Ghi nhận thực tế cho thấy, có thời điểm số ca nhập viện vì đột quỵ não cấp tăng tới 100% so với các thời điểm khác trong năm, đặt ra áp lực lớn đối với công tác cấp cứu và điều trị tại các cơ sở y tế.

Trong dịp chuyển mùa, cuối năm, thời tiết trở lạnh và diễn biến bất thường khiến số bệnh nhân đột quỵ não cấp nhập viện gia tăng rõ rệt.

Theo bác sỹ Tô Hoàng Dương, Phó trưởng Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Hữu Nghị, trong những ngày qua, nhóm liên chuyên khoa điều trị đột quỵ não cấp của bệnh viện đã tiếp nhận và xử trí kịp thời nhiều trường hợp bệnh nhân nguy kịch.

Một trường hợp điển hình là bệnh nhân nữ 70 tuổi, sinh sống tại Hà Nội, nhập viện trong tình trạng đau đầu, giảm ý thức và liệt nửa người phải.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não cho thấy bệnh nhân bị xuất huyết dưới nhện, kèm theo đụng dập nhu mô não và máu tụ dưới màng cứng.

Bệnh nhân được chẩn đoán xuất huyết dưới nhện gây ngã dẫn tới đụng dập nhu mô não và máu tụ dưới màng cứng, sau đó được chuyển về khoa Hồi sức tích cực điều trị. Người bệnh phải thở máy qua ống nội khí quản, đồng thời được áp dụng các biện pháp bảo vệ tế bào thần kinh, chống phù não, chống co thắt mạch não và hồi sức toàn diện.

Sau hai tuần điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhân tiến triển tốt, ý thức cải thiện rõ rệt, đã rút được ống nội khí quản, chuyển sang thở oxy, bắt đầu tập phục hồi chức năng và chuyển điều trị chuyên khoa Thần kinh. Sau thời gian điều trị chuyên khoa và phục hồi chức năng, hiện tại bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn, có thể chống gậy đi lại và tự sinh hoạt được.

Một trường hợp khác là bệnh nhân nam 68 tuổi, quê Hải Phòng (Hải Dương cũ), trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Khi dậy sớm tập thể dục, bệnh nhân đột ngột liệt hoàn toàn nửa người phải và được đưa vào bệnh viện trong giờ thứ ba kể từ khi khởi phát triệu chứng.

Tại Khoa Cấp cứu, các bác sỹ nhận định đây là trường hợp đột quỵ não cấp giờ sớm và ngay lập tức kích hoạt hệ thống báo động đỏ xử trí đột quỵ não cấp của bệnh viện.

Sau khi có kết luận chẩn đoán, bệnh nhân được tiến hành tiêu cục máu đông ngay tại phòng chụp và chuyển về khoa Hồi sức tích cực để điều trị và theo dõi. Sau một giờ truyền thuốc tiêu sợi huyết, tình trạng liệt của bệnh nhân cải thiện rõ rệt.

Đến ngày hôm sau, bệnh nhân hồi phục hoàn toàn tình trạng liệt nửa người phải cũng như các biểu hiện liệt mặt hay giảm cảm giác. Trên phim cắt lớp vi tính sọ não sau điều trị không ghi nhận tổn thương não hay biến chứng. Sau hai ngày điều trị, bệnh nhân được xuất viện, tiếp tục sử dụng thuốc theo đơn và được hẹn tái khám định kỳ.

Theo bác sỹ Tô Hoàng Dương, những trường hợp trên cho thấy nhu cầu cấp cứu và điều trị đột quỵ não cấp ngày càng trở nên cấp thiết, đòi hỏi đội ngũ y bác sỹ trong bệnh viện phải tăng cường công tác chuyên môn, trực cấp cứu và xử trí kịp thời nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị tốt nhất cho người bệnh.

Từ nhiều năm nay, Bệnh viện Hữu Nghị đã tổ chức ê-kíp liên chuyên khoa gồm các khoa: Cấp cứu, Thần kinh, Chẩn đoán hình ảnh, Tim mạch can thiệp, Hồi sức tích cực và Phục hồi chức năng, có nhiệm vụ tiếp nhận, chẩn đoán, điều trị và phục hồi cho các bệnh nhân đột quỵ não cấp.

Nhờ hệ thống báo động đỏ toàn bệnh viện, các tình huống cấp cứu đa chuyên khoa, trong đó có xử trí đột quỵ não cấp, được triển khai nhanh chóng, kịp thời.

Với phương châm “thời gian là não”, các hội chẩn liên chuyên khoa và việc điều trị tái thông mạch não ngay tại phòng chụp khi đã xác định chẩn đoán giúp người bệnh đạt được hiệu quả điều trị tối ưu, hạn chế tối đa các di chứng thần kinh sau này.

Bác sỹ Tô Hoàng Dương khuyến cáo người dân cần chủ động phòng ngừa đột quỵ trong thời điểm giao mùa bằng cách giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng đầu, cổ và ngực; hạn chế ra ngoài vào sáng sớm khi nhiệt độ xuống thấp; tránh các yếu tố nguy cơ như rượu bia, thuốc lá; tuân thủ điều trị các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu.

Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu của đột quỵ não cấp như méo miệng, nói khó, yếu liệt tay chân, người bệnh cần gọi cấp cứu và đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời, tránh các di chứng nặng nề hoặc nguy cơ tàn phế.

Tại Việt Nam, đột quỵ ở người trẻ tăng khoảng 2% mỗi năm và hiện chiếm gần 1/3 tổng số ca đột quỵ, cho thấy xu hướng trẻ hóa ngày càng rõ rệt.

Các chuyên gia nhận định, nguyên nhân không chỉ đến từ lối sống thiếu lành mạnh như ăn uống mất cân đối, ít vận động, áp lực học tập và công việc kéo dài, mà còn liên quan đến các yếu tố di truyền và những tổn thương dị dạng mạch máu não tiềm ẩn.

Đáng chú ý, nhiều trường hợp tiến triển âm thầm, chỉ được phát hiện khi đã xảy ra biến chứng nặng nề. Tuy nhiên, nguy cơ đột quỵ ở người trẻ hoàn toàn có thể được giảm thiểu nếu chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ từ sớm.

Việc duy trì lối sống lành mạnh, ăn giảm muối và mỡ bão hòa, tăng cường rau xanh, trái cây, đảm bảo đầy đủ các nhóm chất sinh năng lượng; tập luyện thể chất đều đặn ít nhất 150 phút mỗi tuần; ngủ đủ giấc và hạn chế căng thẳng kéo dài có vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe mạch máu.

Bên cạnh đó, cần theo dõi định kỳ huyết áp, đường huyết, mỡ máu do nhiều rối loạn chuyển hóa diễn tiến âm thầm. Việc hạn chế hút thuốc lá và rượu bia cũng giúp giảm tổn thương thành mạch, từ đó hạ thấp nguy cơ tai biến mạch máu não.

Theo khuyến cáo của TS.Nguyễn Văn Tuyến, Viện trưởng Viện Thần kinh kiêm Chủ nhiệm Khoa Đột quỵ não, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đột quỵ ở mọi lứa tuổi đều là cuộc chạy đua khốc liệt với thời gian. Mỗi phút trôi qua, hàng tỷ tế bào thần kinh có thể bị tổn thương không thể phục hồi.

Điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết chỉ hiệu quả trong 3-4,5 giờ đầu, còn can thiệp lấy huyết khối cơ học thường ưu tiên trong vòng 6 giờ. Việc chậm trễ có thể khiến cơ hội sống và phục hồi giảm sút nghiêm trọng.

Điều đáng lo là đột quỵ ở trẻ em và người trẻ dễ bị bỏ sót do triệu chứng không điển hình, khó mô tả. Những biểu hiện như đau đầu dữ dội, yếu liệt tay chân, nhìn mờ, nói khó, co giật hoặc gục xuống bất thường, dù thoáng qua, cũng cần được theo dõi sát và đưa đến cơ sở y tế kịp thời.

Theo các chuyên gia, hiện chưa có phương pháp phòng ngừa tuyệt đối đột quỵ ở trẻ em, song phát hiện sớm vẫn là chìa khóa quan trọng nhất để giảm thiểu tổn thương và bảo vệ tính mạng.