Nhà máy 700.000 tấn/năm bước vào giai đoạn lắp đặt thiết bị

Sau 9 tháng thi công, Dự án Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất tại Quảng Ngãi đã hoàn thành gần 70% tiến độ. Dự kiến từ tháng 10/2026, dự án bước vào giai đoạn cao điểm tiếp nhận, lắp đặt, hiệu chỉnh và chạy thử thiết bị.

Nhà máy có công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, tổng vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng, sử dụng dây chuyền công nghệ của SMS group (Đức), trong đó có hệ thống giá cán bốn trục nhằm đáp ứng yêu cầu về độ chính xác đối với các sản phẩm ray và thép đặc biệt.

Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt của Hòa Phát đã hoàn thành gần 70% tiến độ dự án.

Hiện các hạng mục mặt bằng, kết cấu nhà xưởng, đường vận chuyển, cầu trục, hệ thống điện, nước và hạ tầng phụ trợ đang được triển khai song song. Những khu vực đủ điều kiện sẽ được bàn giao để lắp đặt thiết bị ngay, thay vì chờ hoàn thiện toàn bộ phần xây dựng.

Theo kế hoạch, từ tháng 10/2026, quá trình tiếp nhận, lắp đặt, hiệu chỉnh và chạy thử thiết bị sẽ được thực hiện với sự phối hợp kỹ thuật của đội ngũ chuyên gia SMS.

Cùng với xây dựng nhà máy, Hòa Phát đang phối hợp với SMS và Trường Vật liệu - Đại học Bách khoa đào tạo kỹ sư và nhân sự kỹ thuật, chuẩn bị cho quá trình nhận chuyển giao công nghệ và vận hành dây chuyền.

Nhà máy được thiết kế để sản xuất ray đường sắt tốc độ cao, ray đường sắt đô thị, ray cầu trục; các loại thép hình U, I, H, V và nhiều dòng thép đặc biệt khác.

Nhà máy được đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại bậc nhất thế giới hiện nay từ Tập đoàn SMS Group (Đức) giúp đảm bảo chất lượng đồng nhất theo tiêu chuẩn đường sắt cao tốc quốc tế.

Theo Hòa Phát, ray có thể được sản xuất với chiều dài lên tới 100 m. Quá trình sản xuất sử dụng thiết bị laser để kiểm soát hình học thanh ray và siêu âm phát hiện khuyết tật bên trong.

Doanh nghiệp cho biết sản phẩm được định hướng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế, phục vụ nhu cầu của các dự án đường sắt và hạ tầng trong nước, đồng thời hướng tới xuất khẩu.

Mục tiêu của Hòa Phát là cho ra sản phẩm ray đường sắt tốc độ cao đầu tiên trong quý I/2027. Như vậy, chỉ còn khoảng nửa năm từ thời điểm dự án hoàn thành gần 70% đến mốc dự kiến có sản phẩm đầu tiên, trong khi những công đoạn quan trọng như lắp đặt, hiệu chỉnh, chạy thử thiết bị và đào tạo nhân lực vẫn đang ở phía trước.

Từ nhận chuyển giao đến làm chủ công nghệ

Song song với đầu tư nhà máy, ngày 22/9/2026, Công ty cổ phần Ray và Thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất và Viện Công nghệ thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác nghiên cứu, làm chủ công nghệ sản xuất ray và phụ kiện đường sắt.

Hoạt động này gắn với nhiệm vụ "Nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất ray, phụ kiện, bộ ghi đường sắt đô thị và ray, phụ kiện đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam" do Bộ Xây dựng chủ trì quản lý, dự kiến thực hiện đến tháng 12/2030.

Hòa Phát và Viện Công nghệ hợp tác nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất ray.

Mục tiêu là nghiên cứu, làm chủ chuỗi công nghệ sản xuất ray và phụ kiện ray, từng bước nội địa hóa các vật tư phục vụ ngành đường sắt và giảm phụ thuộc vào nguồn cung nhập khẩu đối với các dự án giao thông trọng điểm.

Theo phân công, Viện Công nghệ sẽ tập trung nghiên cứu, giải mã các tiêu chuẩn kỹ thuật và xây dựng quy trình công nghệ sản xuất ray, phụ kiện cho đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.

Viện Công nghệ là đơn vị nghiên cứu khoa học và công nghệ trực thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng - Bộ Quốc phòng, có các lĩnh vực nghiên cứu gồm công nghệ vật liệu và luyện kim, thiết kế chế tạo máy, cơ khí, hóa chất, kỹ thuật điều khiển và tự động hóa.

Phía Hòa Phát tham gia với hệ thống sản xuất từ luyện gang, tinh luyện đến cán thép cùng các phòng thí nghiệm, tạo điều kiện để kết quả nghiên cứu được thử nghiệm và tiến tới sản xuất ở quy mô công nghiệp.

Kết quả nghiên cứu được kỳ vọng hình thành hệ thống tài liệu kỹ thuật, quy trình công nghệ và tiêu chuẩn chất lượng phục vụ sản xuất ray và phụ kiện trong nước.

Việc đồng thời đầu tư nhà máy và tham gia nghiên cứu công nghệ cho thấy hai bước đi có liên quan nhưng không hoàn toàn đồng nhất. Dây chuyền của SMS tạo nền tảng để Hòa Phát sản xuất ray ở quy mô công nghiệp, trong khi chương trình nghiên cứu kéo dài tới năm 2030 hướng tới mục tiêu sâu hơn là từng bước giải mã tiêu chuẩn, xây dựng quy trình và làm chủ công nghệ.

Điều này cũng thể hiện qua hai mốc thời gian: Hòa Phát dự kiến có sản phẩm ray đầu tiên vào quý I/2027, trong khi nhiệm vụ nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất ray, phụ kiện và bộ ghi đường sắt dự kiến kéo dài đến tháng 12/2030.

Với công suất 700.000 tấn/năm và vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng, nhà máy tạo ra năng lực sản xuất mới trong nước. Tuy nhiên, đối với các sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật cao như ray đường sắt tốc độ cao, năng lực sản xuất mới chỉ là một phần của bài toán. Khả năng làm chủ quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và từng bước nội địa hóa công nghệ sẽ quyết định mức độ chủ động thực sự của ngành công nghiệp trong nước.