Kéo nhau ra toà

Theo Quyết định số 3120/QĐ-UBND ngày 18/12/2015 của UBND tỉnh Kiên Giang về thu hồi và không đền bù giải toả gần 1.000 m2 nằm trong 6.161 m2 đất Dự án chợ Bắc Sơn đã giao cho Công ty Tư vấn 2 làm chủ đầu tư với lý do “để làm đường đi chung cho Dự án chợ Bắc Sơn và khu dân cư (giai đoạn 2) liền kề chợ Bắc Sơn hiện hữu”.

Cả hai Dự án này vốn đều do Công ty Tư vấn 2 làm chủ đầu tư, nhưng  lại được đơn vị này ký hợp đồng chuyển nhượng thương quyền số 04/HĐ-MB (ngày 20/9/2012), giao cho doanh nghiệp tư nhân (DNTN) Nam Phương đầu tư khai thác kinh doanh chợ Bắc Sơn.

Xuất phát từ quyết định thu hồi đất trên của UBND tỉnh, đầu tháng 5/2016, Toà án Nhân dân TP. Rạch Giá đã thụ lý đơn khởi kiện của DNTN Nam Phương yêu cầu Công ty Tư vấn 2 phải bồi thường thiệt hại trên 16 tỷ đồng do bị chính quyền thu hồi đất trong Dự án chợ Bắc Sơn đang khai thác kinh doanh ổn định. Trước đó, Công ty Tư vấn 2 đã nhận đủ 3,5 tỷ đồng (chủ yếu là giá trị ưu đãi đầu tư) giá trị hợp đồng chuyển nhượng dự án này cho nguyên đơn. Sau khi chuyển nhượng thương quyền này, DNTN Nam Phương (nguyên đơn) đã đầu tư trên 18,5 tỷ đồng cho toàn bộ Dự án chợ Bắc Sơn.

Chợ Bắc Sơn đã được Công ty Tư vấn 2 chuyển nhượng thương quyền cho DNTN Nam Phương từ năm 2012.

Cụ thể là nhượng quyền đầu tư khai thác kinh doanh trên toàn bộ diện tích 6.161 m2 đất nhà nước giao cho chủ đầu tư thời gian 25 năm (2010 - 2035). Theo đó, DNTN Nam Phương có nghĩa vụ thay mặt Công ty Tư vấn 2 thực hiện hợp đồng thuê đất đã ký kết với UBND tỉnh và trả tiền thuê đất hàng năm theo quy định. Đáng nói là, dù chủ đầu tư đã nhận đủ tiền chuyển nhượng, nhưng đến nay vẫn chưa làm các thủ tục chuyển giao sở hữu hợp pháp hồ sơ pháp lý dự án cho DNTN Nam Phương theo hợp đồng đã ký.

Luật sư Lưu Kim Quang, đại diện nguyên đơn cho biết, theo quy định pháp luật tố tụng trong vụ kiện này, ngoài bị đơn còn có các tiểu thương với tư cách là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan cùng tham gia tố tụng vì các tiểu thương là chủ hợp pháp các kios, lô, sạp trong chợ đang kinh doanh bị thiệt hại do giải toả không đền bù. Về phía chính quyền, đại diện UBND tỉnh Kiên Giang cũng sẽ được triệu tập với tư cách tổ chức có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vì đã ban hành quyết định thu hồi đất trong chợ Bắc Sơn và dẫn đến tranh chấp giữa các bên liên quan.

Bỏ chợ "vô chủ"

Trong khi vụ việc đang được Toà án Nhân dân TP. Rạch Giá thụ lý, bất ngờ Công ty Tư vấn 2 đã trao trả Giấy phép đầu tư, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Hợp đồng thuê đất và hồ sơ pháp lý Dự án chợ Bắc Sơn cho Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Kiên Giang. Lý do là nhằm thực hiện theo quyết định UBND tỉnh về việc thu hồi gần 1.000 m2 đất trong dự án này. Ông Hoàng Công Toàn, Phó giám đốc Công ty Tư vấn 2 cũng thừa nhận, trên thực tế Dự án chợ Bắc Sơn đã chuyển nhượng thương quyền từ đầu năm 2012 cho DNTN Nam Phương đầu tư và khai thác kinh doanh đến nay.

Trao đổi với phóng viên Báo Đầu tư, ông Phùng Quốc Bình, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Kiên Giang cho biết, vừa qua, Công ty Tư vấn 2 đã tự nguyện trao trả toàn bộ diện tích đất cùng các giấy tờ của Dự án chợ Bắc Sơn giao cho Sở và các bộ phận chuyên môn của Sở đã làm thủ tục đo, lập biên bản bàn giao thực địa Dự án cho nhà nước quản lý. Như vậy, việc thực hiện quyết định của UBND tỉnh về việc thu hồi một phần đất trong chợ Bắc Sơn cơ bản đã hoàn thành và sắp tới sẽ bàn giao gần 1.000m2 đất thu hồi này cho UBND TP. Rạch Giá quản lý theo Quyết định của UBND tỉnh.

Theo Luật sư Lưu Kim Quang, sau khi được chủ đầu tư trao trả, toàn bộ diện tích 6.161 m2 đất của Dự án chợ Bắc Sơn đang thuộc quyền quản lý nhà nước, chưa cho thuê. Như vậy, DNTN Phương Nam đang khai thác kinh doanh chợ trên diện tích đất này là bất hợp pháp. Dự án đang khai thác kinh doanh ổn định bổng nhiên trở thành "vô chủ" về tính pháp lý.

"Tuy nhiên, trước đó DNTN Nam Phương đã có hợp đồng chuyển nhượng quyền đầu tư khai thác kinh doanh chợ Bắc Sơn với chủ đầu tư. Thế nên, việc chủ đầu tư tự ý trao trả đất và dự án này cho nhà nước là bất hợp pháp và vi phạm nghiêm trọng hợp đồng chuyển nhượng với đối tác", Luật sư Quang nói.

Theo luật, khi chủ đầu tư có nguyện vọng trả lại dự án đã đầu tư thì phải có văn bản nếu rõ lý do và tình trạng pháp lý cũng như cơ sở vật chất của dự án để có cơ sở tiến hành thủ tục trao trả Giấy phép đầu tư. Sau đó Sở Kế hoạch và Đầu tư sẽ trình UBND tỉnh ra quyết định thu hồi dự án và thông báo đến các sở ngành, đơn vị liên quan để thu hồi đất và bàn giao tài sản. Việc chủ đầu tư là Công ty Tư vấn 2 tự ý trao trả đất và dự án này đã tạo ra xung đột pháp lý của Dự án đối với các bên liên quan, đồng thời khiến cho hàng trăm tiểu thương hoang mang, vì không rõ "chủ chợ Bắc Sơn" hợp pháp hiện là ai.