Báo Đầu Tư
Thứ Hai, Ngày 16 tháng 11 năm 2026,
Chính sách tiền tệ mở thêm dư địa, chứng khoán vẫn chờ lực cầu
Phong Bình - 16/11/2026 09:40
  Print
Hiệu ứng kỳ vọng vào việc mua ngoại tệ giao ngay định kỳ của NHNN phần nào bị “hạ nhiệt”, và dòng tiền có thể trở nên thận trọng hơn cho đến khi xuất hiện giao dịch thực hoặc NHNN điều chỉnh cơ chế.

Việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) triển khai mua ngoại tệ giao ngay định kỳ hai phiên mỗi tuần, với tỷ giá can thiệp 25.500 đồng/USD từ ngày 11/11 được đánh giá là bước đi điều hành chủ động, tạo kỳ vọng về một nguồn cung tiền đồng bổ sung cho hệ thống ngân hàng, qua đó hỗ trợ giảm áp lực thanh khoản và chi phí vốn. 

Tuy nhiên, sau tuần đầu triển khai, chưa ghi nhận giao dịch mua ngoại tệ nào thành công, khiến kỳ vọng về dòng tiền hỗ trợ thị trường chứng khoán phần nào hạ nhiệt. Đây là nhận định của chuyên gia MBS về thị trường tuần vừa qua. 

Khác với nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) kỳ hạn 182 ngày có cam kết mua bán ngược chiều khi đến hạn, hoạt động mua ngoại tệ giao ngay giúp NHNN đưa tiền đồng vào hệ thống mà không xác định thời điểm thu hồi. Ước tính, mỗi 1 tỷ USD mua thành công tương ứng khoảng 25.500 tỷ đồng dài hạn được bơm trực tiếp vào hệ thống ngân hàng.

Dù vậy, cơ chế này chưa thể phát huy tác dụng ngay. MBS cho biết, việc không ghi nhận giao dịch mua ngoại tệ nào thành công tính đến phiên cuối tuần (thứ Sáu 13/11) xuất phát từ hai rào cản kỹ thuật cốt lõi. 

Thứ nhất là chênh lệch tỷ giá liên ngân hàng và giá chào mua của NHNN. Tại phiên ngày 11/11, tỷ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng chốt ở mức 25.660 đồng/USD, cao hơn 160 đồng so với mức giá mua 25.500 đồng/USD mà NHNN ấn định. Trong bối cảnh tỷ giá thị trường vẫn neo ở mức cao hơn giá can thiệp, các ngân hàng thương mại chưa có động lực kinh tế để bán USD cho NHNN khi họ hoàn toàn có thể giao dịch trên thị trường liên ngân hàng với mức giá tốt hơn.

Bên cạnh yếu tố giá, điều kiện về trạng thái ngoại tệ cũng thu hẹp đáng kể khả năng tham gia của các ngân hàng. 

Theo quy định tại Thông tư 07/2012/TT-NHNN, NHNN thực hiện mua USD giao ngay dựa trên trạng thái ngoại tệ cuối ngày liền trước của từng ngân hàng, với khối lượng mua tối đa chỉ đủ đưa trạng thái ngoại tệ về mức cân bằng (bằng 0). 

Dữ liệu ghi nhận từ báo cáo tài chính quý III/2026 cho thấy có tới 15/26 ngân hàng trong trạng thái USD nội bảng âm. Khi tính thêm các cam kết ngoại bảng, có 11/18 ngân hàng có vị thế USD kết hợp bị âm, trong khi vị thế dương lại co cụm chủ yếu ở một số ít ngân hàng như VietinBank, Vietcombank, Techcombank và OCB. Do đó, đa số các nhà băng chưa đáp ứng đủ tiêu chí dư thừa trạng thái ngoại tệ để bán USD cho NHNN.

MBS đánh giá, về bản chất, việc chưa phát sinh giao dịch không đồng nghĩa công cụ điều hành mới mất đi hiệu quả. 

Đây vẫn là công cụ linh hoạt và chủ động của NHNN vừa hỗ trợ thanh khoản VND, vừa tạo điều kiện tích lũy dự trữ khi nguồn cung ngoại tệ (xuất siêu, FDI, kiều hối) cải thiện. Việc chưa phát sinh giao dịch mua USD thành công không có nghĩa là chính sách tiền tệ bị vô hiệu, mà cho thấy thị trường tiền tệ chưa đạt tới “điểm rơi” phù hợp. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào diễn biến tỷ giá.

Nếu tỷ giá liên ngân hàng hạ về gần hoặc dưới 25.500, hoặc NHNN điều chỉnh mức giá linh hoạt hơn, lượng giao dịch sẽ xuất hiện. Việc kết hợp với OMO, swap dài hạn và các công cụ khác cho thấy nhà điều hành đang nỗ lực đa kênh để hạ nhiệt chi phí vốn mà không gây áp lực tỷ giá quá lớn.

Kỳ vọng hạ nhiệt, dòng tiền chứng khoán thận trọng hơn

Trên thị trường chứng khoán, động thái của NHNN ban đầu tạo hiệu ứng tâm lý tích cực. Trong phiên 10/11, VN-Index tăng 28,75 điểm khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung tiền đồng bổ sung sẽ giúp giảm áp lực chi phí vốn cho hệ thống ngân hàng, đồng thời cải thiện thanh khoản thị trường.

Tuy nhiên, việc hai phiên chào mua đầu tiên trôi qua mà chưa có giao dịch thành công khiến kỳ vọng này nhanh chóng được điều chỉnh. Thị trường nhận ra rằng thông điệp hỗ trợ thanh khoản chưa thể chuyển hóa ngay thành dòng tiền thực, trong khi áp lực tỷ giá và nhu cầu vốn cuối năm vẫn hiện hữu.

Sự hụt hẫng về kỳ vọng phần nào ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư, khiến dòng tiền trở nên thận trọng hơn. Đáng chú ý, thanh khoản khớp lệnh trên HoSE trong phiên cuối tuần giảm mạnh xuống dưới 10.000 tỷ đồng, dù thị trường bước vào phiên cơ cấu danh mục của các quỹ ETF.

Dẫu vậy, MBS cho rằng, triển vọng thị trường trong tháng 11 vẫn có những yếu tố hỗ trợ nhất định. Sau hai tháng giảm điểm liên tiếp trong tháng 9 và tháng 10, thị trường đang bước vào giai đoạn có tính mùa vụ tương đối thuận lợi. Thống kê 10 năm gần nhất cho thấy tháng 11 có xác suất tăng điểm khoảng 70%, với mức hiệu suất bình quân 3,8%, đứng thứ hai trong số các tháng có diễn biến tích cực nhất năm.

Cùng với đó, Áp lực bán đáng kể ở nhiều nhóm cổ phiếu thị trường kết hợp cùng yếu tố mùa vụ tích cực đang mở ra dư địa khá tốt cho một nhịp sóng nảy kỹ thuật.

Đồng thời, quý IV hàng năm, đặc biệt là tháng Mười Một và Tháng Mười Hai, về mặt lịch sử là một trong những giai đoạn mạnh nhất trong năm đối với cổ phiếu. Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng cần lưu ý, dữ liệu lịch sử nhắc nhở rằng không phải lúc nào tính mùa vụ cũng chiến thắng, đặc biệt khi có động thái tăng lãi suất của Fed trong cuộc họp tháng 12 với xác suất 100%. 

Chiến lược đầu tư chứng khoán tháng 11: Mỗi nhịp giảm mạnh của VN-Index là một cơ hội để tích luỹ cổ phiếu
Chiến lược đầu tư chứng khoán tháng 11: Mỗi nhịp giảm mạnh của VN-Index là một cơ hội để tích luỹ cổ phiếu
Đây là nhận định của nhóm phân tích VCSC đánh giá về chiến lược đầu tư trên thị trường chứng khoán trong tháng 11.
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư