Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trên toàn cầu, lĩnh vực y tế được xem là một trong những ngành có tiềm năng ứng dụng công nghệ mạnh mẽ nhất.

Ông Nguyễn Trường Nam, Phó giám đốc Trung tâm thông tin y tế quốc gia phát biểu tại sự kiện.

Tại Hà Nội, ngày 10/6, Hội thảo giới thiệu Cuộc thi Nhận diện hình ảnh bằng AI trong lĩnh vực bảo hiểm y tế đã trở thành diễn đàn kết nối các nhà quản lý, chuyên gia y tế, giới công nghệ và cộng đồng khoa học của Việt Nam và Trung Quốc nhằm thúc đẩy hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm các giải pháp đổi mới sáng tạo phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Trường Nam, Phó giám đốc Trung tâm thông tin y tế quốc gia (Bộ Y tế) nhấn mạnh, AI đang dần trở thành động lực cốt lõi định hình tương lai của hệ thống y tế hiện đại.

Định hướng này đã được khẳng định rõ trong các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, xác định chuyển đổi số và công nghệ cao là đòn bẩy quan trọng để nâng cao chất lượng bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Trong lĩnh vực bảo hiểm y tế, chuyển đổi số tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm. Mới đây, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 52-CT/TW về thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân trong giai đoạn mới, đồng thời Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 844/QĐ-TTg về kế hoạch hành động triển khai Chỉ thị này.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được xác định là hoàn thiện hạ tầng công nghệ, đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn nhằm kiểm soát, giám sát việc cung ứng và chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.

Tuy nhiên, từ chủ trương đến thực tiễn vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Khối lượng dữ liệu hình ảnh y tế như CT, MRI, X-quang hay siêu âm đang gia tăng với tốc độ rất nhanh, tạo áp lực lớn lên đội ngũ y tế. Tại nhiều cơ sở khám chữa bệnh, đặc biệt ở tuyến cơ sở, nguồn nhân lực chuyên sâu còn hạn chế, gây khó khăn cho công tác chẩn đoán, giám định và quản lý bảo hiểm y tế.

Trong bối cảnh đó, AI được kỳ vọng trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực không chỉ trong hoạt động chuyên môn mà còn ở công tác quản lý.

Công nghệ này có thể góp phần chuẩn hóa dữ liệu, chuẩn hóa mã bệnh, nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, hạn chế tình trạng lạm dụng chỉ định cận lâm sàng, đồng thời tối ưu hóa hiệu quả sử dụng quỹ bảo hiểm y tế.

Đây cũng là yêu cầu quan trọng khi Việt Nam từng bước tiếp cận các phương thức thanh toán chi phí khám chữa bệnh theo nhóm chẩn đoán liên quan (DRG).

Bên cạnh tiềm năng công nghệ, hành lang pháp lý cho AI tại Việt Nam cũng đang từng bước được hoàn thiện. Quốc hội đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo và đạo luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Luật quy định rõ việc phân loại các hệ thống AI theo mức độ rủi ro, đặt ra các yêu cầu về minh bạch, an toàn, bảo vệ dữ liệu cá nhân và trách nhiệm giải trình. Đặc biệt, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) được kỳ vọng sẽ tạo môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và triển khai các giải pháp AI trong thực tiễn.

Song song với hoàn thiện thể chế, ngành y tế cũng đang tăng tốc xây dựng nền tảng dữ liệu số. Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia hiện tập trung chuẩn hóa hạ tầng dữ liệu, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như HL7 FHIR và DICOM nhằm tạo nguồn dữ liệu chất lượng cao phục vụ huấn luyện, phát triển và vận hành các mô hình AI y tế trong tương lai.

Theo Ban tổ chức, Cuộc thi Nhận diện hình ảnh bằng AI trong lĩnh vực bảo hiểm y tế mang ý nghĩa đặc biệt trong giai đoạn hiện nay.

Không chỉ là cuộc thi công nghệ, đây còn là cơ hội để các trường đại học, viện nghiên cứu, bệnh viện và doanh nghiệp công nghệ của hai quốc gia cùng chia sẻ kinh nghiệm, thử nghiệm các thuật toán tiên tiến trên dữ liệu thực tế và thúc đẩy các dự án hợp tác dài hạn.

Việc kết nối năng lực nghiên cứu AI với dữ liệu y tế thực tiễn được kỳ vọng sẽ tạo ra những giải pháp có giá trị ứng dụng cao, phục vụ cả hoạt động khám chữa bệnh lẫn công tác quản lý bảo hiểm y tế. Xa hơn, đây còn là nền tảng để xây dựng hệ sinh thái y tế số hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh AI đang trở thành xu thế không thể đảo ngược, sự hợp tác giữa các quốc gia, giữa ngành y tế và lĩnh vực công nghệ sẽ quyết định tốc độ đổi mới của hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Cuộc thi lần này vì thế không chỉ hướng đến việc tìm kiếm những thuật toán xuất sắc mà còn góp phần mở ra những hướng đi mới để AI thực sự đi vào đời sống, hỗ trợ bác sỹ, nâng cao hiệu quả quản lý bảo hiểm y tế và mang lại lợi ích thiết thực cho người bệnh.