Ngày 13/1, UBND TP.HCM chủ trì tổ chức họp báo Lễ công bố phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM, với sự chủ trì, chỉ đạo của UBND TP.HCM. Sở Khoa học và Công nghệ, Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp, cùng Tập đoàn Becamex và VSIP phối hợp thực hiện.

Đây được xem là một đề án chiến lược nhằm định hình một không gian phát triển khoa học công nghệ quy mô lớn, gắn trực tiếp với hành lang sản xuất công nghệ cao tại khu vực phía Bắc và Tây Bắc Thành phố.

Trung tâm hành chính tỉnh Bình Dương (cũ) được chuyển đổi công năng thành tòa nhà khoa học công nghệ. Ảnh: Lê Toàn.

Đề án Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP.HCM được xem là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong cấu trúc siêu đô thị đa cực, dự án này được định vị là một cực khoa học công nghệ quy mô lớn, đóng vai trò “bộ não khoa học công nghệ” cho vùng sản xuất phía Bắc.

Điểm khác biệt căn bản và là giá trị cốt lõi của Đề án chính là cách tiếp cận đặt “bộ não đổi mới sáng tạo” ngay trong vùng sản xuất công nghệ cao. Việc đặt không gian nghiên cứu liền kề không gian sản xuất giúp rút ngắn tối đa chu trình từ nghiên cứu - phát triển đến thương mại hóa, tạo ra sự khác biệt so với các mô hình tách rời truyền thống vốn bộc lộ nhiều hạn chế trong việc tạo giá trị gia tăng.

Theo đề án, vùng lõi tập trung tại phường Bình Dương với quy mô khoảng 103 ha, cùng 220 ha cơ sở vật chất dành cho nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm quy mô nhỏ.

Sự kết nối hữu cơ từ vùng lõi này lan tỏa ra vành đai sản xuất công nghệ cao, nơi quy tụ các Khu công nghiệp Khoa học Công nghệ quy mô lớn như Bình Dương Riverside, Lai Hưng, Cây Trường và VSIP III nhằm hiện thực hóa các kết quả nghiên cứu thông qua sản xuất đại trà.

Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM được xem là đề án chiến lược nhằm định hình một không gian phát triển khoa học công nghệ quy mô lớn, gắn trực tiếp với hành lang sản xuất công nghệ cao tại khu vực phía Bắc và Tây Bắc Thành phố.

Để kích hoạt nhanh chóng toàn bộ hệ sinh thái, đề án chú trọng vào các dự án hạt nhân đóng vai trò dẫn dắt dòng chảy tri thức và công nghệ. Các dự án này bao gồm Khuôn viên Đổi mới Sáng tạo Sài Gòn (Saigon Innovation Campus) quy mô 100 ha, Khu Công nghệ số Tập Trung Bình Dương 15 ha và Khu phức hợp Khoa học và Công nghệ rộng 20 ha.

Đặc biệt, Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (cũ) sẽ được chuyển đổi thành Tòa nhà Khoa học Công nghệ, cho phép đưa các thiết chế khoa học vào khai thác ngay để sử dụng hiệu quả tài sản công theo chuẩn mực quốc tế.

Hệ sinh thái này được hậu thuẫn bởi mạng lưới đối tác học thuật quốc tế uy tín như A*STAR ARTC (Singapore), Viện Fraunhofer ENAS (Đức), Đại học Quốc gia Singapore và các đơn vị nòng cốt trong nước như Đại học Quốc gia TP.HCM, Đại học Việt Đức.

Trên nền tảng các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 98/2023 và Nghị quyết số 260/2025, Đề án đề xuất mô hình quản lý “một cửa” và áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Đây là môi trường lý tưởng để thử nghiệm các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn và thiết bị bay không người lái trước khi nhân rộng.

Về hiệu quả kinh tế - xã hội, Đề án hướng tới xây dựng một đô thị khoa học công nghệ đáng sống, lấy con người và nhân tài làm trung tâm. Với hệ thống hơn 2 triệu cây xanh và các công trình đạt tiêu chuẩn xanh như LEED, EDGE, khu vực này sẽ trở thành hình mẫu cho phát triển bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Về lâu dài, đây sẽ là không gian nuôi dưỡng tinh thần khoa học cho các thế hệ tương lai thông qua hệ thống giáo dục STEM/STEAM và các thiết chế văn hóa như Trung tâm Khám phá Khoa học, bảo tàng công nghệ.

Lễ công bố Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM sẽ được tổ chức vào sáng ngày 15/1, tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm Bình Dương, Phường Bình Dương.