Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Lê Quân cho biết, công tác tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp năm nay đứng trước cả thuận lợi và thách thức, đặc biệt trong bối cảnh các luật sửa đổi liên quan đến giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp đang được triển khai với nhiều thay đổi quan trọng.

Công tác tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp năm nay đứng trước cả thuận lợi và thách thức.

Các quy định mới dự kiến ban hành sẽ tác động trực tiếp đến tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp, đồng thời ảnh hưởng gián tiếp đến việc phân luồng học sinh sau trung học.

Theo Thứ trưởng Lê Quân, yếu tố then chốt để tuyển sinh hiệu quả là chương trình đào tạo phải đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Tinh thần xuyên suốt là đào tạo gắn với tuyển dụng, trong đó người học cần được tiếp cận môi trường thực hành, công nghệ và kỹ thuật cụ thể để có thể làm việc ngay sau khi tốt nghiệp.

Để đạt được điều này, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần chủ động điều chỉnh chương trình đào tạo, rà soát lại cơ cấu ngành nghề và tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình đào tạo.

Đây cũng là giải pháp quan trọng nhằm giảm tỷ lệ bỏ học, hiện đang ở mức khoảng 20 đến 25%. Tuyển sinh không chỉ là hoạt động truyền thông mà cần trả lời rõ ràng cho người học về mục tiêu học tập, cơ hội việc làm và thu nhập sau khi ra trường.

Các cơ sở đào tạo được yêu cầu đẩy mạnh tổ chức các hoạt động kết nối doanh nghiệp, mở rộng hợp tác đào tạo và phát huy thế mạnh thông qua liên kết giữa các đơn vị. Những cơ sở chưa đủ năng lực đào tạo ở một số ngành nghề có thể hợp tác với đối tác để triển khai các mô hình đào tạo phù hợp.

Bên cạnh đó, việc quan tâm đến các nhóm đối tượng đặc thù như học sinh vùng miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực nông thôn và các nhóm yếu thế là rất cần thiết.

Giáo dục nghề nghiệp không chỉ cung cấp nguồn nhân lực mà còn góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Mô hình đào tạo kết hợp sau trung học cơ sở và định hướng trung học nghề được xác định là hướng đi quan trọng nhằm mở rộng cơ hội học nghề, giảm áp lực cho giáo dục đại học và tạo điều kiện để học sinh sớm tham gia thị trường lao động.

Về chính sách, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được khuyến khích chủ động tham mưu với địa phương xây dựng các cơ chế hỗ trợ người học như miễn giảm học phí, hỗ trợ sinh hoạt và đặt hàng đào tạo. Những chính sách phù hợp sẽ góp phần thu hút người học, đồng thời đáp ứng nhu cầu nhân lực của địa phương và các khu công nghiệp.

Từ năm 2026, công tác tuyển sinh sẽ được triển khai trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia, đồng bộ với ứng dụng định danh điện tử.

Người học sẽ thực hiện đăng ký và nhập học trên hệ thống chung, trong khi các loại giấy tờ sẽ từng bước được số hóa nhằm tăng tính minh bạch và hạn chế sai sót. Đây cũng là nền tảng để tiến tới quản lý học bạ số, văn bằng số và theo dõi việc làm của người học sau tốt nghiệp, qua đó giúp xã hội giám sát rõ hơn chất lượng đào tạo của từng cơ sở.

Theo thống kê, trong năm 2025 có hơn 85% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã thiết lập quan hệ hợp tác với hơn 7.200 doanh nghiệp. Tỷ lệ người học có việc làm sau tốt nghiệp duy trì trên 85%, cho thấy hiệu quả của mô hình đào tạo gắn với nhu cầu thị trường lao động.

Trong thời gian tới, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp sẽ tiếp tục đổi mới công tác tuyển sinh theo hướng đa dạng hóa phương thức, mở rộng đối tượng và nâng cao hiệu quả phân luồng học sinh sau trung học. Đồng thời, cần chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển các ngành nghề trọng điểm và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và tuyển sinh.

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng nêu ra nhiều khó khăn trong công tác tuyển sinh, đặc biệt trong bối cảnh thay đổi mô hình quản lý địa phương, sáp nhập cơ sở đào tạo và sự phát triển nhanh của công nghệ mới. Cơ quan quản lý cho biết sẽ tiếp tục lắng nghe các ý kiến từ cơ sở để hoàn thiện giải pháp phù hợp trong thời gian tới.