Thiết bị bay không người lái vận chuyển thuốc men được triển khai thí điểm từ Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đến trạm y tế phường

Từ bài toán thời gian đến lời giải trên không

Buổi sáng tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang diễn ra trong nhịp quen thuộc của một cơ sở y tế tuyến cuối phía Đông Hà Nội. Dòng bệnh nhân đến khám, xét nghiệm, điều trị nối tiếp nhau. Những con số trên màn hình máy xét nghiệm liên tục cập nhật. Các bác sĩ di chuyển giữa các khoa, phòng với tốc độ gấp gáp nhưng chính xác. Giữa nhịp vận hành tưởng như không có chỗ cho bất ngờ ấy, một thay đổi đang diễn ra trên bầu trời ngay phía trên khuôn viên bệnh viện.

Một thiết bị bay không người lái cỡ nhỏ rời mặt đất, mang theo mẫu bệnh phẩm cần chuyển gấp. Không còi xe, không mắc kẹt giữa dòng giao thông đô thị, không phải “phó mặc” cho những biến động khó lường của giờ cao điểm. Chuyến bay ấy không nhằm trình diễn công nghệ, cũng không phải một thử nghiệm mang tính biểu tượng. Nó là một phần trong quy trình chuyên môn đang vận hành thực tế, phục vụ trực tiếp cho hoạt động khám chữa bệnh.

UAV đã chính thức được đưa vào vận chuyển y tế tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang. Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam, công nghệ bay tầm thấp được ứng dụng một cách bài bản trong chuỗi cung ứng y khoa của một bệnh viện công lập. Từ một thao tác tưởng như rất nhỏ, câu chuyện công nghệ trong y tế mở ra bằng điều mà người bệnh quan tâm nhất: thời gian.

Trong y khoa, thời gian luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Một mẫu bệnh phẩm đến sớm hay muộn không chỉ ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm, mà còn quyết định hướng chẩn đoán và điều trị. Trong nhiều tình huống cấp cứu, từng phút trôi qua có thể là ranh giới mong manh giữa hồi phục và biến chứng.

Thực tế tại các đô thị lớn cho thấy, vận chuyển y tế đang chịu áp lực ngày càng lớn. Giao thông đông đúc, khoảng cách giữa các cơ sở y tế, phòng xét nghiệm và trung tâm chuyên sâu ngày càng giãn ra theo tốc độ đô thị hóa. Không ít ca bệnh bị kéo dài chỉ vì một khâu trung gian chậm trễ.

UAV xuất hiện trong bối cảnh ấy như một lời giải mới. Không thay thế hoàn toàn phương thức vận chuyển truyền thống, nhưng bổ sung một kênh linh hoạt, chủ động và ít phụ thuộc vào điều kiện bên ngoài. Thiết bị bay không người lái được sử dụng tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang có tốc độ hành trình lên tới 60 km/giờ, phạm vi hoạt động bán kính khoảng 15 km, tích hợp camera giám sát hành trình theo thời gian thực. Khoang chứa được thiết kế riêng, bảo đảm các điều kiện nghiêm ngặt đối với mẫu bệnh phẩm, thuốc và vật tư y tế.

Theo Bộ y tế, từ năm 2026 và các năm tiếp theo, nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược trong lĩnh vực y tế tập trung vào các lĩnh vực như trợ lý ảo, trí tuệ nhân tạo chuyên ngành, trí tuệ nhân tạo phân tích, trung tâm dữ liệu quy mô lớn, hệ thống truy xuất nguồn gốc, vắc-xin thế hệ mới, liệu pháp gen, liệu pháp tế bào gốc.

Tổng số nhiệm vụ, đề tài về đột phá phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2025-2030 đã được Bộ Y tế phê duyệt và chuẩn bị triển khai là 30 đề tài.

PGS-TS. Đỗ Đình Tùng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang cho biết, việc triển khai UAV là bước đi cụ thể trong chiến lược đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của bệnh viện. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở rút ngắn thời gian vận chuyển, mà còn nâng cao tính chủ động và khả năng phản ứng nhanh trong hoạt động chuyên môn, nhất là trong điều kiện giao thông đô thị còn nhiều hạn chế. Từ mô hình thí điểm này, bệnh viện sẽ tiếp tục đánh giá, hoàn thiện và từng bước mở rộng phạm vi ứng dụng, góp phần xây dựng hệ sinh thái y tế thông minh và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Ở bình diện quản trị, UAV không chỉ là một phương tiện bay. Nó là một mắt xích mới trong chuỗi cung ứng y tế, nơi mọi khâu đều hướng tới tối ưu hóa thời gian, độ chính xác và an toàn cho người bệnh. Thiết bị bay hoạt động theo lộ trình được thiết lập sẵn, chịu sự giám sát chặt chẽ và tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn, an ninh trong không gian bay tầm thấp. Khi mẫu bệnh phẩm đến nhanh hơn, kết quả xét nghiệm được trả sớm hơn, bác sĩ có thêm dữ liệu kịp thời để đưa ra quyết định chính xác.

Ông Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, nhìn nhận, việc triển khai thiết bị bay không người lái trong vận chuyển y tế là bước đi cụ thể của Bệnh viện Đa khoa Đức Giang trong ứng dụng khoa học công nghệ. Mô hình này đặc biệt có ý nghĩa trong các tình huống cấp cứu, thiên tai, dịch bệnh hoặc khi hệ thống giao thông đô thị bị gián đoạn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chuỗi cung ứng y khoa, rút ngắn thời gian vận chuyển, tăng tính chủ động và bảo đảm an toàn trong phục vụ người bệnh.

“Việc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang được cấp phép tiên phong triển khai UAV trong vận chuyển y tế khẳng định vai trò chủ động, đổi mới của ngành y tế Thủ đô trong tiếp cận và làm chủ công nghệ mới. Từ mô hình thí điểm này, Thành phố sẽ hướng tới xây dựng hệ thống y tế thông minh, hiện đại, tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân”, ông Diện nhấn mạnh.

Điểm quan trọng nằm ở khả năng nhân rộng. Khi được đánh giá, hoàn thiện và chuẩn hóa, UAV có thể được triển khai trên toàn hệ thống y tế đô thị, kết nối các bệnh viện, phòng xét nghiệm, trung tâm cấp cứu và các cơ sở y tế vệ tinh thành một mạng lưới vận hành linh hoạt hơn. Khi đó, một chuyến bay không chỉ rút ngắn thời gian vận chuyển của một bệnh viện, mà còn góp phần giảm độ trễ của cả hệ thống.

Dữ liệu, AI và “cánh tay nối dài” của y tế hiện đại

UAV là hình ảnh dễ thấy nhất của đổi mới, bởi nó bay lên và tạo cảm giác hiện đại ngay lập tức. Nhưng đằng sau mỗi chuyến bay là câu chuyện sâu hơn về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa đang định hình y tế hiện đại.

Khi thời gian vận chuyển được rút ngắn, yêu cầu đặt ra là hệ thống dữ liệu phải theo kịp. Hồ sơ bệnh án điện tử, hệ thống thông tin bệnh viện và các nền tảng phân tích dữ liệu lớn trở thành nền tảng không thể thiếu. Một mẫu bệnh phẩm được chuyển đến phòng xét nghiệm sẽ lập tức được cập nhật vào hệ thống, kết quả được đồng bộ với hồ sơ bệnh nhân, sẵn sàng cho các công cụ hỗ trợ chẩn đoán.

Tuy nhiên, công nghệ không phải là đích đến. Nó chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ con người. UAV tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang không được nhìn nhận như biểu tượng của hiện đại hóa, mà là công cụ nhằm giảm thời gian chờ đợi, giảm rủi ro và tăng cơ hội điều trị cho người bệnh.

Trong bối cảnh y tế Việt Nam đang chịu áp lực từ già hóa dân số, gia tăng bệnh mạn tính và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng dịch vụ, những đổi mới công nghệ cần được đặt trong một triết lý rõ ràng: công nghệ phải giúp hệ thống y tế trở nên nhân văn hơn, chứ không phải xa cách hơn.

PGS-TS. Đỗ Đình Tùng cho biết, bệnh viện sẽ tiếp tục đánh giá và hoàn thiện mô hình UAV, từng bước mở rộng phạm vi ứng dụng, đồng thời gắn kết chặt chẽ với các giải pháp công nghệ khác nhằm xây dựng hệ sinh thái y tế thông minh.

Không chỉ ở khâu vận chuyển và dữ liệu, công nghệ đang tiến sâu vào những khu vực vốn được xem là vùng lõi của y khoa. Rô-bốt phẫu thuật, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ quyết định lâm sàng, thiết bị theo dõi sức khỏe từ xa đang dần trở nên quen thuộc tại nhiều cơ sở y tế lớn.

Rô-bốt giúp tăng độ chính xác, giảm xâm lấn và rút ngắn thời gian hồi phục. AI hỗ trợ bác sĩ xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ trong thời gian rất ngắn, phát hiện những dấu hiệu bất thường mà con người có thể bỏ sót. Thiết bị theo dõi từ xa cho phép bệnh nhân được giám sát liên tục ngay cả sau khi rời bệnh viện.

Trong dòng chảy ấy, TS. Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế), cho biết, các dự án đột phá khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang được triển khai, trong đó có hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ tế bào miễn dịch CAR-T điều trị ung thư. Hiện Bệnh viện Nhi Trung ương đang hợp tác với Đức và Singapore để hoàn thiện hồ sơ, đề cương nghiên cứu.

Bên cạnh đó, là các dự án hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ sản xuất vắc-xin điều trị ung thư phổi theo công nghệ mRNA, với mục tiêu tiến tới sản xuất tại Việt Nam phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Cùng với đó là thí điểm ứng dụng liệu pháp tế bào gốc trung mô trong điều trị bại não, tự kỷ và một số bệnh mạn tính; triển khai các đề tài thử nghiệm lâm sàng, nghiệm thu thử nghiệm lâm sàng tế bào miễn dịch CAR-T pha 1 điều trị ung thư huyết học và chuẩn bị hồ sơ pha 2.

Thí điểm nghiên cứu ứng dụng công nghệ in 3D cá thể hóa trong điều trị chấn thương cũng được đưa vào lộ trình, trong đó Bệnh viện Vinmec đã thẩm định đề cương, phê duyệt và triển khai thử nghiệm lâm sàng từ tháng 11/2025.

Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo cũng cho biết, Bộ Y tế đã xây dựng khung nhiệm vụ đột phá phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2025-2030. Trong đó, y học lâm sàng tập trung vào các nhiệm vụ cốt lõi như liệu pháp tế bào, sản phẩm từ tế bào điều trị bệnh nan y và mạn tính, y học cá thể, liệu pháp gen, phát triển kỹ thuật mới trong chẩn đoán, dự phòng và điều trị, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại.

Sau tất cả những công nghệ hiện đại, những hệ thống dữ liệu phức tạp và các thuật toán thông minh, điều đọng lại vẫn là khoảnh khắc người bệnh nhận được kết quả sớm hơn, quyết định điều trị đến đúng lúc hơn, nỗi lo được vơi đi nhanh hơn. Y tế hiện đại không chỉ được đo bằng tiến bộ khoa học, mà còn bằng cảm giác được chăm sóc, được bảo vệ và được đặt vào vị trí trung tâm của mọi đổi mới. Đó là giá trị bền bỉ nhất mà công nghệ cần hướng tới.