Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi-rút cúm gây ra, lây lan qua đường hô hấp và có khả năng bùng phát thành dịch, đặc biệt vào thời điểm giao mùa Thu - Đông và Đông - Xuân.

Bác sỹ của Hệ thống tiêm chủng Safpo/Ptec đang tư vấn cho bệnh nhân hiểu thêm về vắc-xin cúm.

Hầu hết trường hợp mắc cúm có thể tự hồi phục sau vài ngày. Tuy nhiên, ở một số nhóm đối tượng như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và những người có bệnh nền mạn tính (hen suyễn, tim mạch, tiểu đường…), cúm có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm tai giữa, suy hô hấp, thậm chí tử vong.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêm vắc-xin phòng cúm là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay, giúp giảm từ 40 - 60% nguy cơ mắc bệnh, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ nhập viện và tử vong do cúm. Đặc biệt, vi-rút cúm có khả năng biến đổi liên tục, nên vắc-xin được cập nhật hàng năm dựa trên các chủng vi-rút phổ biến, và người dân được khuyến cáo tiêm nhắc lại hằng năm.

Tại Phòng tiêm chủng dịch vụ Safpo thuộc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, vắc-xin phòng cúm mùa luôn được cung ứng đầy đủ, đáp ứng kịp thời nhu cầu của người dân trong mùa tiêm chủng cao điểm.

Hiện, phòng tiêm sử dụng hai loại vắc-xin cúm nhập khẩu, phù hợp cho nhiều đối tượng: trẻ em từ 6 tháng tuổi, người lớn, người cao tuổi, người có bệnh lý nền và phụ nữ mang thai. Tất cả các loại vắc-xin đều có nguồn gốc rõ ràng và được bảo quản nghiêm ngặt trong hệ thống dây chuyền lạnh đạt chuẩn.

Ths.Lê Anh Đức, Khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết, chúng tôi luôn coi đảm bảo an toàn trong tiêm chủng là nguyên tắc hàng đầu, thực hiện đầy đủ các bước theo quy định của Bộ Y tế, từ khám sàng lọc kỹ lưỡng, tư vấn trước tiêm, tiêm chủng đúng quy trình, theo dõi sau tiêm và hướng dẫn chăm sóc sức khỏe tại nhà.

Bác sỹ Đức cũng khuyến cáo, hiện nay là thời điểm thích hợp để tiêm phòng cúm mùa trước khi bước vào cao điểm của mùa dịch trong những tháng cuối năm. Đặc biệt, các nhóm nguy cơ cao như người già, trẻ nhỏ, phụ nữ có thai và người mắc bệnh mạn tính cần tiêm phòng đầy đủ để giảm thiểu nguy cơ biến chứng nặng nếu nhiễm cúm.

Nhận thức được vai trò của phòng bệnh chủ động, ngày càng nhiều người dân địa phương lựa chọn tiêm vắc-xin cúm như một phần trong kế hoạch chăm sóc sức khỏe định kỳ. Nhiều người dân khi được hỏi chia sẻ họ duy trì tiêm vắc-xin phòng cúm hằng năm để bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ mắc bệnh.

Không chỉ cá nhân, nhiều gia đình cũng chủ động tiêm phòng cho tất cả thành viên. Anh Trần Trung Dũng, phường Cam Đường (Lào Cai) cho biết, thời tiết thay đổi dễ khiến cả nhà bị ốm, đặc biệt là mắc cúm. Bệnh cúm kéo dài và ảnh hưởng đến công việc, học tập, nên năm nay gia đình anh gồm 6 người đều đã đi tiêm vắc-xin cúm.

Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, trong tháng 10, trên địa bàn tỉnh ghi nhận gần 1.000 ca mắc cúm, lũy kế đến nay là 11.373 ca. Việc người dân ngày càng chủ động tiếp cận dịch vụ tiêm chủng cho thấy hiệu quả truyền thông y tế cộng đồng được nâng cao, góp phần tích cực vào công tác phòng, chống dịch bệnh.

Nói thêm về hiệu quả của vắc-xin cúm trong việc kiểm soát dịch bệnh, tránh bùng phát dịch, bác sỹ Lê Thị Kim Hoa, đại diện hệ thống tiêm chủng Safpo/Potec nhấn mạnh, mặc dù cúm mùa thường lành tính, nhưng cũng có thể tiến triển nặng với các biểu hiện như sốt cao, khó thở, phù phổi do suy tim và thậm chí có thể tử vong.

Virus cúm mùa gồm nhiều chủng như H1N1, H3N2 và hai chủng nhóm B có khả năng biến đổi kháng nguyên liên tục. Do đó, mỗi năm chủng virus lưu hành có thể thay đổi, vì vậy việc tiêm nhắc lại vắc-xin cúm mùa hàng năm là cần thiết để đảm bảo hiệu quả bảo vệ.

Giải thích thêm về việc phải tiêm vắc-xin cúm hàng năm, chuyên gia của hệ thống tiêm chủng Safpo/Potec cho biết, Tổ chức Y tế thế giới WHO duy trì các trạm quan trắc virus cúm trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam, nhằm phân lập và xác định chủng virus lưu hành tại từng khu vực địa lý.

Dựa trên các dữ liệu này, WHO dự báo các chủng virus xuất hiện trong mùa Đông - Xuân ở Bắc bán cầu (từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau) và mùa Đông - Xuân ở Nam bán cầu (từ tháng 5 đến tháng 10 hàng năm). Từ đó, WHO hướng dẫn các nhà sản xuất vắc-xin chuẩn bị các chủng phù hợp và cung cấp ra thị trường vào thời điểm thích hợp là tháng 8 và tháng 9 cho Bắc bán cầu, và tháng 4 đến tháng 5 cho Nam bán cầu.

Vì Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa thuộc Bắc bán cầu, người dân nên tiêm vắc-xin cúm Bắc bán cầu mỗi năm một lần, vào thời điểm trước khi mùa cúm bắt đầu, nhằm được bảo vệ suốt mùa Đông và Xuân.