Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 01/2025/TT-BYT quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế.

Nhiều nội dung được đề xuất điều chỉnh theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ số và bảo đảm tính liên tục trong quá trình khám chữa bệnh, đặc biệt đối với người mắc bệnh mạn tính, phải điều trị dài ngày.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là đề xuất kéo dài thời hạn sử dụng phiếu chuyển cơ sở khám chữa bệnh từ 10 ngày lên 20 ngày kể từ ngày ký. Việc tăng thời hạn được kỳ vọng giúp người bệnh chủ động hơn trong sắp xếp lịch khám, di chuyển và tiếp cận cơ sở điều trị phù hợp, hạn chế tình trạng phải xin cấp lại phiếu chuyển do quá thời hạn.

Theo Bộ Y tế, các địa phương cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực cho y tế cơ sở; đồng thời đẩy mạnh hỗ trợ chuyên môn từ các cơ sở cấp chuyên sâu để bảo đảm khả năng tiếp nhận, quản lý và điều trị người bệnh ở các cấp phù hợp.

Cùng với đó, Bộ Y tế đề xuất cho phép sử dụng phiếu chuyển và phiếu hẹn khám lại dưới hình thức điện tử, có giá trị tương đương bản giấy theo quy định. Người bệnh có thể sử dụng thông tin hiển thị trên ứng dụng VNeID, hệ thống thông tin giám định Bảo hiểm y tế, văn bản điện tử có ký số hoặc bản giấy tích hợp mã QR để tra cứu, xác thực.

Đối với phiếu hẹn khám lại, Dự thảo quy định người bệnh đến cơ sở khám chữa bệnh trong vòng 3 ngày làm việc kể từ ngày ghi trên phiếu. Trường hợp không thể đến đúng lịch, người bệnh có thể liên hệ với bác sỹ hoặc cơ sở điều trị để được bố trí thời gian phù hợp. Dự thảo cũng đề cập việc nghiên cứu chức năng tự động nhắc lịch tái khám, hỗ trợ người thân tra cứu thông tin khám chữa bệnh của trẻ em, người cao tuổi và người phụ thuộc.

Đáng chú ý, người mắc bệnh mạn tính hoặc phải điều trị dài ngày thuộc danh mục do Bộ Y tế quy định được đề xuất cấp phiếu chuyển có giá trị sử dụng trong một năm. Trong quá trình điều trị, nếu cơ sở tiếp nhận phát hiện thêm bệnh khác cũng thuộc danh mục này, người bệnh không phải thực hiện thêm thủ tục cấp phiếu chuyển.

Dự thảo đồng thời bổ sung, điều chỉnh danh mục một số bệnh được quản lý, điều trị tại các cấp chuyên môn kỹ thuật, trong đó có đái tháo đường, suy tim, tăng huyết áp và một số bệnh thuộc lĩnh vực y học cổ truyền, phục hồi chức năng. Bệnh động kinh ổn định sau giai đoạn cấp cũng được đề xuất bổ sung vào danh mục bệnh mạn tính được quản lý, theo dõi tại cơ sở khám chữa bệnh cấp ban đầu.

Một điểm mới khác là việc chuyển người bệnh giữa các cơ sở khám chữa bệnh sẽ căn cứ vào tình trạng bệnh, yêu cầu chuyên môn và khả năng đáp ứng của cơ sở tiếp nhận, thay vì phụ thuộc cứng nhắc vào hạng bệnh viện hoặc phân tuyến chuyên môn kỹ thuật như trước.

Theo định hướng này, người mắc bệnh mạn tính sau khi điều trị ổn định tại cơ sở cấp cơ bản hoặc cấp chuyên sâu có thể được chuyển về cơ sở cấp ban đầu để tiếp tục theo dõi, quản lý. Trường hợp cần đánh giá lại kết quả điều trị, người bệnh có thể quay lại cơ sở đã điều trị trước đó, tối đa một lần trong 6 tháng theo đề xuất.

Những thay đổi trên không chỉ hướng tới giảm thủ tục cho người bệnh mà còn góp phần phân bổ hợp lý nguồn lực y tế, giảm áp lực cho các bệnh viện cấp chuyên sâu và phát huy vai trò của y tế cơ sở trong quản lý, điều trị bệnh lâu dài.

Tuy nhiên, Bộ Y tế nhìn nhận việc triển khai khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế hiện vẫn gặp nhiều khó khăn, nhất là trong kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở y tế. Mặc dù bệnh án điện tử đã được triển khai rộng rãi, việc liên thông thông tin về chẩn đoán, phác đồ điều trị, kết quả xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh chưa đồng bộ. Nhiều cơ sở vẫn sử dụng phiếu chuyển bản giấy, dẫn đến tình trạng người bệnh phải bổ sung hồ sơ hoặc thực hiện lại một số xét nghiệm.

Thực tế này cho thấy cải cách thủ tục khám chữa bệnh cần được triển khai đồng thời với đầu tư hạ tầng công nghệ, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe số có khả năng kết nối giữa các cấp chuyên môn kỹ thuật.

Cùng với nỗ lực của ngành y tế, sự tham gia của khu vực tư nhân đang góp phần hình thành những mô hình cung ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe thuận tiện hơn ngay tại cộng đồng. Điển hình là việc phát triển tiện ích y tế số trong mô hình Trạm Công dân số.

Được xây Dựng trên nền tảng định danh và xác thực điện tử, Trạm Công dân số tích hợp các dịch vụ công và tiện ích thiết yếu, trong đó chăm sóc sức khỏe là một hợp phần quan trọng. Long Châu tham gia vận hành các tiện ích y tế, hỗ trợ người dân kiểm tra miễn phí một số chỉ số sức khỏe như huyết áp, nhịp tim, chiều cao, cân nặng; đồng thời tiếp cận dịch vụ tư vấn sức khỏe, đặt lịch tiêm chủng và đăng ký khám chữa bệnh từ xa.

Bên cạnh những giải pháp chuyển đổi số, Dự thảo của Bộ Y tế còn đề xuất mở rộng một số đối tượng được đăng ký khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế ban đầu, trong đó có người công tác trong quân đội, công an đã nghỉ hưu và người khuyết tật từ 70 tuổi trở lên có đăng ký thường trú tại địa bàn nơi cơ sở khám chữa bệnh hoạt động.

Việc điều chỉnh chính sách được đặt trong bối cảnh quy mô khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế ngày càng lớn. Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, năm 2025, cả nước có 2.967 cơ sở ký hợp đồng khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế ban đầu, phục vụ hoạt động khám chữa bệnh tại 12.629 cơ sở, gồm 100 cơ sở cấp chuyên sâu, 1.547 cơ sở cấp cơ bản và 10.982 cơ sở cấp ban đầu.

Tổng chi quỹ Bảo hiểm y tế năm 2025 đạt hơn 164.875 tỷ đồng, trong đó chi khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế chiếm hơn 162.838 tỷ đồng. Chi phí thuốc chiếm 29,6%, dịch vụ cận lâm sàng chiếm 19,5%, phẫu thuật và thủ thuật chiếm 17,8%, tiền khám và giường bệnh chiếm 21%. Bình quân mỗi lượt khám chữa bệnh được quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán 830.182 đồng, tăng 10% so với năm 2024.

Quy mô chi trả lớn cùng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Theo Bộ Y tế, các địa phương cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực cho y tế cơ sở; đồng thời đẩy mạnh hỗ trợ chuyên môn từ các cơ sở cấp chuyên sâu để bảo đảm khả năng tiếp nhận, quản lý và điều trị người bệnh ở các cấp phù hợp.

Việc kéo dài thời hạn phiếu chuyển, mở rộng sử dụng giấy tờ điện tử và điều chỉnh cơ chế chuyển cơ sở khám chữa bệnh, nếu được thông qua, sẽ tạo thêm thuận lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, để những cải cách thực sự phát huy hiệu quả, yêu cầu quan trọng vẫn là hoàn thiện khả năng liên thông dữ liệu, nâng cao năng lực y tế cơ sở và thúc đẩy sự tham gia phù hợp của các nguồn lực xã hội.