UBND TPHCM vừa ban hành Đề án đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức phục vụ phát triển hệ thống đường sắt đô thị giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2035 hình thành 7 tuyến Metro chính với tổng chiều dài khoảng 355 km và đến năm 2045 mở rộng lên 10 tuyến với chiều dài khoảng 510 km, hoàn thành cơ bản mạng lưới đường sắt đô thị thành phố, góp phần giảm áp lực cho giao thông đường bộ, tạo động lực phát triển không gian đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), thúc đẩy tăng trưởng xanh, nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh đô thị.

Tuy nhiên, Metro là một loại hình vận tải hiện đại, phức tạp, đòi hỏi trình độ cao về chuyên môn, kỹ thuật và quản lý. Từ khâu lập quy hoạch, chuẩn bị dự án, đầu tư xây dựng, đến vận hành - khai thác - bảo trì đều cần sự tham gia của đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp, có kiến thức chuyên sâu và khả năng tiếp cận với công nghệ tiên tiến. 

TP.HCM đang thiếu hụt nhân lực có trình độ chuyên sâu về Metro

Trong khi hiện nay, nguồn nhân lực chuyên trách cho lĩnh vực này tại TP.HC còn rất thiếu và yếu. Phần lớn cán bộ làm việc trong lĩnh vực này có xuất phát điểm từ các ngành xây dựng, giao thông, điện - điện tử, chưa được đào tạo bài bản về đặc thù kỹ thuật, công nghệ và mô hình quản lý vận hành của metro hiện đại. Bên cạnh đó, Thành phố vẫn đang phụ thuộc nhiều vàochuyên gia nước ngoài, đặc biệt trong các khâu thiết kế, công nghiệp đường sắt, vận hành thử nghiệm, chuyển giao công nghệ và giám sát khai thác.

Sự thiếu hụt này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các tuyến Metro mà còn tiềm ẩn nguy cơ không làm chủ được hệ thống, kéo dài thời gian phụ thuộc vào đối tác nước ngoài, không phát huy hết hiệu quả đầu tư công và an toàn khai thác.

Do đó, việc xây dựng và triển khai Đề án đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ngành đường sắt đô thị một cách hệ thống, đồng bộ, theo chuẩn quốc tế là yêu cầu mang tính chiến lược, cấp thiết và dài hạn.

Theo đề án, đối với cán bộ, công chức, viên chức quản lý nhà nước về Metro (khoảng 60 người), TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có ít nhất một nửa số cán bộ được đào tạo chuyên sâu, trong đó từ 5 đến 10 người đạt trình độ thạc sĩ.

Giai đoạn 2030 - 2035, tỷ lệ được đào tạo chuyên sâu tăng lên 80%, với tối thiểu 30% cán bộ đạt trình độ thạc sĩ và khoảng 10% tiếp tục học lên tiến sĩ.

Đến giai đoạn 2035 - 2045, 100% cán bộ được chuẩn hóa về đào tạo chuyên sâu, trên 50% có trình độ thạc sĩ và 10 - 20% đạt trình độ tiến sĩ.

Đối với viên chức quản lý dự án Metro, giai đoạn 2025 - 2030, 160 viên chức đạt trình độ đại học phù hợp, trong đó ít nhất một nửa được đào tạo chuyên sâu và từ 10 đến 15 người học thạc sĩ.

Đến năm 2035, đội ngũ này tăng lên 310 người, với 80% được đào tạo chuyên sâu, ít nhất 30% có trình độ thạc sĩ và khoảng 10% tiếp tục học tiến sĩ.

Đến năm 2045, viên chức quản lý dự án đường sắt đô thị đạt 400 người, 100% được đào tạo chuyên sâu, tối thiểu 50% có trình độ thạc sĩ và 20% đạt trình độ tiến sĩ.

Theo UBND TP.HCM, kinh phí triển khai thực hiện Đề án được bảo đảm từ ngân sách nhà nước,đồng thời huy động các nguồn kinh phí hợp pháp khác.