Ông Trần Mạnh Cường - Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực III cho biết đơn vị đang chịu áp lực rất lớn về quản lý nhà nước hải quan trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn Hải Phòng tiếp tục tăng trưởng mạnh, yêu cầu cải cách và hiện đại hóa ngày càng cao.

Thống kê cho thấy, năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực III được giao chỉ tiêu thu ngân sách 84.200 tỷ đồng, tăng 26,4% so với năm 2025; chỉ tiêu phấn đấu khoảng 97.100 tỷ đồng, tiến tới mục tiêu gần 100.000 tỷ đồng.

Ông Trần Mạnh Cường - Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực III báo cáo tiến độ triển khai tại buổi làm việc của Bộ trưởng Bộ Tài chính với Cục Hải quan diễn ra vào chiều 15/5. Ảnh: Văn Tá.

Áp lực này diễn ra trong bối cảnh TP. Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mới với hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược như mở rộng hệ thống cảng biển, phát triển logistics, triển khai các dự án đường sắt kết nối Hải Phòng - Hà Nội, Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái và định hướng xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm logistics quốc tế hiện đại theo tinh thần Nghị quyết số 226 của Quốc hội.

Theo lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực III, thực tiễn hiện nay cho thấy mô hình thông quan phân tán tại các đơn vị đã bộc lộ nhiều hạn chế như xử lý hồ sơ chưa đồng đều, quy trình nghiệp vụ chưa thống nhất hoàn toàn, doanh nghiệp còn phải liên hệ nhiều đầu mối và thời gian xử lý thủ tục chưa được rút ngắn như kỳ vọng.

Bên cạnh đó, sau hai đợt tái cơ cấu, tinh gọn tổ chức bộ máy, số lượng cán bộ, công chức của đơn vị đã giảm khoảng 20%, trong khi khối lượng công việc năm 2026 dự kiến tăng khoảng 25% và tiếp tục tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2031.

Ông Trần Mạnh Cường cũng thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn tình trạng một bộ phận cán bộ, công chức e ngại thay đổi, ảnh hưởng đến tiến trình cải cách và hiện đại hóa hải quan.

Theo ông, nếu tiếp tục duy trì phương thức quản lý cũ sẽ rất khó tạo đột phá trong bối cảnh mới. Vì vậy, Chi cục Hải quan khu vực III xác định phải chuyển mạnh từ quản lý phân tán sang quản lý tập trung, từ tư duy hành chính sang tư duy phục vụ và kiến tạo phát triển.

Trên cơ sở đó, đơn vị đang triển khai xây dựng mô hình thông quan tập trung theo hướng hiện đại, tập trung, minh bạch và số hóa toàn diện. Mục tiêu là giảm tối đa tiếp xúc trực tiếp giữa doanh nghiệp và công chức hải quan; rút ngắn từ 30-38% thời gian làm thủ tục và giảm trên 30% chi phí thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp.

Theo lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực III, mô hình này cũng phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và đáp ứng yêu cầu triển khai Nghị quyết số 226 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Hải Phòng.

Lãnh đạo Cục Hải quan thị sát tại Trung tâm giám sát trực tuyến của Chi cục Hải quan khu vực III. Ảnh: T.Bình

Ông Cường cho hay, Chi cục Hải quan khu vực III đang khẩn trương xây dựng đề án, chuẩn bị các điều kiện về tổ chức bộ máy, cơ sở hạ tầng, công nghệ thông tin, nhân sự và công tác tuyên truyền để triển khai mô hình thông quan tập trung.

Đơn vị cũng đang phối hợp chặt chẽ với Thành ủy, UBND TP. Hải Phòng, các sở, ngành và cộng đồng doanh nghiệp nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.

Theo kế hoạch, mô hình thông quan tập trung sẽ được triển khai thí điểm từ ngày 1/6/2026. Để bảo đảm tiến độ, Chi cục Hải quan khu vực III đã xây dựng các kịch bản vận hành, phương án xử lý tình huống phát sinh, đồng thời tổ chức đào tạo cán bộ, hướng dẫn doanh nghiệp làm quen với mô hình mới.

Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực III khẳng định đơn vị sẽ tổ chức làm việc cả ngày nghỉ, ngày lễ để bảo đảm quá trình triển khai diễn ra thông suốt.

Ngoài ra, đơn vị cũng đang tiếp tục đề xuất đầu tư mạnh hơn cho hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống giám sát, camera, thiết bị kiểm tra hiện đại và xây dựng trung tâm quản lý tập trung nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Ông Trần Mạnh Cường kiến nghị Bộ Tài chính và Cục Hải quan quan tâm đầu tư xây dựng trụ sở làm việc và trung tâm điều hành tập trung tại TP. Hải Phòng nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý tập trung lâu dài, phù hợp tốc độ phát triển nhanh của thành phố cảng.

Theo ông, với tinh thần đổi mới, đoàn kết và quyết tâm cải cách, Chi cục Hải quan khu vực III đặt mục tiêu trở thành đơn vị dẫn đầu toàn ngành về cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số trong thời gian tới.