Nhà thầu phấp phỏng đợi làm thủ tục để dự thầu gói thầu đường vành đai TP. Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng)

Gian nan “vượt dịch” dự thầu

Di chuyển hàng trăm cây số với đống hồ sơ dự thầu gần 20 kg từ TP.HCM tới TP. Đà Lạt (Lâm Đồng) để tham gia đấu thầu gói thầu thi công xây dựng đường vành đai TP. Đà Lạt, liên danh 3 nhà thầu đến từ TP.HCM và Hà Nội như ngồi trên đống lửa, bởi chỉ còn vỏn vẹn 20 phút là tới thời điểm lễ đóng/mở thầu được tiến hành, song họ chưa thể hoàn thành thủ tục để dự thầu.

Covid-19 đã làm lộ diện hạn chế của hình thức đấu thầu trực tiếp, khi các quy định giãn cách xã hội được áp dụng khiến nhà thầu khó khăn trong việc dự thầu. Cần thiết đẩy mạnh đấu thầu qua mạng để khắc phục khó khăn này, đảm bảo các cuộc đấu thầu minh bạch, cạnh tranh. 

Phản ánh với phóng viên Báo Đầu tư qua điện thoại, đại diện liên danh 3 nhà thầu nói trên (đề nghị giấu tên) cho biết: 7 giờ 30 phút sáng ngày 24/6, liên danh nhà thầu này đến Trung tâm Hành chính tỉnh Lâm Đồng, nơi đặt văn phòng Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông vận tải tỉnh Lâm Đồng (đơn vị đóng vai trò làm Bên mời thầu) làm các thủ tục khai báo y tế, sát khuẩn phòng dịch Covid-19 theo quy định trước khi tham gia lễ đóng/mở gói thầu thi công xây dựng đường vành đai TP. Đà Lạt vào lúc 9 giờ 30 phút sáng cùng ngày.

Tuy nhiên, khi lên tới văn phòng Bên mời thầu thì cán bộ Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông vận tải mời người đại diện liên danh 3 nhà thầu ra ngoài với lý do người đến từ vùng dịch Covid-19. (Trước đó, UBND tỉnh Lâm Đồng có chỉ thị người đến từ vùng dịch phải cách ly 21 ngày).

“Chúng tôi đã khai báo y tế đúng theo quy định khi đăng ký vào Trung tâm Hành chính tỉnh Lâm Đồng và được cho vào làm việc. Nhưng khi lên văn phòng Ban Quản lý dự án, chúng tôi lại được yêu cầu phải báo Sở Y tế. Trong khi thời điểm đóng/mở thầu đã rất cận kề, chúng tôi nhận được câu trả lời tiếp tục chờ”, đại diện liên danh 3 nhà thầu bức xúc.

Theo thông tin trên Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia thì thông báo mời thầu gói thầu thi công xây dựng đường vành đai TP. Đà Lạt thuộc Dự án Xây dựng đường vành đai TP. Đà Lạt và hạ tầng các khu dân cư, được đăng tải ngày 4/6/2021. Giá gói thầu hơn 397 tỷ đồng, sử dụng ngân sách nhà nước, hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước, phương thức 1 giai đoạn, 2 túi hồ sơ. Nội dung chính của gói thầu là thi công tuyến đường có tổng chiều dài 7,448 km và xây dựng cầu Suối Tía bên cạnh cầu cũ tại Km2+490. Tuyến đường thiết kế theo tiêu chuẩn đường phố gom khu vực miền núi đô thị loại I, tốc độ 40 km/h… Phần đường có nền đường rộng 20 m, mặt đường rộng 10 m. Cầu Suối Tía có chiều dài 37,1 m; khổ cầu rộng 20 m, kết cấu 1 nhịp dầm chữ I.

Để tìm hiểu phản ánh của nhà thầu về khó khăn khi tham gia dự thầu, ngay trong sáng ngày 24/6, phóng viên Báo Đầu tư đã liên hệ với Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông vận tải tỉnh Lâm Đồng theo số điện thoại được công khai trong hồ sơ mời thầu. Sau nhiều nỗ lực, phóng viên đã kết nối được với Bên mời thầu.

Nữ cán bộ xưng tên là Vân của Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông vận tải xác nhận có chuyện nhà thầu được cho là đến từ vùng đang bị dịch Covid-19 liên hệ tham dự gói thầu xây lắp đường vành đai TP. Đà Lạt. Về việc nhà thầu phải chờ 2 giờ đồng hồ cũng như động thái Bên mời thầu chậm trễ giải quyết dẫn tới nhà thầu có thể không kịp tham gia đóng/mở thầu, bà Vân cho biết, Ban Quản lý dự án đang nỗ lực giải quyết thủ tục phòng dịch để giúp họ tham dự thầu.

Cuối giờ chiều cùng ngày 24/6, phóng viên Báo Đầu tư nhận được thông tin lễ đóng/mở thầu gói thầu xây lắp đường vành đai TP. Đà Lạt đã hoàn tất và liên danh 3 nhà thầu đến từ TP.HCM và Hà Nội cũng được tham gia dự thầu. Hồ sơ dự thầu của cả 3 liên danh nhà thầu có tình trạng niêm phong tốt, có bảo lãnh dự thầu từ các ngân hàng.

Đẩy mạnh đấu thầu qua mạng

Câu chuyện oái oăm đóng/mở thầu gói thầu đường vành đai TP. Đà Lạt vô hình trung làm lộ diện hạn chế của hình thức đấu thầu trực tiếp trong bối cảnh bùng phát mạnh Covid-19.

Các chủ đầu tư, bên mời thầu đang khó xử khi tiến hành lựa chọn nhà thầu để thực hiện các gói thầu, dự án đầu tư công. Trong khi yêu cầu tối thượng trong việc lựa chọn nhà thầu là phải đảm bảo tính rộng rãi, cạnh tranh, minh bạch và không hạn chế nhà thầu theo đúng quy định của pháp luật đấu thầu, nhưng tình hình Covid-19 bùng phát trên diện rộng, các địa phương quyết liệt thực hiện biện pháp giãn cách xã hội, trong đó hạn chế hoạt động vận tải, đi lại, tụ tập, hội họp. Do đó, đấu thầu trực tiếp, mà nhất là ở khâu phát hành hồ sơ mời thầu và tổ chức đóng/mở thầu rất khó đảm bảo vừa tuân thủ tính rộng rãi, không hạn chế nhà thầu mà Luật Đấu thầu quy định, vừa đảm bảo tuân thủ nghiêm quy định phòng, chống Covid-19.

Số liệu trên Hệ thống Mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, những năm gần đây việc đấu thầu qua mạng được đẩy mạnh, song tỷ lệ các gói thầu đấu thầu trực tiếp vẫn còn cao.

Tính đến ngày 25/6 trên hệ thống mạng đấu thầu tổng cộng có 41.695 gói thầu thì 38.544 gói áp dụng đấu thầu qua mạng, còn lại là đấu thầu trực tiếp. Giá trị các gói thầu được đấu thầu trực tiếp chiếm tới gần 30% so với tổng giá trị các gói thầu được công bố mời thầu. 

Nhiều nhà thầu chia sẻ với phóng viên Báo Đầu tư về những gian nan, trở ngại đấu thầu trực tiếp trong thời dịch bệnh Covid-19 hoành hành như các nhà thầu Công ty TNHH Cầu đường Đại Việt, Công ty TNHH Thi công xây dựng cầu đường Hồng An, Công ty xây dựng Nguyễn Hoàng…  

Vừa chống dịch vừa phát triển kinh tế là mục tiêu kép mà Chính phủ đề ra, trong đó giải ngân đầu tư công là một trong những giải pháp quan trọng. Để triển khai nhanh các dự án đầu tư công thì một trong những khâu ngốn rất nhiều thời gian là lựa chọn nhà thầu. Do vậy, trong bối cảnh Covid-19 diễn biến phức tạp thì các chủ đầu tư, bên mời thầu cần đẩy mạnh hơn nữa đấu thầu qua mạng.