Giá vàng cao ảnh hưởng rất lớn đến tín dụng. Ảnh: Đức Thanh

Khi nền kinh tế chao đảo với vàng, bất động sản

Thảo luận về kinh tế - xã hội giữa tuần này, các đại biểu Quốc hội tỏ ra lo ngại khi dòng vốn chảy vào nền kinh tế đang có biểu hiện thiếu bền vững, các thị trường đầu cơ nhảy múa liên tục.

Theo các đại biểu, thị trường vốn phải là mạch máu của sản xuất, không phải là sân chơi của đầu cơ. Tuy nhiên, thời gian qua, một luồng vốn bị cuốn vào các chu kỳ đầu cơ ngắn hạn, đặc biệt là thị trường vàng, bất động sản, ngoại tệ…, thay vì tạo ra các giá trị bền vững.

“Dòng vốn cần được định hướng chiến lược vào những lĩnh vực sản xuất, chế biến, chế tạo, hàng tiêu dùng thiết yếu, công nghệ cao và kinh tế xanh, những trụ cột tạo ra giá trị gia tăng và việc làm ổn định cho đất nước. Chính phủ cần phát triển các kênh dẫn vốn dài hạn như quỹ đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, thị trường vốn mạo hiểm, nơi các quỹ đầu tư chấp thuận rủi ro để tài trợ cho đổi mới công nghệ, khởi nghiệp và sáng tạo, sản xuất giá trị cao, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngắn hạn của ngân hàng”, đại biểu Nguyễn Như So (Bắc Ninh) kiến nghị.

Đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) cũng nêu bất cập khi giá bất động sản tăng phi mã, Hà Nội và TP.HCM nằm trong top 8 danh sách 220 thành phố lớn trên thế giới về mức độ đắt đỏ của bất động sản so với thu nhập. Tương tự, thị trường vàng sau 2-3 nhiệm kỳ vẫn cứ loay hoay ứng phó, càng can thiệp càng xa với mục tiêu quản lý. 

Theo đại biểu Hà Sỹ Đồng, muốn tăng trưởng hai con số vào năm sau, thì tín dụng không thể đổ quá nhiều vào vàng, bất động sản, mà cần phải đi vào sản xuất, kinh doanh.  

Cần giải pháp hữu hiệu với thị trường vàng.

- Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp)

Giá vàng cao ảnh hưởng rất lớn đến tín dụng, bởi người dân cho rằng, đầu tư vàng để đồng tiền không bị mất giá, thay vì gửi tiết kiệm lãi suất thấp. Đề nghị Chính phủ, NHNN có giải pháp hữu hiệu hơn để giá vàng ổn định. Đặc biệt, cần tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đủ điều kiện được nhập khẩu vàng trong thời gian sớm nhất để ổn định thị trường vàng.

Trước đó, thảo luận tại tổ, các đại biểu Quốc hội tỏ ra lo lắng rằng, nền kinh tế hiện vẫn đối mặt với nhiều rủi ro. Thị trường tài chính, tiền tệ, vàng, bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp… còn nhiều yếu tố bất ổn. Các đại biểu đề nghị rà soát chính sách quản lý vàng và bất động sản nhằm bảo vệ tài sản nhà nước, ổn định thị trường, nghiên cứu chính sách huy động vàng và ngoại tệ trong dân để tăng nguồn lực cho nền kinh tế.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng bày tỏ quan ngại khi tín dụng bất động sản tăng nhanh và là một trong những yếu tố khiến giá nhà tăng mạnh. Đồng thời, đề nghị Chính phủ cần làm rõ hiện tượng đầu cơ bất động sản, cũng như sớm áp dụng các biện pháp thuế hợp lý đối với nhà thứ hai, thứ ba trở lên…

Trong báo cáo thẩm tra về kinh tế - xã hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cũng cho rằng, với cấu trúc của thị trường vốn và mặt bằng lãi suất hiện nay, việc tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ là hết sức thách thức.

Kiến nghị nhiều gói tín dụng ưu đãi đặc thù

Trong báo cáo gửi tới Quốc hội, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật về các giới hạn, tỷ lệ đảm bảo an toàn trong hoạt động ngân hàng. NHNN cũng giám sát thường xuyên, liên tục đối với tình hình hoạt động các đơn vị trong hệ thống và xây dựng các báo cáo giám sát an toàn vĩ mô, vi mô theo định kỳ đối với các đối tượng và nhóm đối tượng giám sát; giám sát chặt chẽ tốc độ tăng trưởng dư nợ và chất lượng tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao qua hệ thống báo cáo thống kê và từ các nguồn thông tin khác.

Bên cạnh đó, NHNN tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra theo hướng đưa nội dung thanh tra về hoạt động cấp tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro vào kế hoạch thanh tra hàng năm. Đồng thời, chỉ đạo tổ chức tín dụng kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Dù vậy, nhìn lại 5 năm qua, NHNN thừa nhận, vẫn còn tình trạng một số tổ chức tín dụng cấp tín dụng tập trung với tỷ trọng lớn đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao, như kinh doanh bất động sản, tập trung tín dụng vào các khách hàng lớn và người có liên quan (đặc biệt là các khách hàng có liên quan đến chủ sở hữu của ngân hàng), các dự án bất động sản cao cấp, có tính đầu cơ...; hoạt động đầu tư trái phiếu doanh nghiệp của một số tổ chức tín dụng còn tồn tại một số rủi ro.

Thời gian qua, NHNN đã triển khai rất nhiều gói tín dụng ưu tiên với nông lâm sản, cho vay nhà ở xã hội, với doanh nghiệp nhỏ và vừa, tín dụng xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ… Song các đại biểu Quốc hội cho rằng, cần có nhiều cơ chế ưu đãi hơn nữa về cả tài khóa lẫn tiền tệ để nắn dòng vốn vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thay vì lĩnh vực đầu cơ.

Theo đại biểu Nguyễn Như So, cần thiết lập một cơ chế tái cấp vốn ưu đãi 2-5% cho các dự án đổi mới công nghệ, sản xuất xanh, chuyển đổi số, qua đó giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn rẻ, đầu tư năng suất và giá trị dài hạn. Song song, cần thiết kế gói kích cầu, thuế sản xuất xanh, ưu tiên miễn, giảm thuế cho doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ 4.0, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn.

“Đây không chỉ là chính sách hỗ trợ tài chính, mà còn là đòn bẩy chuyển hướng dòng vốn từ đầu cơ sang sáng tạo, gắn lợi ích của doanh nghiệp với tăng trưởng bền vững và trách nhiệm môi trường”, đại biểu Nguyễn Như So đề nghị.