Theo báo cáo, từ đầu năm 2026 đến nay, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã tập trung triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, trong đó có Đề án hiện đại hóa, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ đối với hệ thống phân phối dược và Đề án nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm, kiểm định thuộc lĩnh vực y tế.

Mục tiêu tự chủ 20% nhu cầu nguyên liệu làm thuốc vào năm 2030 đặt ra yêu cầu lớn đối với năng lực nghiên cứu, công nghệ, nguồn vốn đầu tư và khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Bộ Y tế cũng đang tham mưu xây dựng Chính sách quốc gia về dược, Nghị định quy định về quản lý mỹ phẩm, đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị định số 163/2025/NĐ-CP và triển khai Chương trình bảo đảm nguồn cung ứng vắc-xin cho tiêm chủng đến năm 2030.

Để tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh dược phẩm, Bộ Y tế đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phát triển dịch vụ công trực tuyến. Hiện có 47 dịch vụ công trong lĩnh vực dược, mỹ phẩm được cung cấp, gồm 37 dịch vụ công trực tuyến toàn trình và 10 dịch vụ công trực tuyến một phần. Trong đó, 24 dịch vụ công trực tuyến toàn trình đã tham gia Cổng thông tin một cửa quốc gia, liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu dược phẩm và cấp số tiếp nhận phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm nhập khẩu.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên yêu cầu Cục Quản lý Dược tiếp tục rà soát những quy định còn bất cập, chồng chéo, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và minh bạch hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động, đầu tư và phát triển sản xuất.

Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động quản lý dược được xác định là nhiệm vụ cần ưu tiên. Cục Quản lý Dược phải rà soát, xác định những cơ sở dữ liệu chủ đạo cần tập trung hoàn thiện, từng bước nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và cung cấp dịch vụ công.

Bên cạnh phát triển sản xuất trong nước, yêu cầu bảo đảm nguồn cung thuốc phục vụ khám chữa bệnh tiếp tục được đặt lên hàng đầu. Bộ Y tế yêu cầu Cục Quản lý Dược chủ động giải quyết hồ sơ cấp phép nhập khẩu thuốc chưa có giấy đăng ký lưu hành, xử lý kịp thời các đơn hàng nhập khẩu thuốc và nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đặc biệt, đồng thời tìm kiếm nguồn cung đối với thuốc hiếm, thuốc có nguồn cung hạn chế.

Công tác quản lý chất lượng, kiểm soát giá thuốc, thanh tra và hậu kiểm cũng được yêu cầu tăng cường. Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh việc triển khai quy hoạch hệ thống kiểm nghiệm trên cả nước, kiên quyết đấu tranh chống gian lận thương mại, buôn lậu và thuốc giả, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm nhằm bảo vệ quyền lợi, sức khỏe người dân và duy trì môi trường kinh doanh lành mạnh.

Về phát triển ngành Dược, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1954/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hóa dược đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Chương trình được kỳ vọng tạo động lực mới cho ngành dược Việt Nam, đặc biệt trong phát triển công nghiệp sản xuất nguyên liệu làm thuốc, lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với khả năng tự chủ sản xuất và bảo đảm nguồn cung thuốc trong nước.

Theo Chương trình, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đáp ứng khoảng 20% nhu cầu nguyên liệu làm thuốc phục vụ sản xuất trong nước, ưu tiên các hoạt chất, nguyên liệu khởi đầu, hóa chất trung gian và tá dược thiết yếu, chiến lược. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm từng bước giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, tăng khả năng ứng phó trước những biến động của chuỗi cung ứng dược phẩm quốc tế.

Chương trình đặt mục tiêu hình thành ít nhất 2 trung tâm nghiên cứu và triển khai về hóa dược đạt trình độ tiên tiến, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, có khả năng nghiên cứu, phát triển quy trình, thử nghiệm, mở rộng quy mô và hỗ trợ thương mại hóa công nghệ, sản phẩm.

Cùng với đó, 100% cơ sở sản xuất hoạt chất, tá dược và nguyên liệu làm thuốc khác trong nước phải đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, thực hành tốt sản xuất (GMP) và an toàn hóa chất theo quy định. Tối thiểu 50% cơ sở sản xuất áp dụng các giải pháp số trong quản lý sản xuất, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Đáng chú ý, Chương trình không chỉ hướng đến thay thế nguyên liệu nhập khẩu mà còn đặt mục tiêu phát triển các sản phẩm hóa dược có giá trị gia tăng cao, đủ năng lực tham gia thị trường quốc tế. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu nhóm sản phẩm này được kỳ vọng đạt từ 10% mỗi năm trở lên.

Đến năm 2045, Việt Nam hướng tới hình thành ngành công nghiệp hóa dược hiện đại, có năng lực cạnh tranh và giá trị gia tăng cao, từng bước xây dựng hệ sinh thái gắn kết giữa nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm. Việt Nam cũng đặt mục tiêu nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị hóa dược và dược phẩm khu vực, toàn cầu.

Để hiện thực hóa những mục tiêu trên, Chương trình xác định hàng loạt giải pháp về hoàn thiện thể chế, thu hút đầu tư, phát triển khoa học - công nghệ, đào tạo nhân lực và tăng cường hợp tác quốc tế. Trọng tâm là hỗ trợ doanh nghiệp tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ các công nghệ sản xuất nguyên liệu làm thuốc, đặc biệt những hoạt chất có nhu cầu sử dụng lớn, phục vụ sản xuất thuốc thiết yếu hoặc có khả năng thay thế hàng nhập khẩu.

Các công nghệ tiên tiến trong tổng hợp, chiết tách, tinh chế, công nghệ sinh học và peptit được ưu tiên phát triển, đồng thời khuyến khích nghiên cứu tá dược thế hệ mới, hoàn thiện quy trình sản xuất và mở rộng quy mô thương mại.

Việc tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu cũng được đặt ra nhằm phát triển đội ngũ nhân lực chuyên sâu, đáp ứng yêu cầu sản xuất công nghệ cao. Những lĩnh vực như hóa học tổng hợp, công nghệ sinh học, kiểm soát chất lượng, chuyển giao công nghệ, sản xuất thông minh và chuyển đổi số được xác định là những hướng đào tạo ưu tiên.

Song song với định hướng phát triển công nghiệp hóa dược, Bộ Y tế đang tập trung tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý thị trường dược phẩm.