Nhiều mặt hàng nông thủy sản có tỷ lệ sử dụng C/O ưu đãi cao khi xuất khẩu sang các thị trường có FTA như: thủy sản (68%), gạo (68%), hạt tiêu (65%), cà phê (48%)...

Theo số liệu của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), 4 tháng đầu năm nay, các phòng quản lý xuất nhập khẩu trên cả nước đã cấp 420.000 bộ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), trị giá 21 tỷ USD cho hàng hóa đi những thị trường được hưởng ưu đãi từ Hiệp định Thương mại tự do (FTA).

Con số 21 tỷ USD sau 4 tháng được cho là tăng khá so với cùng kỳ năm 2020. Như vậy, các doanh nghiệp xuất khẩu thuộc các ngành hàng của cả nước đã nỗ lực đáp ứng các tiêu chí xuất xứ tại mỗi FTA để hàng hóa đủ tiêu chuẩn cấp C/O ưu đãi.

Năm 2020, các cơ quan, tổ chức được ủy quyền đã cấp gần 1 triệu bộ C/O ưu đãi cho hàng hóa xuất khẩu sang các thị trường có FTA với trị giá 52,8 tỷ USD, tăng khoảng 6% về trị giá và 9% về số lượng bộ C/O so với năm 2019.

So sánh với tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang các thị trường có FTA thì tỷ lệ hàng hóa xuất khẩu có sử dụng C/O ưu đãi chiếm khoảng 33,1%. Tỷ lệ cụ thể khác nhau theo từng mẫu C/O (C/O VC có tỷ lệ sử dụng 65,5%, C/O EAV có tỷ lệ sử dụng 31,8%, C/O mẫu AANZ 40,2%), theo thị trường xuất khẩu (Hàn Quốc 52,01%, nhật Bản 38,35%, Trung Quốc 31,6%), theo mặt hàng xuất khẩu (hàng dệt may khoảng 58%, gỗ và sản phẩm gỗ 32%, thủy sản 68%).

Bộ Công Thương cho rằng, tuy tỷ lệ sử dụng C/O khi xuất khẩu sang một số thị trường có FTA có thể giảm, nhưng số lượng hồ sơ đề nghị cấp C/O ưu đãi vẫn tăng đều sau từng năm.

Đặc biệt, tỷ lệ sử dụng C/O ưu đãi 33,1% không có nghĩa là gần 67% kim ngạch hàng hóa xuất khẩu còn lại của nước ta phải chịu thuế cao. Thực tế, thuế nhập khẩu MFN tại một số thị trường đã là 0%, hoặc ở mức rất thấp 1-2%, hoặc tương đương với mức thuế suất ưu đãi đặc biệt theo FTA. Trong các trường hợp này, doanh nghiệp không đề nghị cấp C/O ưu đãi khi xuất khẩu bởi việc có hay không có C/O ưu đãi không tạo sự khác biệt về thuế quan.

Chẳng hạn, kim ngạch xuất khẩu đi Singapore có sử dụng C/O mẫu D trong năm 2020 đạt 234 triệu USD, chỉ chiếm khoảng 7,7% trong 3,05 tỷ USD tổng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này, nguyên nhân chủ yếu là do thuế MFN của nước này đã là 0% nên doanh nghiệp không cần thiết xin C/O ưu đãi khi xuất khẩu.

Hay với Australia và new Zealand đã áp thuế MFN 0% đối với nhiều mặt hàng thủy sản, do đó mặt hàng thủy sản của Việt
Nam không cần C/O khi xuất khẩu sang thị trường hai nước này

Dệt may, giày dép, thủy sản, sao su và sản phẩm cao su, sắt thép và các sản phẩm từ sắt thép...tiếp tục là những mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu được cấp C/O ưu đãi cao. Đơn cử, năm 2020, nhiều mặt hàng trong nhóm hàng nông, thủy sản có tỷ lệ sử dụng C/O ưu đãi cao khi xuất khẩu sang các thị trường có FTA như thủy sản (68%), gạo (68%), hạt tiêu (65%) và cà phê (48%).