Theo dự thảo cập nhật danh mục thuốc bảo hiểm y tế do Bộ Y tế xây dựng, tổng cộng 84 thuốc mới sẽ được bổ sung, trong đó có tới 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm 35,7%.

Đây là nhóm thuốc được đề xuất nhiều nhất, chủ yếu là các thuốc phát minh như điều trị đích, kháng thể đơn dòng và liệu pháp miễn dịch, những tiến bộ quan trọng của y học hiện đại trong điều trị ung thư.

Theo dự thảo cập nhật danh mục thuốc bảo hiểm y tế do Bộ Y tế xây dựng, tổng cộng 84 thuốc mới sẽ được bổ sung, trong đó có tới 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm 35,7%.

Danh mục mới được kỳ vọng sẽ giúp người bệnh giảm đáng kể gánh nặng chi phí, đồng thời hạn chế tình trạng phải bỏ dở điều trị do không đủ khả năng tài chính.

Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế cho biết, cơ quan này đang hoàn thiện Thông tư thay thế quy định về chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí theo Luật Dược, đồng thời xây dựng các nguyên tắc, tiêu chí thanh toán và cập nhật danh mục dịch vụ kỹ thuật, vật tư y tế thuộc phạm vi chi trả.

Đáng chú ý, quy định về đăng ký khám chữa bệnh ban đầu và chuyển tuyến cũng được sửa đổi theo hướng linh hoạt hơn, cho phép mở rộng danh mục bệnh được chuyển thẳng lên tuyến chuyên sâu.

Theo bà Trang, sau một năm triển khai, nhiều chính sách đã bộc lộ vướng mắc và cần được điều chỉnh kịp thời để phù hợp với thực tiễn.

Tuy nhiên, việc mở rộng quyền lợi cũng đi kèm với áp lực lớn lên quỹ bảo hiểm y tế. Nhu cầu khám chữa bệnh đang gia tăng nhanh chóng, với số lượt dự kiến vượt 200 triệu vào năm 2025, tăng hơn 10 triệu lượt so với năm trước.

Trong bối cảnh mức đóng còn hạn chế nhưng phạm vi chi trả ngày càng mở rộng, chi phí quỹ không ngừng tăng, đặc biệt khi các bệnh không lây nhiễm ngày càng phổ biến.

Chi phí thuốc tiếp tục là một trong những cấu phần lớn nhất. Dù tỷ trọng có xu hướng giảm nhẹ, giá trị tuyệt đối vẫn tăng mạnh, từ khoảng 40.000 tỷ đồng năm 2022 lên hơn 50.000 tỷ đồng năm 2024.

Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải lựa chọn và thanh toán thuốc một cách hợp lý, vừa bảo đảm hiệu quả điều trị, vừa duy trì cân đối tài chính.

Danh mục thuốc hiện hành chủ yếu được xây dựng từ năm 2018 và chỉ bổ sung hạn chế trong những năm gần đây, chưa theo kịp sự phát triển nhanh của y học. Vì vậy, lần cập nhật này được đánh giá là bước điều chỉnh lớn, mang tính hệ thống.

Trong số các thuốc được bổ sung, nhóm thuốc điều trị ung thư tiếp tục chiếm ưu thế. Đây là những thuốc có khả năng tác động trúng đích vào cơ chế bệnh sinh, nâng cao hiệu quả điều trị và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

Trước đây, chi phí cao khiến nhiều bệnh nhân không thể tiếp cận, nay việc đưa vào danh mục bảo hiểm y tế, dù chỉ được thanh toán một phần, vẫn mở ra cơ hội điều trị đáng kể.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung 24 thuốc điều trị các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, hô hấp, tâm thần và tiết niệu. Đây là những bệnh cần điều trị lâu dài, chi phí tích lũy lớn, nên việc mở rộng danh mục được kỳ vọng sẽ giảm áp lực tài chính cho người bệnh.

Đáng chú ý, có thêm 18 thuốc điều trị bệnh hiếm được đưa vào danh mục, trong đó phần lớn thuộc nhóm ung thư. Với đặc thù chi phí cao và ít lựa chọn điều trị, chính sách này giúp người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận thuốc, cải thiện tiên lượng.

Song song với việc bổ sung thuốc mới, dự thảo cũng đề xuất điều chỉnh điều kiện và tỷ lệ thanh toán của 52 thuốc hiện hành. Nhiều thuốc được mở rộng phạm vi sử dụng và nâng mức chi trả, qua đó tăng khả năng tiếp cận điều trị.

Theo đại diện Vụ Bảo hiểm y tế, danh mục thuốc được xây dựng theo hoạt chất, không phân biệt thuốc nội hay ngoại, nhằm bảo đảm công bằng và thúc đẩy cạnh tranh về giá.

Tuy nhiên, việc lựa chọn thuốc phải tuân thủ nguyên tắc chặt chẽ, ưu tiên hiệu quả và an toàn, đồng thời tính toán khả năng chi trả của quỹ.

Đối với các thuốc chi phí cao như thuốc ung thư hoặc thuốc điều trị bệnh hiếm, bảo hiểm y tế sẽ áp dụng tỷ lệ thanh toán phù hợp, thường từ 30 đến 70%, nhằm bảo đảm cân đối quỹ trong dài hạn.

Danh mục cũng được rà soát theo hướng loại bỏ các thuốc kém hiệu quả hoặc không còn nhu cầu sử dụng, đồng thời bổ sung những thuốc mới có giá trị điều trị cao hơn.

Cơ quan quản lý cũng khuyến khích doanh nghiệp giảm giá thuốc và hỗ trợ phần chi phí đồng chi trả, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh, đặc biệt là nhóm yếu thế.

Một điểm đáng chú ý khác là việc mở rộng danh mục thuốc tại tuyến y tế cơ sở, phù hợp với chủ trương tăng cường y tế cơ sở. Khi thuốc được cung ứng đầy đủ hơn tại tuyến này, người dân có thể tiếp cận dịch vụ thuận tiện, giảm chi phí đi lại và hạn chế tình trạng quá tải ở tuyến trên.

Dự kiến, danh mục thuốc bảo hiểm y tế mới sẽ được ban hành trong năm 2026. Theo các chuyên gia, việc mở rộng danh mục không chỉ đơn thuần là bổ sung thêm thuốc mà còn là bài toán sử dụng hiệu quả quỹ bảo hiểm, để mỗi khoản chi thực sự chuyển hóa thành cơ hội sống và chất lượng sống tốt hơn cho người bệnh.