thủ cao, đồng thời tập trung nguồn lực quản lý vào các lĩnh vực, đối tượng có nguy cơ rủi ro cao hơn.

Từ 9 DNƯT trong năm đầu triển khai, đến nay Việt Nam có 74 DNƯT hoạt động trong nhiều lĩnh vực xuất nhập khẩu chủ lực như điện tử, công nghệ cao, sản xuất công nghiệp, dệt may, nông nghiệp và thủy sản. Trong đó, 10 DNƯT đồng thời là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghệ cao, bán dẫn.

Việc công nhận DNƯT thể hiện sự ghi nhận của cơ quan Hải quan đối với những doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện, tiêu chí của chương trình. Dù chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu, nhóm DNƯT đóng góp bình quân khoảng 1/3 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước.

Giai đoạn 2022-2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của các DNƯT liên tục đạt trên 230 tỷ USD/năm, tương đương khoảng 28-34% tổng kim ngạch cả nước. Riêng năm 2025 đạt khoảng 256,63 tỷ USD; 6 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 164,52 tỷ USD, tương đương khoảng 30% kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Đức Hùng, Phó cục trưởng Cục Hải quan, cho biết trong giai đoạn phát triển mới, Chương trình DNƯT tiếp tục được nâng tầm để đáp ứng những yêu cầu cao hơn.

Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngành Hải quan đang đẩy mạnh xây dựng mô hình “Hải quan số”, lấy dữ liệu làm nguồn lực.

Trên nền tảng 15 năm tích lũy dữ liệu, việc đánh giá, công nhận và gia hạn chế độ ưu tiên từng bước được tối ưu hóa thông qua kết nối dữ liệu tự động, giảm tối đa sự can thiệp thủ công, qua đó giúp quy trình xét duyệt minh bạch, nhanh chóng và chính xác hơn.

Theo ông Trần Đức Hùng, thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, ngành Hải quan tiếp tục nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, cắt giảm các điều kiện kinh doanh không cần thiết và tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục.

Chế độ DNƯT được xác định là một giải pháp pháp lý nhằm chuyển mạnh từ tư duy “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, tạo thuận lợi để hàng hóa của doanh nghiệp lưu thông qua biên giới với thời gian ngắn và chi phí thấp.

Bên cạnh đó, ngành Hải quan tiếp tục thực hiện tinh thần đồng hành, kiến tạo và bình đẳng với doanh nghiệp, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn, ổn định và dễ thực thi.

Một điểm nhấn tại buổi lễ là việc trao quyết định công nhận và gia hạn chế độ ưu tiên cho các doanh nghiệp FDI.

Theo ông Trần Đức Hùng, việc này gắn với định hướng tại Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, trong đó xác định khu vực FDI là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, được khuyến khích phát triển lâu dài, đối xử bình đẳng và cạnh tranh lành mạnh.

Lãnh đạo Cục Hải quan trao quyết định gia hạn DNƯT cho 4 doanh nghiệp. Ảnh: Văn Tá

Việc trao quyết định công nhận và gia hạn chế độ ưu tiên cho các doanh nghiệp FDI là một trong những hoạt động cụ thể nhằm hiện thực hóa định hướng này. 

Cùng với các ưu đãi về kiểm tra thực tế hàng hóa, thông quan và thủ tục thuế, cơ quan Hải quan kỳ vọng các DNƯT tiếp tục đóng vai trò tiên phong trong chuyển giao công nghệ, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Trong giai đoạn tới, Hải quan Việt Nam định hướng phát triển Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên theo chiều sâu, gắn tạo thuận lợi với quản lý tuân thủ, quản lý rủi ro, chuyển đổi số và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng.

Chương trình sẽ tạo điều kiện để các doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp có năng lực quản trị và tuân thủ tốt tham gia; đồng thời mở rộng công nhận lẫn nhau với các đối tác quốc tế. Các DNƯT được hưởng những cơ chế thuận lợi như giảm tỷ lệ kiểm tra, ưu tiên thông quan, rút ngắn thời gian xử lý, qua đó tiết kiệm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Sau 15 năm, giá trị của Chương trình DNƯT không chỉ thể hiện ở số lượng doanh nghiệp được công nhận, mà còn ở việc góp phần xây dựng quan hệ đối tác ngày càng chặt chẽ, tin cậy giữa cơ quan Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp.

Cơ chế này được xây dựng trên nguyên tắc cơ quan Hải quan tạo thuận lợi trên cơ sở mức độ tuân thủ của doanh nghiệp, còn doanh nghiệp đáp lại bằng trách nhiệm, tính minh bạch và năng lực tự kiểm soát. 

Đây là nền tảng để hai bên cùng nâng cao hiệu quả quản lý, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu và xây dựng môi trường thương mại thuận lợi, minh bạch.