Bộ Y tế vừa ban hành quyết định phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và an toàn người bệnh giai đoạn 2026–2035, tầm nhìn đến năm 2045.

Chương trình xác định nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh phải gắn với những kết quả cụ thể, có thể đo lường, kiểm chứng và cải tiến thường xuyên. Thay vì chỉ tập trung đáp ứng các tiêu chí về cơ sở vật chất, nhân lực hay quy trình, hoạt động quản lý chất lượng sẽ chú trọng hơn đến hiệu quả điều trị, trải nghiệm của người bệnh và khả năng phòng ngừa những rủi ro trong chăm sóc y tế.

Chương trình xác định nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh phải gắn với những kết quả cụ thể, có thể đo lường, kiểm chứng và cải tiến thường xuyên.

Đến năm 2035, ngành Y tế hướng tới xây dựng hệ thống khám, chữa bệnh có chất lượng được quản lý dựa trên dữ liệu và bằng chứng khoa học, bảo đảm chăm sóc liên tục, công bằng, hiệu quả và hội nhập quốc tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Chương trình tập trung hoàn thiện thể chế quản lý chất lượng, chuẩn hóa thực hành chuyên môn, nâng cao năng lực nhân viên y tế, tăng cường kiểm soát rủi ro và phát triển hệ thống đánh giá, chứng nhận chất lượng. Đặc biệt, tiếng nói của người bệnh, thân nhân và nhân viên y tế sẽ được chú trọng hơn trong quá trình cải tiến dịch vụ.

Một trong những định hướng đáng chú ý là chuyển mạnh sang quản lý chất lượng dựa trên dữ liệu. Các cơ sở y tế phải từng bước đo lường, đánh giá kết quả điều trị, mức độ an toàn và trải nghiệm của người bệnh, đồng thời sử dụng kết quả này để nhận diện hạn chế, điều chỉnh quy trình và nâng cao chất lượng chăm sóc.

Bộ Y tế sẽ chuẩn hóa hệ thống chỉ số, thúc đẩy liên thông dữ liệu, xác minh và công khai thông tin chất lượng khám, chữa bệnh. Cùng với đó là hoàn thiện các hướng dẫn chuyên môn, công cụ kiểm định lâm sàng và hệ thống báo cáo, cảnh báo sự cố y khoa trên phạm vi quốc gia.

Việc ghi nhận, phân tích sự cố được đặt trong yêu cầu quản lý rủi ro và học tập nhằm phòng ngừa tái diễn. Chương trình đồng thời đề cập đến bảo mật thông tin, bảo vệ người báo cáo sự cố, hỗ trợ người bệnh và nhân viên y tế sau những tình huống không mong muốn.

Trước xu hướng ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo ngày càng sâu rộng trong y tế, Bộ Y tế cũng đặt ra nhiệm vụ kiểm soát rủi ro công nghệ, bảo đảm an toàn dữ liệu và chất lượng hoạt động chuyên môn có ứng dụng các công cụ mới.

Quá trình triển khai sẽ được thực hiện theo lộ trình, bắt đầu bằng đánh giá thực trạng, xác lập số liệu nền, lựa chọn vấn đề ưu tiên, thí điểm giải pháp, đo lường hiệu quả trước khi chuẩn hóa và nhân rộng.

Đáng chú ý, yêu cầu chất lượng được phân định phù hợp với quy mô và năng lực từng cơ sở. Trong khi bệnh viện phải thực hiện đầy đủ các nội dung tương ứng với phạm vi chuyên môn, phòng khám và cơ sở nhỏ tập trung trước hết vào những yêu cầu thiết yếu như xác định đúng người bệnh, an toàn sử dụng thuốc, kiểm soát nhiễm khuẩn, cấp cứu, chuyển tuyến và báo cáo sự cố.

Các tiêu chuẩn nâng cao chỉ được áp dụng sau khi cơ sở đáp ứng ổn định những yêu cầu tối thiểu, nhằm bảo đảm quá trình cải tiến có tính khả thi, tránh hình thức.

Chương trình phân định rõ trách nhiệm giữa Bộ Y tế, cơ quan quản lý tại địa phương và từng cơ sở khám, chữa bệnh, trong đó nhấn mạnh vai trò trực tiếp của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện và duy trì chất lượng.

Ở cấp trung ương, Bộ Y tế chịu trách nhiệm hoàn thiện quy định, tiêu chuẩn, hướng dẫn chuyên môn; xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu chất lượng, giám sát an toàn người bệnh và phát triển hoạt động đánh giá, chứng nhận chất lượng. Công tác đào tạo, nghiên cứu, hỗ trợ chuyên môn và nhân rộng các mô hình cải tiến hiệu quả cũng được triển khai đồng bộ.

Sở Y tế các tỉnh, thành phố và cơ quan y tế các bộ, ngành có trách nhiệm điều phối nguồn lực, hỗ trợ chuyên môn, giám sát nguy cơ và sự cố nghiêm trọng, đồng thời xác minh dữ liệu, theo dõi việc khắc phục hạn chế tại các cơ sở thuộc phạm vi quản lý.

Việc kiểm tra không dừng ở phát hiện tồn tại mà phải chú trọng hiệu quả khắc phục, khả năng phòng ngừa sự cố tái diễn và mức độ cải thiện chất lượng điều trị.

Đối với các bệnh viện, phòng khám, Bộ Y tế yêu cầu kiện toàn bộ phận phụ trách chất lượng, phân công trách nhiệm cụ thể và tổ chức đánh giá định kỳ. Người đứng đầu cơ sở phải trực tiếp xem xét dữ liệu, xác định các vấn đề ưu tiên và quyết định giải pháp cải tiến.

Các cơ sở có trách nhiệm tuân thủ hướng dẫn chuyên môn, bảo đảm an toàn trong chẩn đoán, điều trị, bàn giao và chuyển người bệnh; chủ động nhận diện nguy cơ, báo cáo, phân tích sự cố, kiểm chứng hiệu quả biện pháp khắc phục.

Song song với đó, người bệnh và thân nhân được tạo điều kiện tiếp cận thông tin, phản ánh trải nghiệm và tham gia đóng góp ý kiến cải tiến chất lượng dịch vụ. Nhân viên y tế cũng phải được đào tạo, đánh giá năng lực thực hành và bảo đảm các điều kiện an toàn trong công việc.

Một yêu cầu quan trọng khác là hoạt động cải tiến phải có số liệu đo lường trước và sau thực hiện, bảo đảm kết quả được duy trì, thay vì chỉ hoàn thành những đợt kiểm tra hay đánh giá mang tính thời điểm.

Hằng năm, các cấp và cơ sở y tế phải xây dựng kế hoạch với nhiệm vụ, tiến độ, kinh phí, trách nhiệm và chỉ số đánh giá cụ thể. Những đơn vị đáp ứng yêu cầu có thể tiếp tục áp dụng tiêu chuẩn nâng cao, tham gia chứng nhận chất lượng tự nguyện và học tập các mô hình quản lý tiên tiến.