Luật hóa nhiều nội dung về đất đai

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thực tiễn gần hai năm triển khai Luật Đất đai năm 2024, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành hơn 26 văn bản để sửa đổi, bổ sung, hướng dẫn thi hành để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.

Đáng chú ý, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đã đặt ra đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về đất đai. Nhiều nội dung hiện đang được điều chỉnh bằng nghị định cần được luật hóa để bảo đảm tính ổn định, thống nhất và lâu dài.

Theo Tờ trình, việc sửa đổi Luật Đất đai là yêu cầu cấp thiết nhằm thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là các nghị quyết về phát triển kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng và hoàn thiện hệ thống pháp luật. Đồng thời, đây cũng là giải pháp quan trọng để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số” trong giai đoạn 2026-2030.

Sửa đổi Luật Đất đai là yêu cầu cấp thiết nhằm thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là các nghị quyết về phát triển kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng và hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Bên cạnh quá trình soạn thảo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất thực hiện tương ứng về nội dung và tiến độ thực hiện nhiệm vụ đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương về “Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất, tạo động lực đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao”, làm cơ sở để đề xuất sửa đổi Luật Đất đai.

Dự kiến nội dung sửa đổi

Dự thảo Luật sửa đổi dự kiến tập trung vào hai nhóm nội dung lớn. 

Thứ nhất, nhóm các nội dung đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số. 

Thứ hai, nhóm các nội dung quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cải cách hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Trong đó về nhóm các nội dung đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số, Bộ đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai để bổ sung quy định về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai thông qua việc Luật hóa các quy định tại Nghị quyết số 254/2025/QH15 và quy định chi tiết tại các Nghị định số 226/2025/NĐ-CP, Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, Nghị định số 50/2026/NĐ-CP, Nghị quyết số 66.3/2025/NQ-CP như giá đất, bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất; tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đăng ký, cấp Giấy chứng nhận; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, lựa chọn hình thức thuê đất, tách thửa đất, hợp thửa đất; chế độ sử dụng một số loại đất; hệ thống thông tin về đất đai, giải quyết tranh chấp đất đai.

Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất trồng lúa; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 1/7/2014; bồi thường trong trường hợp đặc thù; chế độ sử dụng đất của một số loại đất.

Đối với các nội dung quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cải cách hành chính trong lĩnh vực đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định về thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. 

Trong đó, chủ yếu sử dụng kỹ thuật soạn thảo để thay thế/bãi bỏ từ, cụm từ về “huyện”, “cấp huyện”, “thị trấn”; thay thế/bãi bỏ từ, cụm từ về “Hội đồng nhân dân”, “Ủy ban nhân dân”, “Chủ tịch Ủy ban nhân dân” thành cụm từ chung là “cơ quan, người có thẩm quyền” và quy định bổ sung một Điều mới về thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai.

Ngoài ra, sửa đổi, bổ sung các quy định về thủ tục hành chính liên quan đến cấp tỉnh và rà soát đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật với các Luật, các nghị quyết…