Cảnh báo biến chứng nguy hiểm từ thói quen tự chữa vết thương

Vết loét ở cẳng chân kéo dài suốt 2 năm không liền, người phụ nữ trên 65 tuổi đã tự điều trị bằng nhiều phương pháp dân gian nhưng không hiệu quả. Các bác sỹ Bệnh viện Da liễu Trung ương xác định tổn thương liên quan đến bệnh lý huyết khối tĩnh mạch sâu, cần phối hợp nhiều phương pháp điều trị để hạn chế biến chứng, phục hồi vùng da bị tổn thương.

Người bệnh có tiền sử viêm tắc tĩnh mạch chi dưới kéo dài khoảng 7 năm. Hai năm trước, vùng da mặt trong cẳng chân trái bắt đầu xuất hiện vết loét, nhưng thay vì đến cơ sở y tế chuyên khoa, bệnh nhân lựa chọn tự điều trị tại nhà.

Ảnh minh họa.

Trong thời gian dài, người bệnh áp dụng nhiều biện pháp như đắp, ngâm và uống thuốc đông y với hy vọng tổn thương sẽ dần hồi phục. Tuy nhiên, vết loét không những không liền mà tiếp tục tồn tại dai dẳng, ảnh hưởng đến sinh hoạt và khả năng vận động.

Khoảng hai tháng trước khi đến Bệnh viện Da liễu Trung ương, bệnh nhân từng thăm khám tại một cơ sở y tế ở Hà Nội và được chẩn đoán huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới trái kèm giãn tĩnh mạch cùng bên. Người bệnh được chỉ định sử dụng Daflon, thuốc chống đông rivaroxaban và thuốc kháng sinh bôi tại chỗ.

Mặc dù đã điều trị theo đơn, tình trạng tổn thương chỉ cải thiện ít. Vết loét vẫn kéo dài, khiến bệnh nhân phải tiếp tục tìm đến Bệnh viện Da liễu Trung ương để được đánh giá và điều trị chuyên sâu.

ThS.BSNT. Trưởng Quốc Sơn, Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, việc điều trị những trường hợp loét da kéo dài không thể chỉ tập trung vào xử lý bề mặt vết thương. Nếu nguyên nhân gây rối loạn tuần hoàn chưa được kiểm soát, tổn thương có thể tiếp tục chậm liền hoặc tái phát ngay cả sau khi đã được chăm sóc tích cực.

Đối với bệnh nhân này, các bác sỹ xây dựng phác đồ điều trị phối hợp, gồm sử dụng kháng sinh theo chỉ định, cắt lọc loại bỏ mô tổn thương và làm sạch nền vết loét. Đồng thời, người bệnh được áp dụng liệu pháp hút áp lực âm (VAC) nhằm kiểm soát dịch tiết, hỗ trợ hình thành tổ chức hạt và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phục hồi mô.

Đây là phương pháp sử dụng áp lực âm có kiểm soát tác động lên vùng vết thương thông qua hệ thống băng chuyên dụng, giúp dẫn lưu dịch tiết, duy trì môi trường phù hợp cho quá trình liền thương và hỗ trợ chuẩn bị nền tổn thương trước những can thiệp tiếp theo.

Loét da mạn tính là tình trạng vết thương không tiến triển qua các giai đoạn liền thương như bình thường, có thể kéo dài nhiều tuần, nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Trong thực hành lâm sàng, những vết thương không có tiến triển liền phù hợp sau khoảng 4 tuần chăm sóc đúng cách cần được đánh giá để phát hiện nguyên nhân gây chậm liền.

Đặc biệt, ở những người có tiền sử huyết khối tĩnh mạch sâu, các van tĩnh mạch có thể bị tổn thương, làm suy giảm khả năng đưa máu từ chi dưới trở về tim. Tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch kéo dài có thể khiến chân sưng nề, da đổi màu, xơ cứng và dễ xuất hiện những vết loét khó lành.

Một khi vết loét hình thành, tuần hoàn tại vùng tổn thương không thuận lợi có thể làm chậm quá trình tái tạo mô. Nếu không được chăm sóc phù hợp, vết thương còn có nguy cơ nhiễm khuẩn, lan rộng, gây đau kéo dài và ảnh hưởng đáng kể đến khả năng đi lại.

Đây cũng là lý do người mắc bệnh lý tĩnh mạch chi dưới cần được theo dõi lâu dài, không nên chỉ điều trị những biểu hiện ngoài da mà bỏ qua nguyên nhân liên quan đến tuần hoàn.

TS.Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cảnh báo người dân không nên chủ quan trước các vết loét ở chân kéo dài, đặc biệt nếu tổn thương không có dấu hiệu thu nhỏ, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm đau, sưng nề, thay đổi màu sắc da.

Người bệnh cần đến cơ sở y tế để được đánh giá nguyên nhân, bởi một vết thương tồn tại dai dẳng có thể là biểu hiện của bệnh lý mạch máu hoặc các rối loạn toàn thân cần được điều trị đồng thời.

Không có triệu chứng bất thường, người đàn ông 61 tuổi phát hiện ung thư dạ dày

Ăn uống bình thường, không đau vùng thượng vị hay sụt cân, người đàn ông 61 tuổi ở Hà Nội bất ngờ phát hiện mắc ung thư dạ dày qua kiểm tra sức khỏe định kỳ. May mắn, bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm, giúp các bác sỹ loại bỏ tổn thương bằng kỹ thuật nội soi hiện đại mà không cần phẫu thuật cắt dạ dày.

Không ít người vẫn cho rằng ung thư dạ dày thường đi kèm những biểu hiện rõ rệt như đau bụng kéo dài, chán ăn, buồn nôn hoặc sụt cân bất thường. Tuy nhiên, ở giai đoạn sớm, bệnh có thể không gây ra bất kỳ triệu chứng đặc hiệu nào, khiến người mắc khó nhận biết nếu không được thăm khám và tầm soát phù hợp.

Trường hợp bệnh nhân N.V.D. (61 tuổi, Hà Nội) là một ví dụ điển hình. Người bệnh có tiền sử uống rượu bia và hút thuốc lá trong nhiều năm, nhưng sức khỏe nhìn chung ổn định, ăn uống, sinh hoạt bình thường, không đau vùng thượng vị, không gầy sút cân hay xuất hiện các biểu hiện rối loạn tiêu hóa đáng chú ý.

Công nghệ nội soi phóng đại kết hợp NBI giúp bác sỹ quan sát chi tiết cấu trúc bề mặt niêm mạc và hệ thống vi mạch, qua đó nhận diện những vùng nghi ngờ có biến đổi bất thường, hỗ trợ đánh giá đặc điểm tổn thương và lựa chọn vị trí sinh thiết.

Kết quả sinh thiết ban đầu ghi nhận tình trạng loạn sản, cho thấy các tế bào niêm mạc dạ dày đã xuất hiện những thay đổi bất thường về cấu trúc. Đây là dấu hiệu cần được đánh giá cẩn thận bởi một số tổn thương loạn sản có nguy cơ tiến triển thành ung thư hoặc tồn tại đồng thời với ung thư giai đoạn sớm chưa được phát hiện đầy đủ qua mẫu sinh thiết.

Ca can thiệp của bệnh nhân D. diễn ra thành công, toàn bộ vùng tổn thương được cắt bỏ qua nội soi mà không cần phẫu thuật mở bụng.

Đáng chú ý, kết quả giải phẫu bệnh sau can thiệp xác định tổn thương không đơn thuần là loạn sản như kết quả sinh thiết ban đầu, mà đã tiến triển thành ung thư biểu mô tuyến biệt hóa vừa, giai đoạn sớm pT1a.

Các chuyên gia cho biết, ung thư dạ dày là bệnh lý ác tính có thể phát triển trong thời gian dài trước khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Ở giai đoạn đầu, tổn thương thường khu trú tại lớp niêm mạc hoặc dưới niêm mạc, người bệnh có thể hoàn toàn không đau đớn, không gặp khó khăn khi ăn uống và vẫn duy trì sinh hoạt như bình thường.

Chính đặc điểm này khiến nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển, khối u xâm lấn sâu hoặc xuất hiện những biểu hiện như đau bụng kéo dài, nôn ói, thiếu máu, sụt cân, xuất huyết tiêu hóa.

Ở giai đoạn muộn hơn, việc điều trị thường phức tạp, có thể phải phối hợp phẫu thuật, hóa trị hoặc các phương pháp điều trị toàn thân khác. Ngược lại, phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm giúp mở rộng cơ hội lựa chọn phương pháp ít xâm lấn, giảm nguy cơ biến chứng và bảo tồn chức năng cơ quan.

Các bác sỹ khuyến cáo người dân không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới kiểm tra sức khỏe, nhất là những người có nhiều yếu tố nguy cơ. Việc nội soi dạ dày cần được thực hiện theo tư vấn chuyên môn, căn cứ vào độ tuổi, tiền sử gia đình, tình trạng nhiễm HP và các bệnh lý dạ dày đã được phát hiện trước đó.

Đồng thời, duy trì chế độ ăn uống hợp lý, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá và điều trị các bệnh lý tiêu hóa theo chỉ định cũng góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Tự uống thuốc giảm đau mua qua mạng, người phụ nữ 61 tuổi bị tổn thương thận cấp

Tâm lý muốn giảm đau nhanh khiến không ít người tự tìm mua thuốc trên mạng, sử dụng theo kinh nghiệm hoặc những lời quảng cáo mà không được tư vấn về thành phần, liều lượng và tác dụng phụ. Thói quen tưởng chừng đơn giản này có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt đối với người cao tuổi hoặc người đang có vấn đề sức khỏe.

Trường hợp bà Nhân (61 tuổi, TP.HCM) là một ví dụ. Khoảng hai tháng trước, bà gặp tai nạn giao thông, bị chấn thương vùng mặt và bụng chậu. Sau tai nạn, tình trạng đau nhức kéo dài khiến bà gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt, nghỉ ngơi.

Thay vì đến cơ sở y tế để được đánh giá nguyên nhân đau và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, bà lên mạng tìm mua nhiều loại thuốc được quảng cáo có khả năng giảm đau nhanh. Các sản phẩm này không rõ thành phần, liều lượng, trong khi người bệnh cũng không biết những nguy cơ có thể xảy ra nếu sử dụng cùng lúc.

Bất cứ lúc nào cảm thấy đau nhức, bà lại uống thuốc với mong muốn giảm khó chịu và dễ ngủ hơn. Việc sử dụng thuốc kéo dài gần một tháng mà không có sự giám sát của bác sỹ khiến sức khỏe người bệnh dần xuất hiện những dấu hiệu bất thường.

Ban đầu, bà thường xuyên mệt mỏi, ăn uống kém, sau đó xuất hiện buồn nôn và nôn ói. Những biểu hiện này kéo dài khiến bà phải đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 thăm khám.

BS.CKI. Lại Tấn Tài, chuyên khoa thận khi thăm khám cho bệnh nhân cho biết, kết quả kiểm tra ghi nhận độ lọc cầu thận ước tính (eGFR) của bệnh nhân chỉ còn 49 ml/phút/1,73 m², thấp hơn đáng kể so với mức kỳ vọng ở người cùng độ tuổi có chức năng thận bình thường.

Đây là chỉ số phản ánh khả năng lọc máu của thận. Khi độ lọc cầu thận suy giảm, cơ thể có thể gặp khó khăn trong việc đào thải các chất chuyển hóa, duy trì cân bằng nước và điện giải, từ đó xuất hiện nhiều rối loạn sức khỏe.

Sau khi đánh giá tình trạng lâm sàng và các kết quả xét nghiệm, bác sỹ chẩn đoán người bệnh bị tổn thương thận cấp, nghi liên quan đến việc tự sử dụng nhiều loại thuốc giảm đau kết hợp với tình trạng thiếu dịch kéo dài.

Đáng chú ý, quá trình xác định nguyên nhân gặp không ít khó khăn do bệnh nhân không nhớ đầy đủ tên thuốc đã sử dụng, cũng không mang theo đơn thuốc hoặc bao bì sản phẩm. Vì vậy, các bác sỹ chưa thể xác định chính xác hoạt chất nào có khả năng ảnh hưởng đến chức năng thận.

Theo BS.CKI. Lại Tấn Tài, việc tự ý phối hợp nhiều loại thuốc giảm đau, đặc biệt những sản phẩm không rõ thành phần, có thể làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn và tương tác thuốc. Trong một số trường hợp, người bệnh còn vô tình sử dụng trùng hoạt chất từ nhiều sản phẩm khác nhau, dẫn đến tổng liều vượt mức an toàn mà không nhận biết được.

Một trong những nhóm thuốc cần đặc biệt thận trọng là thuốc kháng viêm không steroid (NSAID), thường được sử dụng để giảm đau, chống viêm trong các bệnh lý cơ xương khớp hoặc sau chấn thương.

Nhóm thuốc này có thể ảnh hưởng đến cơ chế điều hòa lưu lượng máu đến thận, làm giảm khả năng lọc, nhất là ở người cao tuổi, người có bệnh thận từ trước hoặc đang trong tình trạng mất nước.

Các chuyên gia cho biết tổn thương thận cấp là tình trạng chức năng thận suy giảm đột ngột trong thời gian ngắn, có thể xảy ra chỉ sau vài giờ đến vài ngày. Nguyên nhân thường liên quan đến giảm lượng máu đến thận, tổn thương trực tiếp tại nhu mô thận hoặc tình trạng tắc nghẽn đường tiết niệu.

Một số loại thuốc, trong đó có thuốc kháng viêm không steroid, có thể làm gia tăng nguy cơ tổn thương thận thông qua tác động đến tuần hoàn tại cơ quan này. Nguy cơ càng lớn nếu người sử dụng thuốc đang mất nước, mắc bệnh thận mạn, suy tim hoặc phải dùng đồng thời những loại thuốc có khả năng ảnh hưởng đến chức năng thận.

Sau khi xác định tình trạng bệnh, bác sỹ yêu cầu bà Nhân ngừng sử dụng những loại thuốc giảm đau tự mua, đồng thời xây dựng phác đồ điều trị nhằm khắc phục tình trạng thiếu dịch, cải thiện dinh dưỡng và theo dõi chức năng thận.

Người bệnh được chỉ định truyền dịch ba ngày mỗi tuần, sử dụng các dung dịch bù nước, điện giải và chế phẩm hỗ trợ dinh dưỡng theo tình trạng thực tế. Việc bổ sung dịch được thực hiện dưới sự theo dõi của bác sỹ nhằm cải thiện thể tích tuần hoàn, duy trì lượng máu đến thận và hỗ trợ quá trình hồi phục.

Sau một tuần điều trị, độ lọc cầu thận ước tính của bà Nhân tăng lên gần 80 ml/phút/1,73 m², cho thấy chức năng lọc có xu hướng cải thiện rõ rệt. Các triệu chứng mệt mỏi, buồn nôn cũng thuyên giảm, người bệnh ăn uống tốt hơn.

BS.CKI. Lại Tấn Tài lưu ý, không phải tất cả thuốc giảm đau đều gây tổn thương thận. Mức độ nguy cơ phụ thuộc vào hoạt chất, liều lượng, thời gian sử dụng và tình trạng sức khỏe của từng người.

Ngay cả với những thuốc được bán không cần đơn, việc sử dụng kéo dài hoặc phối hợp không phù hợp vẫn có thể gây tác dụng phụ đáng kể. Đặc biệt, người cao tuổi thường có nguy cơ cao hơn do chức năng các cơ quan thay đổi theo tuổi tác và có thể đang sử dụng nhiều loại thuốc để điều trị bệnh nền.

Bác sỹ cũng khuyến cáo người dân nên lưu giữ đơn thuốc, bao bì hoặc chụp lại hình ảnh các sản phẩm đã sử dụng để cung cấp thông tin chính xác trong quá trình thăm khám. Những dữ liệu này có thể giúp bác sỹ nhận diện hoạt chất, đánh giá nguy cơ tương tác và đưa ra hướng xử trí phù hợp.