TS. Huỳnh Trung Minh, chuyên gia tài chính, ngân hàng

Theo ông, vì sao mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục xu hướng tăng mạnh trong thời gian gần đây?

Cuối tháng 11/2025, mặt bằng lãi suất huy động thực tế đã tăng khoảng 0,4-0,6% so với đầu năm, chứ không chỉ tăng 0,2-0,5% như số liệu công bố. Các ngân hàng nhỏ và trung bình đang trả lãi suất 6,4-6,7%/năm cho kỳ hạn 18-36 tháng qua kênh online và quà tặng. Các ngân hàng lớn cũng phải thêm quà để giữ khách lớn. Đây là dấu hiệu rất rõ ràng rằng, cuộc đua huy động đã quay lại.

Tôi thấy lặp lại 4-5 chu kỳ trong 30 năm qua. Tín dụng đang tăng 15-16%/năm, trong khi tiền gửi dân cư chỉ tăng 7-8%. Hệ quả của sự mất cân đối này là tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) toàn hệ thống lên mức cao. Thêm vào đó, yếu tố tỷ giá VND/USD chưa hết áp lực trong mùa cao điểm cuối năm, buộc Ngân hàng Nhà nước phải hút bớt tiền về qua trái phiếu và giữ lãi suất liên ngân hàng trên 4,5%. Khi chi phí vốn liên ngân hàng cao, không ngân hàng nào dám giữ lãi suất cho vay thấp mãi được.

Như vậy, sắp tới, liệu lãi suất cho vay có tăng theo chi phí huy động vốn, thưa ông?

Hiện tại, những khách hàng tốt (xếp hạng AAA) vẫn có thể vay được với lãi suất 5,8-6,2%/năm cố định trong 12-24 tháng đầu. Nhưng từ quý I/2026, theo tôi, mức lãi suất này sẽ khó giữ được. Dự báo cuối năm 2025 - quý I/2026, lãi suất cho vay bình quân tăng thêm 0,4-0,6%, đưa mặt bằng phổ thông lên 6,9-7,5%/năm. Còn sang quý II - quý III/2026, lãi suất có thể chạm 7,5-7,8%/năm và nếu tỷ giá chịu áp lực, Ngân hàng Nhà nước buộc phải nâng lãi suất điều hành lên mức 5-5,25%.

Lạm phát năm 2026 khả năng không dưới 5%. Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục kêu gọi giảm lãi suất, nhưng ngân hàng cố gắng tăng vừa đủ để bảo vệ biên lãi gộp (NIM), vừa cố gắng kiềm chế nợ xấu, nhất là ngay quý II/2026 khi Thông tư 02/2023/TT-NHNN hết hiệu lực.

Những người có nhu cầu dùng vốn tín dụng có nên tranh thủ lúc này hay không?

Trước bối cảnh thị trường và mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích dần hiện nay, những ai có kế hoạch vay mua nhà, mua xe, đầu tư bất động sản nên ký hợp đồng và giải ngân trong tháng 12/2025, chậm nhất tháng 1/2026, cố gắng khóa lãi suất cố định 24-36 tháng ở mức dưới 6,5%/năm. Bởi nhiều khả năng từ tháng 3/2026 trở đi, mức lãi suất cho vay từ 7,5–8%/năm sẽ trở thành bình thường mới.

Với doanh nghiệp, nên tranh thủ vay vốn lưu động kỳ hạn ngắn ngay bây giờ, vì từ quý II/2026, chi phí tài trợ sẽ tăng ít nhất 0,8-1% so với hiện tại. Nhìn lại các năm trước đây như 1997, 2008, 2011, 2022… và lần này có thể cũng không quá khác biệt, lãi suất sẽ tăng từ từ, không đột ngột, nhưng khả năng ở mức từ 8%/năm trong năm 2026.

Theo ông, Fed có giảm thêm lãi suất USD trong tháng 12/2025 và áp lực tỷ giá cuối năm ra sao?

Xác suất Fed cắt thêm 25 điểm phần trăm lãi suất USD trong tháng 12 là rất cao. Dữ liệu việc làm tháng 9-10 đã “nguội” rõ rệt, thất nghiệp lên tới 4,4% và dù Chính phủ Mỹ có đóng cửa tạm thời làm chậm báo cáo, Fed vẫn có đủ dữ liệu thay thế để thấy thị trường lao động đang mất đà.

Tôi tin rằng, ngày 10/12 tới, khả năng sẽ có lần cắt giảm thứ 3 liên tiếp trong năm 2025, đưa lãi suất quỹ liên bang về mức 3,50-3,75%. Tuy nhiên, đây gần như sẽ là lần cắt cuối cùng của chu kỳ hiện tại; sang quý I/2026, Fed sẽ tạm dừng việc này để quan sát tác động của chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump.

Về tỷ giá VND/USD, trong cuối năm 2025 và đầu năm 2026, áp lực vẫn rất lớn, bất kể Fed có cắt giảm lãi suất hay không. Tôi giữ nguyên dự báo tỷ giá tự do cuối năm nay sẽ từ 26.350 VND/USD đến gần 26.750 VND/USD, còn ngân hàng niêm yết có thể ở mức 26.100-26.300 VND/USD (tăng khoảng 3-3,5% so với đầu năm).

Ngân hàng Nhà nước vẫn còn dư địa dự trữ ngoại hối (khoảng 105-107 tỷ USD), nhưng sẽ không bán tháo, mà chỉ can thiệp có chọn lọc để giữ biên độ. Sang quý I/2026, nếu thuế quan thực sự được áp dụng, tỷ giá có thể trong vùng 26.800-27.000 VND/USD trước khi Ngân hàng Nhà nước vào cuộc mạnh hơn.

Việc Fed cắt 25 điểm phần trăm  lãi suất USD trong tháng 12 là gần như chắc chắn, nhưng đừng kỳ vọng thêm nhiều lần cắt sâu nữa. VND sẽ tiếp tục chịu áp lực mất giá khoảng một con số trong năm 2026. Lãi suất VND khó giảm thêm và có khả năng tăng trong nửa đầu năm 2026, để bảo vệ tỷ giá và kiểm soát lạm phát nhập khẩu. Doanh nghiệp xuất khẩu có thể nắm USD thêm ít nhất 6-9 tháng nữa.

Vì vậy, ai đang có kế hoạch vay mua nhà, mua xe thì nên tranh thủ khóa lãi suất cố định ngay quý IV/2025 hoặc chậm nhất quý I/2026, vì từ giữa năm sau, chi phí vốn sẽ khó rẻ như hiện tại.