Áp lực từ phụ tải tăng hai con số

Dù năm 2026 mới đi qua hơn nửa chặng đường nhưng bài toán bảo đảm điện cho miền Bắc trong năm 2027 và những năm tiếp theo đã được Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đặt lên bàn, khi nhu cầu điện thời gian gần đây tăng khá cao.

Theo EVNNPC, Pmax (công suất cực đại) năm 2026 hiện đạt 21.142 MW vào lúc 22h30 ngày 24/6/2026, tăng khoảng 11,4% so với Pmax năm 2025. Một số địa phương có mức tăng trưởng Pmax cao trong 7 tháng đầu năm 2026 là Hà Tĩnh 25,2%, Nghệ An 14,6%, Tuyên Quang 14,3%, Thanh Hóa 13,5%, Lai Châu 13%, Ninh Bình 12,9% và Bắc Ninh 12,6%.

Đối với năm 2027, Pmax toàn Tổng công ty được dự báo ở mức khoảng 23.500 - 23.800 MW, tương ứng tăng trưởng khoảng 12 - 12,5%.

Ban Chỉ đạo dự báo nhu cầu điện giai đoạn 2026 - 2030 và rà soát, tính toán giải tỏa nguồn điện miền Bắc của EVNNPC họp đánh giá tình hình phụ tải và các giải pháp đảm bảo điện. Ảnh: ĐVCC.

Cùng với tốc độ tăng trưởng phụ tải, nhu cầu phụ tải mới trong những năm tới cũng ở mức cao. Tổng công suất phụ tải mới đăng ký cho các tháng còn lại của năm 2026 và giai đoạn 2027 - 2030 ước khoảng 11.200 MW. Trong đó, Thanh Hóa khoảng 2.177 MW, Hà Tĩnh 1.800 MW, Thái Nguyên 1.696 MW, Ninh Bình 1.150 MW, Bắc Ninh 874 MW và Phú Thọ 821 MW.

Quy mô phụ tải dự kiến tăng cao đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với công tác dự báo, nhất là dự báo dài hạn phục vụ đầu tư xây dựng.

Báo cáo tại cuộc họp Ban Chỉ đạo dự báo nhu cầu điện giai đoạn 2026 - 2030 và rà soát, tính toán giải tỏa nguồn điện miền Bắc của EVNNPC cho thấy, công tác cập nhật phụ tải đã được các đơn vị triển khai nhưng vẫn còn một số hạn chế. Tiến độ phát triển của một số khách hàng chưa được cập nhật chi tiết đến tháng, quý; một số số liệu chưa được rà soát, xác nhận kịp thời.

Đáng chú ý, công suất đăng ký của khách hàng trong một số trường hợp cao hơn đáng kể so với công suất sử dụng thực tế. Vì vậy, việc kiểm chứng và cập nhật thông tin cần được tăng cường để số liệu dự báo sát thực tế, làm cơ sở xác định hợp lý quy mô, thời điểm và nhu cầu đầu tư lưới điện.

Rà soát cả phụ tải, nguồn và lưới

Tốc độ tăng nhu cầu cho thấy bài toán lo điện cho miền Bắc không thể chỉ nhìn vào phụ tải hiện hữu. Hệ thống điện phải đi trước một bước để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của các nhà máy, khu công nghiệp và phụ tải mới khi đi vào hoạt động.

Đây là lý do EVNNPC đang đồng thời rà soát ba yếu tố: phụ tải - nguồn điện - lưới điện.

Theo báo cáo, các nguồn điện mới đang được triển khai tại nhiều địa phương, đặt ra yêu cầu đánh giá đồng bộ khả năng tiếp nhận và giải tỏa công suất của từng khu vực. Đáng chú ý, còn 24 dự án nguồn điện chưa xác định được điểm đấu nối, cần tiếp tục phối hợp với các công ty điện lực và chủ đầu tư để làm rõ phương án đấu nối và tiến độ dự kiến.

Đóng điện, đưa điện lưới quốc gia về bản trong chương trình “Bừng sáng Điện Biên” tại xã Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên. Ảnh: ĐVCC.

Đối với các nguồn điện theo quy hoạch, EVNNPC đang rà soát quy mô, tiến độ, vị trí và phương án đấu nối để đánh giá khả năng tiếp nhận của hệ thống. Các công ty điện lực được yêu cầu khảo sát hiện trạng lưới tại những khu vực dự kiến phát triển nguồn điện giai đoạn 2026 - 2030, đánh giá khả năng giải tỏa công suất và đề xuất các công trình lưới cần đầu tư.

Ông Vũ Anh Phương, Phó tổng giám đốc EVNNPC, Trưởng Ban Chỉ đạo dự báo nhu cầu điện giai đoạn 2026 - 2030 của EVNNPC yêu cầu công tác dự báo phụ tải phải được cập nhật thường xuyên, liên tục và phục vụ xuyên suốt các hoạt động sản xuất kinh doanh, từ quản lý vận hành, kinh doanh đến đầu tư xây dựng.

Đặc biệt, chất lượng dự báo phục vụ đầu tư xây dựng phải được nâng lên, bảo đảm số liệu sát thực tế để xác định đúng quy mô và nhu cầu đầu tư. Các ban chuyên môn phối hợp với NPCIT tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, cập nhật và dự báo phụ tải; các công ty điện lực làm việc trực tiếp với khách hàng để nắm nhu cầu thực tế, đồng thời cập nhật thông tin điện mặt trời mái nhà phục vụ dự báo và quản lý vận hành.

Lãnh đạo EVNNPC và Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) họp về triển khai các dự án truyền tải trên địa bàn miền Bắc.

Đối với phát triển lưới điện và giải tỏa nguồn, ông Vũ Anh Phương yêu cầu các đơn vị nắm chắc thông tin về nguồn và lưới điện trên địa bàn, kể cả ngoài phạm vi quản lý của EVNNPC, từ đó chủ động phương án phát triển lưới và kịp thời tham mưu cho địa phương, cơ quan quản lý nhà nước.

Đáng chú ý, EVNNPC sẽ tính toán lại hệ thống lưới điện năm 2027 và các năm tiếp theo trên cơ sở cập nhật đầy đủ thông tin về nguồn điện, phụ tải, bám sát Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, quy hoạch tỉnh và kế hoạch phát triển nguồn điện tại từng địa phương.

Các đơn vị cũng được yêu cầu ưu tiên rà soát những dự án nguồn điện dự kiến vận hành sớm để tính toán phương án lưới giải tỏa công suất. Với các dự án đã được cấp chủ trương đầu tư nhưng chưa xác định rõ điểm đấu nối, cần sớm phối hợp làm rõ để kịp thời đề xuất phương án xử lý.

Mục tiêu cuối cùng là đưa công tác dự báo từ cách làm riêng lẻ thành một quy trình xuyên suốt, gắn kết phụ tải - nguồn điện - lưới điện - quy hoạch - đầu tư xây dựng - quản lý vận hành, qua đó chủ động chuẩn bị hạ tầng điện đáp ứng nhu cầu phát triển của miền Bắc trong năm 2027 và những năm tiếp theo.