Biến chứng vì tự điều trị đau mắt đỏ

Mới đây, bé Tiến (12 tuổi, TP.HCM) được gia đình đưa đến viện trong tình trạng đau nhức mắt nhiều, nhìn mờ, chói sáng, chảy nước mắt và rỉ ghèn đục sau một tuần tự dùng thuốc chữa đỏ mắt không rõ loại tại nhà.

BSNT.CKI Đoàn Thị Phương Nhi cho biết, thị lực của bệnh nhi chỉ đạt 7/10 ở cả hai mắt. Qua thăm khám chuyên sâu, các bác sỹ ghi nhận kết mạc sung huyết, bề mặt giác mạc xuất hiện tổn thương li ti ở vùng trung tâm. Bệnh nhi được chẩn đoán viêm kết giác mạc do bội nhiễm.

Ảnh minh họa.

Theo bác sỹ Nhi, đỏ mắt có thể là dấu hiệu ban đầu của nhiều bệnh lý khác nhau như viêm kết mạc, viêm loét giác mạc, xuất huyết kết mạc, chấn thương mắt hoặc có dị vật trong mắt.

Nhiều người thấy mắt đỏ thường tự mua thuốc về nhỏ mà không xác định đúng nguyên nhân. Điều trị không đúng cách, sử dụng thuốc không phù hợp hoặc sai liều lượng có thể khiến bệnh nặng hơn, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, dẫn đến viêm giác mạc hoặc nghiêm trọng hơn là loét giác mạc.

Sau khi được chẩn đoán, bệnh nhi được chỉ định sử dụng thuốc hỗ trợ dinh dưỡng giác mạc kết hợp thuốc kháng sinh và nước mắt nhân tạo nhằm phục hồi bề mặt giác mạc. Sau một tuần điều trị, tình trạng viêm giác mạc được kiểm soát, thị lực phục hồi 10/10 ở cả hai mắt, các triệu chứng đỏ mắt và chói sáng cũng biến mất.

Dù đáp ứng điều trị tốt, các bác sỹ vẫn lưu ý bệnh có nguy cơ tái phát. Người bệnh cần theo dõi sát các biểu hiện bất thường, tránh dụi mắt và tái khám ngay nếu xuất hiện triệu chứng đỏ mắt, đau nhức hoặc nhìn mờ.

Theo các chuyên gia nhãn khoa, viêm giác mạc là tình trạng tổn thương lớp giác mạc nằm phía trước nhãn cầu do vi khuẩn, virus, nấm hoặc chấn thương gây ra.

Người bệnh thường có biểu hiện đỏ mắt, cộm xốn, chảy nước mắt, nhạy cảm với ánh sáng, nhìn mờ hoặc cảm giác có dị vật trong mắt. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tổn thương có thể lan sâu, làm tăng nguy cơ loét giác mạc, thủng giác mạc, sẹo giác mạc, suy giảm thị lực và thậm chí mù lòa.

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi với thời gian điều trị kéo dài từ một đến nhiều tuần tùy nguyên nhân và mức độ tổn thương. Để phòng ngừa, bác sỹ khuyến cáo người dân hạn chế tiếp xúc với người đang mắc các bệnh lý đỏ mắt, không dụi mắt, giữ vệ sinh tay và môi trường sống sạch sẽ, thường xuyên dọn dẹp nhà cửa, đeo kính bảo vệ mắt khi ra ngoài để hạn chế bụi bẩn và tác động của môi trường.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh đỏ mắt là triệu chứng không nên xem nhẹ. Thay vì tự ý dùng thuốc hoặc áp dụng các biện pháp truyền miệng tại nhà, người dân cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa Mắt để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp, tránh nguy cơ bệnh tiến triển nặng, gây biến chứng ảnh hưởng lâu dài đến thị lực.

Uống “thuốc bột thần dược” suốt một năm, người phụ nữ 76 tuổi suy tuyến thượng thận nguy hiểm

Tin vào loại thuốc bột không rõ nguồn gốc được truyền miệng có thể chữa đau nhức xương khớp, một phụ nữ 76 tuổi đã sử dụng liên tục suốt hơn một năm. Cơn đau thuyên giảm nhưng đổi lại là hàng loạt biến chứng nguy hiểm do lạm dụng corticoid, trong đó có suy tuyến thượng thận, tình trạng có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Bà Hoa, 76 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường type 2, vẫn tái khám định kỳ và dùng thuốc theo đơn. Khoảng một năm trước, bà xuất hiện tình trạng đau nhức xương khớp, ăn uống kém và sụt cân. Theo lời giới thiệu của người quen, bà sử dụng thêm một loại thuốc bột không rõ thành phần.

Sau một thời gian dùng thuốc, các triệu chứng đau nhức giảm đáng kể, bà ăn ngon miệng hơn và tăng cân trở lại. Tuy nhiên, những cải thiện tưởng chừng tích cực này lại là dấu hiệu của việc cơ thể đang bị ảnh hưởng bởi corticoid có trong loại thuốc không rõ nguồn gốc.

Một tuần trước khi nhập viện, bà xuất hiện tình trạng mệt nhiều, chán ăn, buồn nôn và mất ngủ nên được đưa đến cấp cứu tại viện. BS.CKI Đỗ Vũ Ngọc Anh, khoa Nội tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch cho biết, bệnh nhân có nhiều biểu hiện điển hình của hội chứng Cushing do thuốc như phù mặt, da mỏng đỏ, tích mỡ vùng cổ gáy. Đáng chú ý, đường huyết và huyết áp biến động thất thường, có thời điểm huyết áp tăng tới 170/120 mmHg.

Qua khai thác bệnh sử và thực hiện các xét nghiệm nội tiết chuyên sâu, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị suy tuyến thượng thận thứ phát do sử dụng corticosteroid kéo dài không kiểm soát.

Theo các chuyên gia, tuyến thượng thận là cơ quan nội tiết nằm phía trên hai thận, có vai trò sản xuất các hormone quan trọng như cortisol và aldosterone. Những hormone này tham gia điều hòa huyết áp, chuyển hóa đường, muối nước và giúp cơ thể thích nghi với các tình huống căng thẳng.

Người bị thiếu hụt cortisol có thể xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn, tụt huyết áp và rối loạn điện giải. Trong những trường hợp nặng, bệnh nhân có thể rơi vào cơn suy thượng thận cấp, một cấp cứu nội khoa nguy hiểm với nguy cơ tử vong cao nếu không được xử trí kịp thời.

Các chuyên gia cảnh báo, việc sử dụng corticoid kéo dài làm tăng nồng độ glucocorticoid ngoại sinh trong máu. Tình trạng này khiến cơ thể giảm sản xuất hormone ACTH của tuyến yên trong thời gian dài, dẫn đến vỏ tuyến thượng thận bị ức chế hoạt động, teo nhỏ và suy giảm khả năng sản xuất cortisol nội sinh.

Đáng lo ngại, nhiều loại thuốc bột không rõ nguồn gốc hiện nay thường bị pha trộn corticoid. Nhờ đặc tính giảm đau, chống viêm nhanh nên người bệnh dễ cảm nhận hiệu quả tức thời và lầm tưởng đây là “thần dược” chữa bệnh xương khớp. Thực tế, việc lạm dụng corticoid có thể gây ra hàng loạt biến chứng nghiêm trọng như hội chứng Cushing do thuốc, tăng huyết áp, đái tháo đường, loãng xương, loét dạ dày tá tràng, xuất huyết tiêu hóa, nhiễm trùng và suy tuyến thượng thận.

Không chỉ vậy, việc tự ý ngừng thuốc sau thời gian dài sử dụng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo bác sĩ Kiều, tuyến thượng thận đã bị ức chế kéo dài sẽ không thể ngay lập tức phục hồi chức năng sản xuất cortisol. Nếu ngừng corticoid đột ngột, cơ thể có thể rơi vào tình trạng thiếu hụt hormone nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ suy thượng thận cấp.

Do đó, bất kỳ trường hợp nào phải sử dụng corticoid kéo dài đều cần được bác sĩ theo dõi chặt chẽ và giảm liều từ từ theo phác đồ phù hợp để tuyến thượng thận có thời gian phục hồi chức năng.

Tại bệnh viện, bà Hoa được điều trị bằng thuốc hạ áp, kiểm soát đường huyết bằng insulin, bù dịch và bổ sung corticoid thay thế. Sau đó, các bác sỹ xây dựng kế hoạch giảm liều thuốc từng bước trước khi ngừng hẳn nhằm giúp cơ thể thích nghi an toàn. Chỉ sau vài ngày điều trị, các chỉ số đường huyết và huyết áp của bệnh nhân dần ổn định.

Từ trường hợp này, các chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng các loại thuốc bột, thuốc gia truyền hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc để điều trị bệnh mạn tính. Mọi loại thuốc chứa corticoid cần được dùng đúng chỉ định, đúng liều lượng và dưới sự theo dõi của nhân viên y tế nhằm tránh những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe.

Đau họng suốt 6 tháng, người đàn ông phát hiện ung thư xoang lê đã di căn

Đau họng kéo dài nhiều tháng nhưng nghĩ chỉ là viêm họng thông thường, một người đàn ông 50 tuổi điều trị tại địa phương mà bệnh không thuyên giảm. Đến lúc xuất hiện khối sưng vùng cổ, nuốt khó và đau tăng dần, kết quả thăm khám cho thấy ông mắc ung thư xoang lê giai đoạn tiến triển, khối u đã xâm lấn dây thanh, thanh quản và di căn thực quản.

Ông Tùng, 50 tuổi, có tiền sử đau họng kéo dài khoảng sáu tháng. Dù đã điều trị nhiều đợt tại địa phương, các triệu chứng không cải thiện. Tình trạng ngày càng nặng với biểu hiện sưng vùng cổ, khó nuốt và đau nhiều khiến ông phải đến TP.HCM khám chuyên sâu.

Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện ông mắc ung thư xoang lê, dạng carcinoma tế bào gai sừng hóa biệt hóa cao. Khối u đã xâm lấn gây liệt dây thanh và thanh quản, đồng thời di căn sang thực quản. Người bệnh được chỉ định hóa xạ trị đồng thời. Sau khi kết thúc liệu trình khoảng một tháng, ông xuất hiện khó thở và tiếp tục chuyển đến viện để điều trị.

GS-TS.Trần Phan Chung Thủy, Giám đốc Trung tâm Tai Mũi Họng cho biết, người bệnh được chẩn đoán ung thư xoang lê tái phát, xâm lấn và di căn. Kết quả chụp cộng hưởng từ cho thấy khối u tại xoang lê phải kích thước 14x22x37 mm, lan vào thực quản và lấp đầy thanh thất. Ngoài ra, nhiều hạch trung thất trên và thượng đòn trái cũng được ghi nhận.

Do khối u gây hẹp đường thở, các bác sĩ chỉ định mở khí quản để giúp người bệnh hô hấp dễ dàng hơn, bảo đảm oxy được đưa trực tiếp xuống phổi thay vì đi qua vùng hầu họng bị tắc nghẽn. Sau đó, ê kíp tiến hành lấy mẫu khối u, thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu như nhuộm hóa mô miễn dịch PD-L1 nhằm xác định đặc điểm sinh học và dấu ấn phân tử của khối u, từ đó xây dựng chiến lược điều trị phù hợp.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân không mang đột biến gene đặc hiệu và không phù hợp với các thuốc miễn dịch hoặc phác đồ phối hợp miễn dịch với hóa trị. Vì vậy, phương án điều trị được lựa chọn là hóa trị đơn thuần nhằm kiểm soát tốc độ tiến triển của bệnh. Song song với điều trị đặc hiệu, người bệnh được chăm sóc giảm nhẹ để kiểm soát triệu chứng, giảm đau, cải thiện thể trạng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Theo GS-TS.Trần Phan Chung Thủy, ung thư xoang lê là một trong những khối u ác tính vùng hạ họng có mức độ tiến triển nhanh và khả năng di căn sớm. Đây là loại ung thư được đánh giá khá hung hãn do hệ thống bạch huyết ở khu vực này phát triển dày đặc, tạo điều kiện cho tế bào ung thư lan rộng. Khối u thường xuất phát từ niêm mạc xoang lê rồi nhanh chóng xâm lấn sang thanh quản, thực quản và các cơ quan lân cận.

Nguyên nhân chính xác của bệnh hiện chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy nguy cơ mắc bệnh tăng cao ở những người hút thuốc lá, uống rượu bia kéo dài, đặc biệt là nhóm vừa hút thuốc vừa sử dụng rượu bia thường xuyên. Ngoài ra, suy dinh dưỡng và một số tác nhân virus cũng được xem là yếu tố nguy cơ liên quan.

Điều đáng lo ngại là ung thư xoang lê rất khó phát hiện ở giai đoạn sớm. Xoang lê là hai hốc nhỏ nằm sâu trong hạ họng, hai bên thanh quản, vị trí khuất nên khó quan sát bằng thăm khám thông thường. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện thông qua nội soi ống mềm chuyên sâu.

Ở giai đoạn đầu, bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng hoặc chỉ biểu hiện mơ hồ như đau họng kéo dài, nuốt vướng một bên, đau lan lên tai hoặc khàn tiếng nhẹ. Chính sự nghèo nàn về triệu chứng khiến nhiều người bỏ qua "thời điểm vàng" để điều trị.

GS-TS.Trần Phan Chung Thủy dẫn các nghiên cứu lâm sàng cho thấy phần lớn bệnh nhân ung thư xoang lê được chẩn đoán ở giai đoạn muộn. Khoảng 90% trường hợp phát hiện ở giai đoạn T3 và tỷ lệ xuất hiện hạch cổ phì đại lên tới 66%.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các triệu chứng đau họng, nuốt vướng hoặc khàn tiếng kéo dài trên hai tuần dù đã điều trị thông thường. Việc thăm khám sớm tại các cơ sở chuyên khoa Tai Mũi Họng, kết hợp nội soi và các kỹ thuật chẩn đoán hiện đại, có thể giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm hơn, gia tăng cơ hội điều trị và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.