Ông Minh (62 tuổi, Vĩnh Long) không bao giờ ngờ rằng thói quen hút thuốc lá mỗi ngày của mình lại chính là nguyên nhân dẫn đến căn bệnh ung thư thận nghiêm trọng. Khi bác sỹ thông báo ông phải cắt bỏ một bên thận vì khối u kích thước lớn lên đến 7 cm, ông vẫn còn bán tín bán nghi bởi trước đó sức khỏe ông rất tốt.

Nicotine là thành phần gây nghiện trong thuốc lá cũng ảnh hưởng xấu đến chức năng thận, kích thích giải phóng adrenaline, noradrenaline, gây tăng huyết áp, tổn thương mạch máu nhỏ trong thận và cuối cùng dẫn đến ung thư.

Ông Minh từng nhiều lần thử cai thuốc lá nhưng lần gần đây nhất, khi cố gắng bỏ, ông lại bị tim đập nhanh, tay run, huyết áp tăng cao nên đã tìm đến khói thuốc để “cắt cơn”. Dù vợ con luôn khuyên ngừng hút, ông vẫn chủ quan vì vẫn lao động bình thường.

Mãi đến khi phải nhập viện vì sốt cao, ông mới phát hiện mình mắc ung thư thận. Bác sỹ cho biết khối u đã chiếm gần hết thận phải, buộc phải phẫu thuật cắt bỏ để ngăn chặn ung thư phát triển và tránh những biến chứng nguy hiểm.

Tương tự, anh Dương (34 tuổi, TP.HCM) cũng là người nghiện thuốc lá nặng, hút từ 17 đến 18 điếu mỗi ngày, dù phải làm việc xuyên đêm và chạy xe liên tục.

Một ngày, anh đột nhiên lên cơn đau quặn thận và được đưa vào viện. Qua kiểm tra, bác sỹ phát hiện khối u 6 cm ở thận trái, buộc anh phải cắt bỏ một bên thận dù trước đó sức khỏe rất tốt.

Theo số liệu của Globocan 2020, mỗi năm thế giới ghi nhận hơn 430.000 ca ung thư thận mới, trong đó Việt Nam chiếm khoảng 1.700 - 2.000 ca.

TS.Nguyễn Hoàng Đức, chuyên khoa tiết niệu cho biết, hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân chính góp phần gây ung thư thận, bên cạnh các yếu tố như béo phì, tăng huyết áp, làm việc trong môi trường độc hại hoặc do yếu tố di truyền.

“Hút thuốc làm tăng nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào thận (RCC), loại ung thư phổ biến nhất, chiếm khoảng 90% các ca ung thư thận ở người trưởng thành, với các triệu chứng như tiểu máu, đau mạn sườn, sờ thấy khối u hoặc sốt không rõ nguyên nhân”, bác sỹ Đức nói.

Nguy cơ mắc ung thư thận tăng theo lượng thuốc lá tiêu thụ, nhưng có thể giảm nếu người bệnh ngừng hút thuốc. Nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ cho thấy khoảng 15 - 20% người bệnh ung thư thận đang hút thuốc khi được chẩn đoán. Đặc biệt, nếu bỏ thuốc sau khi phát hiện ung thư, nguy cơ tử vong có thể giảm gần 50%.

Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc như hydrocarbon thơm đa vòng, nitrosamine và kim loại nặng, gây stress oxy hóa, viêm nhiễm ở thận, tạo điều kiện cho tế bào ung thư phát triển.

Nicotine là thành phần gây nghiện trong thuốc lá cũng ảnh hưởng xấu đến chức năng thận, kích thích giải phóng adrenaline, noradrenaline, gây tăng huyết áp, tổn thương mạch máu nhỏ trong thận và cuối cùng dẫn đến ung thư.

Trường hợp anh Dương khi nhập viện từng có lúc huyết áp lên đến 200 mmHg. Nhờ sự kiểm soát của bác sỹ, huyết áp được duy trì ở mức an toàn để tránh tổn thương thêm cho thận.

Ở giai đoạn đầu, ung thư thận thường không có triệu chứng rõ ràng và được phát hiện tình cờ qua các phương pháp siêu âm, chụp CT hoặc MRI.

Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể gặp các triệu chứng đau âm ỉ vùng hông lưng, tiểu ra máu, sờ thấy khối u hay sốt không rõ nguyên nhân.

Các phương pháp điều trị hiện nay gồm phẫu thuật cắt bỏ khối u nhỏ hoặc cắt thận khi u lớn, phẫu thuật robot, liệu pháp nhắm trúng đích, hóa trị hoặc xạ trị tùy thuộc vào giai đoạn bệnh.

Bác sỹ Đức khuyến cáo, bỏ thuốc lá là cách hiệu quả nhất để giảm nguy cơ mắc ung thư thận và cải thiện sức khỏe tổng thể. Sau khi phẫu thuật, ông Minh và anh Dương đã quyết tâm cai nghiện thuốc lá dù khó khăn, kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường vận động để bảo vệ thận còn lại.

Ngoài việc bỏ thuốc, người dân cũng nên hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát huyết áp, tiểu đường và tránh tiếp xúc với các chất độc hại để giảm nguy cơ ung thư thận và các bệnh lý liên quan.