Nguy kịch vì tự dùng thuốc Nam không rõ nguồn gốc

Sau hai tháng tự ý sử dụng thuốc nam không rõ nguồn gốc, một phụ nữ 40 tuổi đã phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch do mắc ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối (TTP), một rối loạn đông máu hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm. Trường hợp này vừa được các bác sỹ tại Bệnh viện Bạch Mai cứu sống sau quá trình điều trị tích cực.

Ảnh minh họa.

Theo thông tin từ Khoa Hồi sức tích cực Thần kinh, Viện Thần kinh của bệnh viện, ngày 20/1 đơn vị tiếp nhận bệnh nhân Lò Thị T. (40 tuổi) trong tình trạng rối loạn ý thức, da xanh xao, tiểu ít và xuất hiện nhiều vết bầm tím dưới da. Trước đó, người phụ nữ hoàn toàn khỏe mạnh nhưng đã tự ý dùng thuốc nam truyền miệng trong khoảng hai tháng.

Ban đầu người bệnh chỉ cảm thấy mệt mỏi nhẹ. Tuy nhiên sau đó tình trạng sức khỏe nhanh chóng xấu đi với biểu hiện rối loạn ý thức, cơ thể xanh xao và nhiều vết bầm tím dưới da.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân thiếu máu nặng, số lượng tiểu cầu giảm mạnh, nguy cơ xuất huyết cao. Chức năng thận cũng suy giảm khi mức lọc cầu thận chỉ còn 52 mL/phút, trong khi bình thường dao động từ 90-120 mL/phút.

Sau hai ngày hồi sức tích cực và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, các bác sỹ chẩn đoán bệnh nhân mắc Thrombotic Thrombocytopenic Purpura - một rối loạn đông máu hiếm gặp. Nguyên nhân khởi phát được nghi ngờ liên quan đến việc sử dụng thuốc nam không rõ thành phần.

Theo bác sỹ Diệp Anh, Khoa Hồi sức tích cực Thần kinh, trong cơ thể bình thường có một enzym tên ADAMTS13 giúp kiểm soát quá trình đông máu. Khi enzym này bị thiếu hụt hoặc bị ức chế, các cục máu đông nhỏ sẽ hình thành khắp cơ thể, gây tắc nghẽn mạch máu ở não, thận, tim và nhiều cơ quan quan trọng khác.

Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối có thể khởi phát do nhiều yếu tố như nhiễm trùng, bệnh lý nền, thai kỳ hoặc việc sử dụng một số loại thuốc hay thảo dược không rõ nguồn gốc.

Bệnh thường được nhận diện qua “ngũ chứng” điển hình gồm rối loạn ý thức như chóng mặt, lú lẫn hoặc hôn mê; sốt không rõ nguyên nhân; thiếu máu tan máu khiến người bệnh da xanh, mệt mỏi; giảm tiểu cầu gây bầm tím hoặc chảy máu bất thường; và suy thận với biểu hiện tiểu ít hoặc phù.

Các chuyên gia cho biết nếu không được điều trị kịp thời, tỷ lệ tử vong của bệnh có thể lên tới 90%. Tuy nhiên nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, tỷ lệ tử vong có thể giảm xuống còn khoảng 10-15%.

Trong trường hợp này, bệnh nhân được chỉ định thực hiện phương pháp trao đổi huyết tương - kỹ thuật lọc máu ngoài cơ thể nhằm loại bỏ huyết tương chứa các kháng thể bất thường và thay thế bằng huyết tương khỏe mạnh.

Sau hai lần trao đổi huyết tương, số lượng tiểu cầu của bệnh nhân tăng từ 7 G/L lên 176 G/L, ý thức cải thiện rõ rệt và chức năng thận dần hồi phục. Sau 10 ngày điều trị và theo dõi tích cực, người bệnh đã ổn định và được xuất viện.

Các bác sỹ cũng lưu ý rằng trong điều trị TTP, việc truyền tiểu cầu không được khuyến khích trừ khi có xuất huyết đe dọa tính mạng, bởi điều này có thể làm tăng nguy cơ tắc mạch.

Từ trường hợp trên, các chuyên gia cảnh báo việc sử dụng các loại thuốc nam hoặc thảo dược không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe. Không ít người có tâm lý cho rằng thuốc nam có nguồn gốc “tự nhiên” nên an toàn, tuy nhiên trên thực tế nhiều sản phẩm chưa được kiểm định chất lượng hoặc không rõ thành phần có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng.

Người dân được khuyến cáo không tự ý sử dụng các loại thuốc truyền miệng hoặc thuốc không rõ nguồn gốc. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mệt mỏi kéo dài, bầm tím dưới da, sốt hoặc tiểu ít sau khi dùng thuốc lạ, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Dù là bệnh hiếm gặp, ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối vẫn có thể xảy ra và việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường đóng vai trò quyết định trong việc cứu sống người bệnh.

Hơn 90% người Việt mắc bệnh răng miệng vì chưa có thói quen khám định kỳ

Kết quả Điều tra Sức khỏe răng miệng toàn quốc cho thấy hơn 90% người Việt mắc các bệnh lý răng miệng ở nhiều mức độ. Các chuyên gia cảnh báo việc thiếu thói quen khám răng định kỳ khiến bệnh thường chỉ được phát hiện khi đã tiến triển nặng.

Theo thông tin từ Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam, tại Việt Nam hơn 90% người dân đang mắc các bệnh lý răng miệng ở những mức độ khác nhau. Thực trạng này được ghi nhận trong kết quả Điều tra Sức khỏe răng miệng toàn quốc công bố năm 2019, cho thấy các vấn đề về răng miệng vẫn đang là gánh nặng sức khỏe cộng đồng đáng lo ngại.

PGS-TS.Trần Cao Bính, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Hà Nội, Chủ tịch Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam cho biết các bệnh lý răng miệng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe mà còn tác động đến chất lượng cuộc sống, khả năng giao tiếp và năng suất lao động của người dân.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là phần lớn người dân chưa hình thành thói quen thăm khám răng miệng định kỳ. Nhiều trường hợp chỉ đến cơ sở y tế khi xuất hiện đau nhức hoặc bệnh đã tiến triển nặng, khiến quá trình điều trị kéo dài và tốn kém hơn.

Các chuyên gia nha khoa cho rằng việc chăm sóc răng miệng chưa đúng cách cũng góp phần làm gia tăng các bệnh lý như sâu răng, viêm lợi hay viêm nha chu. Việc vệ sinh răng miệng không đúng phương pháp khiến mảng bám và vi khuẩn tích tụ lâu ngày, gây tổn thương răng và các mô quanh răng.

Hưởng ứng Ngày Sức khỏe Răng miệng thế giới 20/3, Liên đoàn Nha khoa Thế giới đã gửi thư kêu gọi các tổ chức nha khoa trên toàn cầu tăng cường các hoạt động chăm sóc sức khỏe răng miệng cho cộng đồng, đặc biệt là trẻ em. Thông điệp toàn cầu của chiến dịch năm nay là “A happy mouth is a happy life - Nụ cười đẹp, cuộc sống vui”.

Tại Việt Nam, nhiều hoạt động hưởng ứng cũng được triển khai nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc răng miệng. Dự kiến, lễ mít tinh và đi bộ hưởng ứng Ngày Sức khỏe Răng miệng thế giới năm 2026 sẽ diễn ra vào sáng 14/3 tại Công viên Cầu Giấy (Hà Nội) với sự tham gia của hơn 1.000 đại biểu, cán bộ y tế, sinh viên và người dân.

Trong khuôn khổ chương trình, các hoạt động truyền thông, tư vấn và hướng dẫn chăm sóc răng miệng sẽ được tổ chức song song nhằm lan tỏa thông điệp bảo vệ sức khỏe răng miệng ngay từ sớm.

Cùng với đó, Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam tiếp tục phát động Tháng khám, tư vấn và chăm sóc sức khỏe răng miệng miễn phí cho hơn 40.000 trẻ em và người dân trên cả nước. Đến nay đã có khoảng 50 cơ sở răng hàm mặt công lập và tư nhân đăng ký tham gia chương trình.

Các chuyên gia khuyến cáo, để phòng ngừa bệnh răng miệng hiệu quả, người dân cần duy trì thói quen vệ sinh răng miệng đúng cách, đánh răng ít nhất hai lần mỗi ngày, sử dụng chỉ nha khoa và khám răng định kỳ 6 tháng một lần. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp hạn chế các biến chứng, đồng thời bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài.

Liên tiếp ca uốn ván từ vết thương nhỏ, bác sỹ cảnh báo nguy cơ tử vong nếu chủ quan

Các bác sỹ cảnh báo nhiều trường hợp uốn ván nhập viện với đường vào chỉ từ những vết xây xát nhỏ hoặc thậm chí không xác định được vết thương. Bệnh diễn tiến nhanh, nguy cơ tử vong cao nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng tiêm vaccine.

Các bác sỹ Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thời gian gần đây liên tiếp tiếp nhận các trường hợp mắc uốn ván với đường vào rất khác nhau, từ vết thương nhỏ ở tay đến những trường hợp không xác định được vết thương ban đầu. Thực tế này cho thấy nguy cơ của căn bệnh nhiễm trùng nguy hiểm nhưng vẫn thường bị người dân chủ quan.

Theo Thạc sỹ, bác sỹ Phạm Thanh Bằng, một trong những trường hợp điển hình là bệnh nhân L.H.K (19 tuổi, trú tại Nghệ An) nhập viện trong tình trạng cứng hàm và co cứng cơ toàn thân. Trước đó, người bệnh bị ngã khi đi bộ, chống tay xuống đường gây xây xát lòng bàn tay phải, dị vật đất đá găm vào vết thương.

Sau tai nạn, bệnh nhân chỉ tự rửa vết thương tại nhà rồi tiếp tục sinh hoạt bình thường. Khoảng 5 ngày trước khi nhập viện, người bệnh bắt đầu xuất hiện tình trạng co cứng cơ hàm, há miệng hạn chế, sau đó các cơn co cứng lan sang tay chân và cơ bụng nên phải đến cơ sở y tế địa phương thăm khám. Tại đây, bệnh nhân được rửa và cắt lọc lại vết thương, tiêm phòng uốn ván và nhanh chóng chuyển đến bệnh viện tuyến Trung ương.

Khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo, tiếp xúc tốt với thang điểm Glasgow 15 điểm, tự thở khí phòng nhưng có tăng trương lực cơ rõ ở tứ chi và cơ bụng, miệng chỉ há được khoảng 2-3 cm. Vết thương ở lòng bàn tay phải kích thước khoảng 2 cm, đáy sạch và không còn dị vật.

Theo bác sỹ Bằng, chẩn đoán uốn ván chủ yếu dựa vào biểu hiện lâm sàng đặc trưng như cứng hàm, co cứng cơ lan tỏa và tăng phản xạ cơ. Nguyên nhân gây bệnh là độc tố tetanospasmin do vi khuẩn Clostridium tetani tiết ra, gây rối loạn dẫn truyền thần kinh.

Bệnh nhân được điều trị tích cực theo phác đồ uốn ván gồm sử dụng thuốc an thần liều cao để kiểm soát co cứng cơ, kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn, thuốc trung hòa độc tố uốn ván, đặt catheter tĩnh mạch trung tâm để truyền thuốc kéo dài và mở khí quản chủ động nhằm kiểm soát đường thở, phòng nguy cơ co thắt cơ hô hấp - biến chứng có thể dẫn đến tử vong.

Sau khoảng một tháng điều trị, độc tố được đào thải dần khỏi cơ thể, bệnh nhân hồi phục tốt, có thể tự thở, ăn uống trở lại và tình trạng co cứng cơ giảm rõ rệt.

Một trường hợp khác là bệnh nhân nữ 76 tuổi ở Hải Phòng nhập viện trong tình trạng co cứng cơ toàn thân nhưng không xác định được vết thương ban đầu.

Bệnh khởi phát với các biểu hiện giống đột quỵ nên ban đầu được điều trị theo hướng bệnh lý thần kinh. Chỉ khi xuất hiện cứng hàm, co cứng lan tỏa và suy hô hấp tiến triển, bệnh nhân mới được mở khí quản cấp cứu trước khi chuyển đến bệnh viện chuyên khoa truyền nhiễm.

Theo các bác sỹ, ở người cao tuổi, đáp ứng với thuốc an thần và quá trình đào thải độc tố thường chậm hơn do thay đổi sinh lý và tình trạng tích lũy thuốc trong mô mỡ. Vì vậy, thời gian hồi phục của người bệnh lớn tuổi thường kéo dài hơn so với người trẻ dù phác đồ điều trị tương tự.

Sau quá trình điều trị tích cực, bệnh nhân đã qua giai đoạn nguy hiểm và có thể tự thở trở lại, tuy nhiên khả năng vận động và mức độ tỉnh táo vẫn hồi phục chậm.

Từ các trường hợp trên, các bác sỹ nhấn mạnh uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính nguy hiểm do vi khuẩn tồn tại phổ biến trong đất, bụi bẩn và phân động vật. Vi khuẩn có thể xâm nhập vào cơ thể thông qua các vết thương hở, kể cả những vết trầy xước rất nhỏ.

Thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần, khiến người bệnh dễ bỏ qua nguy cơ nhiễm bệnh, đặc biệt khi vết thương đã lành bên ngoài. Khi xuất hiện các dấu hiệu như cứng hàm, khó há miệng hoặc co cứng cơ sau chấn thương, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Các chuyên gia khuyến cáo tiêm vaccine phòng uốn ván đầy đủ và tiêm nhắc lại định kỳ là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất, bởi kháng thể chống uốn ván không tồn tại lâu dài trong cơ thể. Đối với những người thường xuyên lao động chân tay, có nguy cơ xây xát hoặc chấn thương cao, việc chủ động tiêm phòng trước khi xảy ra tai nạn là yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này.