Lên sàn gọi vốn

Trong nỗ lực tái cấu trúc toàn diện, Tập đoàn Novaland đã đạt được một số thỏa thuận ban đầu với các chủ nợ và trái chủ, với tổng giá trị lên tới 17.898 tỷ đồng. Đáng chú ý, các chủ nợ vẫn bày tỏ thiện chí tiếp tục thương thảo, chấp thuận gia hạn nghĩa vụ tài chính để tạo điều kiện cho doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn.

Novaland cũng đang triển khai kế hoạch thanh lý tài sản quy mô lớn với tổng giá trị ước tính 26.542 tỷ đồng. Tính đến nay, hai tài sản đã được bán thành công, mang về 8.059 tỷ đồng. Ngoài ra, doanh nghiệp đã ký hợp đồng nguyên tắc để chuyển nhượng 7 tài sản khác, trị giá 7.433 tỷ đồng và ký biên bản ghi nhớ với các đối tác cho 5 tài sản với tổng giá 6.682 tỷ đồng. Bên cạnh đó, Novaland cũng đã nhận được thư đề nghị không ràng buộc từ các nhà đầu tư cho 3 tài sản còn lại, trị giá 2.603 tỷ đồng.

Tuy vậy, yếu tố then chốt để có thể ổn định dòng tiền vẫn là tiến độ tháo gỡ các rào cản pháp lý liên quan đến dự án. Trong thời gian chờ đợi các chuyển biến tích cực từ chính sách, Novaland đang chủ động tìm kiếm thêm nguồn vốn để duy trì hoạt động sản xuất  - kinh doanh.

Tại kỳ họp đại hội đồng cổ đông thường niên 2025 của Novaland dự kiến tổ chức vào ngày 24/4 tới, một trong những nội dung quan trọng dự kiến trình cổ đông thông qua là phương án phát hành riêng lẻ tối đa 350 triệu cổ phiếu với giá tối thiểu 10.000 đồng/cổ phiếu, tương đương số tiền có thể huy động được là 3.500 tỷ đồng. Thời gian phát hành dự kiến diễn ra trong năm 2025.

Với số tiền huy động được, Novaland sẽ ưu tiên thanh toán một phần các khoản phải trả, thuế và các khoản phải nộp; thanh toán chi phí lương cho các bộ - nhân viên; thanh toán chi phí vận hành chung; bổ sung vốn lưu động; góp vốn cho công ty con để phát triển dự án, thanh toán khoản phải trả, chi phí vận hành chung của công ty con.

Các doanh nghiệp bất động sản khác cũng có động thái tương tự nhằm bổ sung nguồn lực tài chính. Tổng công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIC Corp), sau khi tạm hoãn kế hoạch phát hành 200 triệu cổ phiếu trong tháng 2/2025, cũng đang dự kiến phát hành gần 186,6 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Trong đó, 36,6 triệu cổ phiếu sẽ dùng để chi trả cổ tức, còn 150 triệu cổ phiếu nhằm huy động vốn mới.

Theo lãnh đạo DIC Corp, việc tái khởi động kế hoạch này xuất phát từ nhu cầu cấp thiết về nguồn vốn để triển khai đồng loạt các dự án còn tồn đọng, trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang có dấu hiệu tích cực hơn.

Tương tự, Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn (Saigonres) đang chuẩn bị cho kế hoạch phát hành riêng lẻ 20 triệu cổ phiếu với mức giá 40.000 đồng/cổ phiếu, dự kiến thu về 800 tỷ đồng. Theo chia sẻ từ lãnh đạo Saigonres, nguồn vốn huy động sẽ được phân bổ để thanh toán 300 tỷ đồng nợ vay và tài trợ 500 tỷ đồng cho Dự án Khu đô thị Sinh Thái Việt Xanh.

Cơ hội không chia đều

Ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng Lê Thành cho rằng, hiện tại, việc vay vốn ngân hàng đã “dễ thở” hơn nhiều so với giai đoạn trước. Theo ông, thời gian trước, chi phí vốn rất cao, trái phiếu hầu như chỉ dành cho doanh nghiệp lớn vì chi phí phát hành và rủi ro đều cao. Trong khi đó, vay ngân hàng được đánh giá là đơn giản và chi phí hợp lý hơn, đặc biệt với các khoản vay phục vụ sản xuất - kinh doanh.

Tuy nhiên, ông Nghĩa cũng chỉ rõ, pháp lý vẫn là rào cản lớn nhất hiện nay. Mặc dù ngân hàng sẵn sàng cho vay, nhưng khi dự án chưa hoàn thiện pháp lý, việc giải ngân bị trì hoãn.

Đánh giá bức tranh tài chính hiện nay của khối doanh nghiệp bất động sản, theo bà Nguyễn Thị Triều, CEO Blue Bridge Investment Partners, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là nguồn vốn để vực dậy sau giai đoạn khủng hoảng niềm tin. Bà Triều cho rằng, muốn lấy lại niềm tin từ khách hàng và nhà đầu tư, doanh nghiệp phải chứng minh được khả năng tiếp tục xây dựng và bàn giao dự án đúng cam kết. Tuy nhiên, điều này lại phụ thuộc nhiều vào khả năng tiếp cận vốn trong bối cảnh áp lực đáo hạn trái phiếu đang lên cao.

Một thực tế đang diễn ra là sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm doanh nghiệp bất động sản. Trong khi những doanh nghiệp tốp đầu sở hữu quỹ đất lớn, pháp lý đầy đủ và tình hình tài chính lành mạnh vẫn có thể tiếp cận tín dụng ngân hàng, thì những doanh nghiệp tốp sau đang chịu áp lực nợ lớn, dự án còn vướng pháp lý và khó tìm nguồn vốn mới.

Trong khi đó, trái phiếu, từng là “phao cứu sinh” của ngành, thì vẫn rất thách thức. Niềm tin của thị trường chưa hồi phục hoàn toàn, trong khi các quy định pháp lý liên quan đến phát hành còn nhiều điểm chưa thuận lợi.