Ngày 19/9, Toà án Nhân dân TP.HCM mở phiên toà xét xử sơ thẩm bà Trương Mỹ Lan (cựu Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát) và 33 bị cáo khác liên quan đến hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Rửa tiền”, “Vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới”.

Trước đó, tòa thông báo, do số lượng người bị hại đặc biệt lớn, nên tòa xét xử vắng mặt đối với hơn 35.000 bị hại. Việc xét xử vắng mặt bị hại, đương sự theo quy định tại Điều 62, Điều 65, Điều 292 Bộ luật Tố tụng hình sự và đảm bảo quyền, lợi ích của các bị hại, đương sự theo đúng quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, ngay từ sáng sớm, nhiều bị hại là nhà đầu tư, người mua trái phiếu của nhóm công ty thuộc Tập đoàn Vạn Thịnh Phát đã có mặt trước cổng Toà. Nhiều bị hại còn đề nghị được vào trong khu vực xét xử để nghe ngóng thông tin.

Nhiều bị hại là nhà đầu tư, người mua trái phiếu của nhóm công ty thuộc Tập đoàn Vạn Thịnh Phát có mặt bên ngoài Toà án nhân dân TP.HCM.

Lực lượng công an cũng có mặt để chuẩn bị công tác đảm bảo an ninh, tránh tụ tập đông người. Bị hại, người đương sự có thể theo dõi diễn biến phiên xử trên cổng thông tin của tòa. 

Khoảng 5h45, đoàn xe khoảng 15 chiếc áp giải bà Trương Mỹ Lan cùng các bị cáo tới toà. Theo quan sát, bên trong sân tòa, khoảng 1.000 ghế ngồi, nhiều màn hình LED được chuẩn bị để cho người liên quan tới tham dự phiên tòa. Xung quanh các tuyến đường khu vực tòa án như: Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Nguyễn Du, Lý Tự Trọng, Nguyễn Trung Trực..., lực lượng chức năng túc trực để bảo đảm trật tự.

Khoảng 8h15, phiên toà bắt đầu. Trong phần thủ tục phiên toà, lần lượt các bị cáo và người có quyền, nghĩa vụ liên quan bước lên bục để khai báo nhân thân.

Bị cáo Trương Mỹ Lan khai, bị bắt tạm giam ngày 8/10/2022. Trước đó đã bị bị Toà án Nhân dân TP.HCM tuyên mức án chung là tử hình về các tội “Đưa hối lộ”, “Tham ô tài sản” và “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”.

Bị cáo Trương Mỹ Lan tại phiên toà xét xử ngày 19/9. (Ảnh: Việt Dũng)

Tương tự, các bị cáo khác liên quan đến vụ án là ông Chu Lập Cơ (chồng bà Lan), Trương Huệ Vân (cháu gái bà Lan), Võ Tấn Hoàng Văn (cực Tổng giám đốc Ngân hàng SCB), Trương Khánh Hoàng (cựu Phó tổng giám đốc SCB), Hồ Bửu Phương (Phó tổng giám đốc Tập đoàn Vạn Thịnh Phát)… lần lượt khai báo.

Theo cáo trạng, bà Trương Mỹ Lan đề ra chủ trương phát hành 24 mã trái phiếu khống thông qua 4 công ty để huy động hơn 30.869 tỷ đồng của 35.824 khách hàng. Số tiền này không được sử dụng đúng mục đích phát hành trái phiếu là đầu tư vào các dự án kinh tế để sinh lời, đảm bảo nghĩa vụ hoàn trả gốc và lãi cho trái chủ, mà bị bà Lan và đồng phạm sử dụng vào các mục đích khác.

Tính đến thời điểm khởi tố vụ án (7/10/2022), 4 công ty trên còn dư nợ 30.081 tỷ đồng của 35.824 bị hại và không có khả năng thanh toán.

Bà Lan bị cáo buộc đã chỉ đạo Nguyễn Phương Hồng (thành viên HĐQT, nguyên Phó tổng giám đốc SCB, đã chết) trực tiếp điều hành, quản lý và theo dõi việc sử dụng số tiền trên cho nhiều mục đích của tập đoàn.

Trong đó, phần lớn đã chuyển cho các tổ chức tín dụng để tất toán những khoản vay của cá nhân, tổ chức thuộc Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, trả nợ vay mượn các cá nhân, trả lãi trái phiếu đến hạn, chăm sóc khách hàng, chi tất toán các thẻ tín dụng của người nhà và rút tiền mặt sử dụng.

Nhiều bị hại trong vụ án này muốn vào khu vực xét xử để nghe ngóng thông tin. (Ảnh: Việt Dũng)

Trong phạm vi vụ án này, cơ quan công tố xác định, từ 27/10/2012 đến 7/10/2022, có 21 công ty thuộc Tập đoàn Vạn Thịnh Phát đã chuyển hơn 1,5 tỷ USD ra nước ngoài trái quy định; nhận hơn 3 tỷ USD từ nước ngoài chuyển về. Tổng cộng, bà Lan và đồng phạm đã Vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới tổng số tiền hơn 4,5 tỷ USD.

Đồng thời, bà Lan và đồng phạm cũng bị cáo buộc Rửa tiền từ nguồn tiền tham ô tài sản của ngân hàng SCB (giai đoạn một của vụ án) và lừa đảo chiếm đoạt tài sản từ phát hành trái phiếu, tổng 445.747 tỷ đồng.

Từ 1/1/2018 đến 7/10/2022, để che giấu nguồn gốc tiền do phạm tội mà có và hợp thức việc sử dụng 415.666 tỷ đồng (trong số tiền tham ô của SCB), tránh việc các cơ quan chức năng phát hiện, truy vết dòng tiền, bà Lan và đồng phạm chuyển số tiền chiếm đoạt được ra khỏi hệ thống SCB hoặc chuyển khoản cho cá nhân, pháp nhân rút tiền mặt ra khỏi tài khoản.