Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch HĐQT FiinGroup

Năm nay, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Câu hỏi được quan tâm nhất hiện nay là làm thế nào để tăng trưởng 2 chữ số bền vững.

Ông Nguyễn Quang Thuân cho hay, rất nhiều định chế tài chính, quỹ đầu tư đang làm việc với FiinGroup để tìm kiếm cơ hội đầu tư vào thị trường Việt Nam. Mới hôm qua (12/1), một quỹ đầu tư lớn của châu Âu làm việc với FiinRatings và đã có nhiều tranh luận về khả năng liệu Việt Nam có thể đạt được mức tăng trưởng 10% hay không. Kết quả, các nhà đầu tư tin rằng, mức tăng trưởng 8-9% của Việt Nam là khả thi, nhưng để đạt được hai con số, chúng ta cần phải làm rất nhiều việc.

“Mọi thứ đã sẵn sàng, các nghị quyết đã có, nhưng vấn đề đầu tiên chính là tiền đâu?”, ông Thuân đặt câu hỏi và cũng đưa ra câu trả lời. Theo chuyên gia này, cần phải khai mở các kênh vốn để đảm bảo tăng trưởng bền vững trong các năm sau.

Nhìn lại năm 2025, tăng trưởng của Việt Nam vẫn chủ yếu đến từ đầu tư, riêng đầu tư công đóng góp tới 30% vào tăng trưởng, vốn FDI cũng vậy. Tuy nhiên, đầu tư của khu vực tư nhân và cầu tiêu dùng cũng rất yếu.   

Theo ông Nguyễn Quang Thuân, trong 3-6 năm tới, nền kinh tế Việt Nam vẫn sẽ tăng trưởng dựa trên đầu tư. Và vấn đề đầu tiên của đầu tư là tiền đâu? Bởi ngay cả  ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chúng ta vẫn phải có đủ vốn, đặc biệt là vốn đầu tư dài hạn.

“Nếu không có cấu trúc vốn phù hợp, chúng ta sẽ gặp rủi ro tài chính rất lớn. Chúng ta đã chứng kiến nhiều trường hợp thị trường phải đối mặt với điều này. Rõ ràng, cần tái định hình lại chiến lược để khai mở các nguồn vốn đầu tư, đặc biệt là từ tư nhân. Tư nhân ở đây không chỉ là doanh nghiệp tư nhân mà còn bao gồm cả doanh nghiệp nhà nước. Nếu các dự án hiện tại chỉ là ước mơ lớn mà không thuyết phục được về mặt tài chính, hoặc cố gắng thực hiện thì rủi ro sẽ rất lớn và tính bền vững rất thấp”, chuyên gia này nói.

Theo các chuyên gia, hiện nay, Việt Nam đang phải thực hiện nhiều dự án dài hạn bằng sử dụng nguồn vốn ngắn hạn ngân hàng, điều này rất rủi ro. Ví dụ điển hình là ngành năng lượng tái tạo: nhiều doanh nghiệp dù có mô hình tốt nhưng do thiếu vốn dài hạn nên vẫn vỡ nợ.  

Thực tế Việt Nam thời gian qua cho thấy: Đầu tư công và tín dụng ngân hàng đang là hai nguồn vốn chủ đạo, song dư địa không còn nhiều, đặc biệt là dư nợ tín dụng ngân hàng. Việc tăng trưởng dựa vào mở rộng tín dụng kéo dài sẽ rất rủi ro.

Do vậy, với đầu tư công, giới chuyên gia kỳ vọng sẽ thu hút nhiều hơn tư nhân tham gia theo hình thức PPP. Đồng thời, thị trường vốn sẽ phát triển- nhất là kênh trái phiếu doanh nghiệp và cổ phiếu - từ đó giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng.

Đối với trái phiếu doanh nghiệp, theo thống kê của Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam, tính đến 31/12/2025, phát hành trái phiếu riêng lẻ đạt gần 535.000 tỷ đồng. Lượng trái phiếu đáo hạn khoảng hơn 200.000 tỷ đồng. Như vậy, lượng vốn mới mà doanh nghiệp huy động được qua kênh TPDN khoảng hơn 300.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, năm 2026, ông Thuân kỳ vọng, thị trường TPDN sẽ có sự bùng nổ. “Năm 2026, FiinRatings dự kiến thị trường sẽ bứt phá lên 1 triệu tỷ đồng TPDN phát hành, với khoảng 800.000 tỷ đồng vốn mới sau khi trừ đi phần đáo hạn khoảng 200.000 tỷ đồng, bù đắp tín dụng dài hạn của ngân hàng thương mại đang giảm và lãi suất ngân hàng tăng”, ông Thuân kỳ vọng.

Với kênh huy động vốn chứng khoán, năm 2025, theo ông Thuân, các doanh nghiệp đã huy động được 140.000 -150.000 tỷ đồng, một con số kỷ lục. FiinRatings kỳ vọng con số này sẽ tăng cao hơn nữa năm 2026 với sự quan tâm ngày càng lớn của nhiều nhà đầu tư nước ngoài thế hệ mới đang rút khỏi Trung Quốc và tìm kiếm cơ hội ở Việt Nam.

Ngoài ra, vốn vay ngoại tệ cũng là một trong những kênh dẫn vốn đáng quan tâm với nền kinh tế thời gian tới nếu lãi suất USD giảm và có cơ chế chính sách phù hợp.