UBND TP.Hà Nội vừa phê duyệt Đề án xây dựng và vận hành hệ thống khám, chữa bệnh từ xa Telehealth, kết nối từ Sở Y tế đến các bệnh viện, trung tâm chuyên khoa, chi cục và trạm y tế. Thay vì mỗi đơn vị triển khai riêng lẻ, thành phố hướng tới một nền tảng dùng chung để hội chẩn, tư vấn, hỗ trợ chuyên môn và chia sẻ dữ liệu y tế.

Đề án được triển khai trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân Thủ đô ngày càng lớn, trong lúc năng lực giữa các tuyến còn chênh lệch. Sự gia tăng của bệnh không lây nhiễm, bệnh mạn tính cùng tốc độ già hóa dân số tạo thêm áp lực cho hệ thống khám, chữa bệnh, đặc biệt tại các bệnh viện tuyến cuối và bệnh viện đầu ngành.

Telehealth được kỳ vọng giúp người dân tiếp cận chuyên môn sâu ngay từ cơ sở, đồng thời giảm những trường hợp chuyển tuyến không cần thiết.

Hà Nội hiện có 127 bệnh viện và 126 trạm y tế. Sở Y tế trực tiếp quản lý 42 bệnh viện công lập, 47 bệnh viện ngoài công lập; ngoài ra còn có 38 bệnh viện đa khoa, chuyên khoa đầu ngành thuộc các bộ, ngành Trung ương.

Ở tuyến xã, phường, 126 trạm y tế giữ vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu và quản lý sức khỏe người dân nhưng nguồn lực vẫn còn những khoảng trống đáng kể. Toàn thành phố có 7.992 nhân lực y tế tuyến xã, phường, gồm 1.130 bác sỹ, 1.546 y sỹ, 837 dược sỹ và 2.834 điều dưỡng, kỹ thuật y, hộ sinh cùng các vị trí khác. Bình quân mỗi y, bác sỹ quản lý sức khỏe cho hơn 3.000 người dân.

Một số trạm y tế còn thiếu bác sỹ, đặc biệt là bác sỹ đa khoa và nhân lực ở các chuyên ngành như xét nghiệm, răng hàm mặt, mắt, tai mũi họng, tâm thần, phục hồi chức năng. Trang thiết bị cũng chưa đồng đều. Khảo sát cho thấy 7 trạm không có cả ba loại thiết bị gồm X-quang, siêu âm và xét nghiệm, 71 trạm có từ một đến hai loại, trong khi 48 trạm có đủ cả ba.

Những hạn chế về nhân lực chuyên khoa sâu và phương tiện chẩn đoán khiến khả năng xử lý bệnh tại một bộ phận y tế cơ sở còn hạn chế. Người bệnh, kể cả những trường hợp mắc bệnh mạn tính có thể quản lý tại tuyến dưới, vẫn có xu hướng tìm đến bệnh viện tuyến trên. Hệ quả là tuyến chuyên sâu tiếp tục chịu áp lực trong khi năng lực của mạng lưới chăm sóc sức khỏe ban đầu chưa được khai thác đầy đủ.

Telehealth được Hà Nội lựa chọn như một giải pháp để từng bước thu hẹp khoảng cách này. Thông qua kết nối trực tuyến, bác sỹ tại trạm y tế có thể nhận hỗ trợ chuyên môn từ bệnh viện và chuyên gia tuyến trên trong quá trình đánh giá, quản lý và điều trị người bệnh. Thay vì chuyên gia phải trực tiếp có mặt tại từng cơ sở, kiến thức và kinh nghiệm chuyên sâu có thể được chia sẻ qua hệ thống hội chẩn theo thời gian thực.

Mô hình đặc biệt có ý nghĩa đối với quản lý bệnh mạn tính. Những người cần tái khám, theo dõi thường xuyên có thể được tư vấn và quản lý tại tuyến cơ sở với sự hỗ trợ của tuyến trên, qua đó giảm những chuyến đi không cần thiết đến bệnh viện chuyên sâu. Các trường hợp thực sự cần can thiệp ở tuyến cao hơn cũng có thể được nhận diện sớm để chuyển tuyến phù hợp.

Hệ thống Telehealth của Hà Nội sẽ được tổ chức tập trung với điểm cầu điều hành tại Sở Y tế và nền tảng dùng chung cho toàn ngành. Các bệnh viện xây dựng phòng hội chẩn phục vụ hội chẩn đa điểm, đào tạo trực tuyến, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn. Trạm y tế được tổ chức theo mô hình điểm khám, chữa bệnh từ xa, ưu tiên khả năng vận hành thuận tiện và kết nối nhanh với tuyến trên.

TP đặt mục tiêu 100% bệnh viện công lập trực thuộc Sở Y tế, các chi cục, trung tâm chuyên khoa, trung tâm thuộc khối bảo trợ và trạm y tế có phòng khám đa khoa được kết nối vào hệ thống hội chẩn, khám, chữa bệnh từ xa.

Bên cạnh đó, Telehealth cũng được gắn với quá trình số hóa dữ liệu y tế thay vì chỉ thực hiện các cuộc gọi hình ảnh giữa bác sỹ hai tuyến. Hệ thống hướng tới liên thông kết quả chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm, tích hợp chữ ký số, đơn thuốc điện tử và kết nối với hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, hệ thống Bảo hiểm y tế, VNeID, iHanoi cùng các nền tảng dùng chung của thành phố.

Khả năng chia sẻ dữ liệu có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng hội chẩn. Bác sỹ tuyến trên muốn đưa ra ý kiến chuyên môn từ xa không chỉ cần trao đổi với đồng nghiệp tuyến dưới mà còn phải tiếp cận được những thông tin cần thiết về người bệnh, từ tiền sử, kết quả xét nghiệm đến hình ảnh chẩn đoán. Dữ liệu càng đầy đủ và được chuẩn hóa, khả năng hỗ trợ chuyên môn từ xa càng có điều kiện phát huy hiệu quả.

Cùng với hạ tầng kỹ thuật, Hà Nội đặt ra những chỉ tiêu cụ thể để đánh giá hiệu quả thay vì chỉ đo bằng số điểm cầu được lắp đặt. Đến năm 2027, thành phố phấn đấu 100% bệnh viện công lập trực thuộc Sở có điểm cầu Telehealth đạt chuẩn, 100% trạm y tế xây dựng điểm khám, chữa bệnh từ xa và 100% chi cục, trung tâm chuyên khoa, trung tâm bảo trợ có điểm cầu trực tuyến.

Số lượt hội chẩn, tư vấn từ xa toàn ngành được đặt mục tiêu tăng tối thiểu 30% mỗi năm. Toàn bộ biên bản hội chẩn từ xa phải được ký số và lưu trữ điện tử, trong khi tỷ lệ người bệnh hài lòng với dịch vụ khám, chữa bệnh từ xa tại tuyến cơ sở được kỳ vọng đạt trên 90%.

Riêng số lượt hội chẩn từ xa dự kiến vượt 5.000 lượt mỗi năm vào năm 2027 và trên 15.000 lượt vào năm 2030. Hà Nội đồng thời đặt mục tiêu giảm trên 5% số trường hợp chuyển tuyến không cần thiết vào năm 2027 và trên 15% vào năm 2030.