Theo các chuyên gia, ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư phổ biến và nguy hiểm đối với phụ nữ. Mỗi năm, thế giới ghi nhận hơn 660.000 ca mắc ung thư cổ tử cung mới, trong đó có 348.000 ca tử vong.

Tại Việt Nam, có 4.123 ca ung thư cổ tử cung mới mỗi năm, trong đó 2.223 ca tử vong. Virus HPV, nguyên nhân chính gây ung thư cổ tử cung, hiện nay có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc-xin.

Tiêm vắc-xin HPV đang dần trở thành trụ cột trong chiến lược phòng ngừa ung thư cổ tử cung, không còn là lựa chọn riêng lẻ mà mang ý nghĩa y tế cộng đồng. Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy hiệu quả chỉ thực sự rõ nét khi độ bao phủ tiêm chủng đạt mức cao và được duy trì ổn định trong thời gian dài.

Tiêm vắc-xin HPV đang dần trở thành trụ cột trong chiến lược phòng ngừa ung thư cổ tử cung.

Tại châu Âu, các dữ liệu dịch tễ đã ghi nhận những thay đổi mang tính bước ngoặt. Scotland không ghi nhận ca ung thư cổ tử cung ở nhóm phụ nữ được tiêm đủ vắc-xin từ 12 - 13 tuổi sau hơn 15 năm triển khai chương trình tiêm chủng học đường.

Ở Anh, tỷ lệ ung thư cổ tử cung giảm 87% ở nhóm tiêm sớm, trong khi tổn thương tiền ung thư mức độ cao giảm tới 97%. Đan Mạch ghi nhận tỷ lệ nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao giảm xuống dưới 1% ở nhóm đã tiêm, đồng thời xuất hiện hiệu ứng miễn dịch cộng đồng ở nhóm chưa tiêm. Thụy Sĩ duy trì xu hướng giảm số ca mắc nhờ kết hợp tiêm chủng, sàng lọc và điều trị sớm tổn thương tiền ung thư.

Những kết quả này củng cố cách tiếp cận toàn diện với ba trụ cột gồm tiêm chủng, sàng lọc và điều trị sớm. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, để tiến tới loại trừ ung thư cổ tử cung, các quốc gia cần đạt tỷ lệ tiêm vắc-xin HPV cao ở nhóm trẻ trước 15 tuổi, đồng thời duy trì sàng lọc định kỳ và quản lý hiệu quả các tổn thương tiền ung thư.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang từng bước mở rộng khả năng tiếp cận vắc-xin. Cụ thể, Bộ Y tế vừa đề xuất đưa ung thư cổ tử cung vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia, cùng với 11 loại vắc-xin khác đã có trong danh mục.

Cụ thể, theo dự thảo Thông tư số 10/2024/TT-BYT, ngoài việc duy trì các vắc-xin phòng ngừa 11 bệnh truyền nhiễm như viêm gan virus B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi… Bộ Y tế cũng đề xuất bổ sung vắc-xin ung thư cổ tử cung. Vắc-xin này sẽ được triển khai theo các hướng dẫn cụ thể từ Bộ Y tế và sẽ được thực hiện trong phạm vi phù hợp với lộ trình và nguồn lực của Chính phủ và các địa phương.

Ngoài ra, với tiêm chủng dịch vụ, mặt bằng giá tiêm HPV hiện dao động từ 1.780.000 đến 2.965.000 đồng mỗi mũi, tùy loại vắc-xin và thời điểm triển khai.

Vắc-xin Gardasil 4 chủng có giá khoảng 1.780.000 đồng mỗi mũi, trong khi Gardasil 9 chủng khoảng 2.965.000 đồng mỗi mũi. Sự khác biệt về giá chủ yếu đến từ phạm vi bảo vệ, với Gardasil 9 bao phủ nhiều chủng HPV nguy cơ cao hơn.

Dù chưa nằm trong danh mục chi trả của bảo hiểm y tế, chi phí tiêm chủng đang dần trở nên dễ tiếp cận hơn nhờ sự tham gia của các hệ thống tiêm chủng lớn.

Hệ thống Tiêm chủng Long Châu cung cấp đầy đủ các loại vắc-xin HPV, đồng thời triển khai nhiều chương trình ưu đãi theo nhóm, theo gói và tư vấn lịch tiêm phù hợp với từng đối tượng. Quy trình tiêm chủng được chuẩn hóa với khám sàng lọc trước tiêm và theo dõi sau tiêm, góp phần bảo đảm an toàn và nâng cao hiệu quả phòng bệnh.

Các chuyên gia khuyến nghị nên tiêm vắc-xin HPV càng sớm càng tốt, ưu tiên độ tuổi 9 đến 14 để đạt đáp ứng miễn dịch tối ưu. Việc mở rộng tiêm cho cả nam và nữ giúp gia tăng hiệu quả bảo vệ ở quy mô cộng đồng, đồng thời giảm lưu hành virus.

Vắc-xin HPV không thay thế hoàn toàn sàng lọc ung thư cổ tử cung, song giữ vai trò nền tảng trong kiểm soát bệnh. Phụ nữ vẫn cần duy trì xét nghiệm định kỳ để phát hiện sớm các tổn thương và can thiệp kịp thời.

Khi một thế hệ được bảo vệ từ sớm, hiệu quả không chỉ dừng ở việc giảm tỷ lệ nhiễm virus mà còn thể hiện bằng sự sụt giảm rõ rệt số ca ung thư theo thời gian. Với đà mở rộng tiêm chủng và cải thiện khả năng tiếp cận vắc-xin, Việt Nam đang tiến gần hơn tới mục tiêu giảm mạnh ung thư cổ tử cung bằng y tế dự phòng.