Ông Karl Falkenberg, Tổng Vụ trưởng Tổng Vụ Môi trường, Ủy ban Châu Âu

Ông nhận định thế nào về tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do FTA Việt Nam - EU?

Rất tích cực. Hiện đã có ba vòng đàm phán chính thức liên quan đến FTA bên cạnh những phiên thảo luận không chính thức giữa hai bên và trong quá trình đó, chúng tôi nhận thấy sự quan tâm rất cao của Việt Nam.

Tất nhiên trong một cuộc đàm phán về thương mại, chúng tôi không chỉ xác định về hướng đi, mà còn cả những chi tiết về con đường sẽ đi.

Vì vậy, hai phía còn rất nhiều việc phải làm. Tuy nhiên, chúng tôi cũng đưa ra một mục tiêu khá tham vọng, đó là sẽ kết thúc đàm phán FTA vào cuối năm 2014.

Các nội dung liên quan đến môi trường có ý nghĩa như thế nào trong đàm phán FTA Việt Nam - EU ?

FTA song phương là một trong những thành tố thúc đẩy vị thế bền vững của cả hai bên, góp phần thúc đẩy thương mại hàng hóa và thương mại dịch vụ.

Thị trường EU mong chờ những sản phẩm an toàn, thân thiện và chất lượng cao.

Thông qua quá trình thương mại, chúng tôi sẽ giúp Việt Nam nâng cao năng lực, đáp ứng được yêu cầu của thị trường tiềm năng và khắt khe như EU, để từ đó xây dựng được nền tảng năng lực cho doanh nghiệp (DN) xuất khẩu của Việt Nam.

Trong khuôn khổ FTA với Việt Nam, một trong những mục tiêu chính là nhằm gỡ bỏ, giảm thiểu những hàng rào về mặt thuế quan.

Chúng tôi sẽ dành ưu tiên cho những sản phẩm được sản xuất theo công nghệ cao, sạch và thân thiện với môi trường.

Như vậy, để thực hiện được FTA, Việt Nam cần nỗ lực rất nhiều, nhất là việc nâng cao nhận thức và làm cho DN hiểu được yêu cầu của thị trường xuất khẩu là như EU.

Đi vào chi tiết, có thể thấy sự phức tạp của các nội dung đàm phán liên quan đến an toàn thực phẩm. Giả định, Việt Nam ký FTA với EU trong bối cảnh sản xuất truyền thống vẫn được duy trì và bảo lưu những vấn đề liên quan đến hai lĩnh vực này, thì khi các sản phẩm Việt Nam vi phạm các quy định, EU có dùng hàng rào ngăn không cho vào thị trường của mình không?

Câu trả lời của tôi là có, dù trong các FTA chúng tôi quan tâm đến trình độ phát triển của các đối tác. Với Việt Nam, chúng tôi sẽ có sự linh hoạt trong một số vấn đề khi thực hiện, áp dụng các điều khoản FTA. Nhưng có những nguyên tắc trong thương mại quốc tế chúng ta phải tôn trọng và các quốc gia phải được đối xử công bằng.

Một lô hàng nhỏ lẻ mà không an toàn sẽ tác động nghiêm trọng đến thương mại của Việt Nam. Nó khiến người tiêu dùng châu Âu hình thành suy nghĩ những sản phẩm của Việt Nam không an toàn. Như vậy, sẽ ảnh hưởng đến sức mua, uy tín của hàng Việt Nam xuất khẩu sang thị trường EU.

Đặt vấn đề chúng ta là người tiêu dùng EU, thấy hoa quả của Việt Nam bị nhiễm thuốc bảo vệ thực vật, thủy sản bị nhiễm chất bảo quản vượt tỷ lệ cho phép, chắc chắn sẽ không sử dụng các loại thực phẩm này, thay vào đó sẽ mua sản phẩm của các nước khác an toàn hơn.

Tôi nghĩ, điều quan trọng là Việt Nam phải kiểm soát được và đảm bảo hàng hóa có chất lượng tốt nhất có thể. Tôi không ủng hộ việc chỉ phục vụ xuất khẩu mà cùng chất lượng ấy còn phục vụ cho người dân trong nước.

Trong FTA Việt Nam - EU có đề cập đến vấn đề chống bán phá giá không, thưa ông?

Hai bên có thảo luận các vấn đề liên quan đến chống bán phá giá. Nhưng trong thương mại quốc tế, những nguyên tắc về phòng vệ thương mại bao gồm các quy định về chống bán phá giá do WTO điều chỉnh.

Cho nên, dù chúng ta đề cập đến chống bán phá giá trong FTA, nhưng nếu có những vấn đề liên quan đến chống bán phá giá, nó vẫn bị điều chỉnh bởi các quy định của WTO.

Trình Tiêu (DNSG)