Người bệnh là nữ, 65 tuổi, quê Hải Phòng, được chẩn đoán viêm đường mật nguyên phát giai đoạn xơ gan cách đây 3 năm. Thời gian gần đây, chức năng gan suy giảm nhanh, diễn tiến nặng.

Các bác sỹ thực hiện ghép tạng cho bệnh nhân.

Ngày 13/2, tình trạng chuyển xấu đột ngột, xuất hiện hôn mê gan, biến chứng nguy kịch có nguy cơ tử vong rất cao nếu không được can thiệp kịp thời.

Sáng 14/2, bệnh viện tổ chức hội chẩn khẩn cấp với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành do Trung tướng, Giáo sư, Tiến sỹ Lê Hữu Song, Giám đốc Bệnh viện chủ trì. Kết luận chuyên môn thống nhất ghép gan cấp cứu là lựa chọn điều trị duy nhất, không thể trì hoãn thêm dù chỉ một giờ.

Quyết định ấy lập tức kích hoạt toàn bộ hệ thống chuyên môn. Từ phẫu thuật viên, gây mê hồi sức, hồi sức sau ghép, xét nghiệm, truyền máu đến điều dưỡng, kỹ thuật viên, mọi bộ phận đồng loạt vào vị trí.

Nhiều bác sỹ, điều dưỡng đang nghỉ ngoài giờ, có người đã về quê hoặc chuẩn bị đón Tết cùng gia đình, ngay khi nhận được thông tin đã quay trở lại bệnh viện.

Không có sự chần chừ. Không có lựa chọn thứ hai. Trong những khoảnh khắc sinh tử, hệ thống y tế chỉ có một mệnh lệnh duy nhất là giữ lấy sự sống cho người bệnh.

Ca ghép diễn ra trong 6 giờ liên tục, đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các ê-kíp. Mảnh gan được lấy từ người hiến sống bằng phương pháp phẫu thuật nội soi, một kỹ thuật phức tạp bậc nhất trong ngoại khoa gan mật.

Lấy gan từ người hiến sống vốn đã khó, lấy gan bằng nội soi còn đặt ra yêu cầu cao hơn nhiều về tay nghề phẫu thuật viên, trang thiết bị hiện đại và quy trình gây mê, hồi sức nghiêm ngặt.

Trên thế giới, chỉ một số trung tâm ghép gan hàng đầu tại Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc có thể triển khai thường quy kỹ thuật này.

Việc một bệnh viện tại Việt Nam làm chủ kỹ thuật lấy mảnh ghép gan bằng nội soi trong bối cảnh ghép gan cấp cứu cho thấy năng lực chuyên môn đã đạt đến trình độ tiệm cận các chuẩn mực tiên tiến.

Tuy nhiên, giá trị của ca ghép này không dừng lại ở thành công kỹ thuật. Ghép tạng hiện nay không còn là lĩnh vực mang tính đơn lẻ của một vài bệnh viện tuyến cuối, mà đã trở thành một trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển y tế quốc gia.

Trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm gia tăng, xơ gan, suy gan, suy thận, suy tim giai đoạn cuối ngày càng phổ biến, ghép tạng là cơ hội điều trị triệt để duy nhất cho nhiều người bệnh.

Nếu không phát triển mạnh lĩnh vực này, hệ thống y tế sẽ bị đẩy vào thế điều trị duy trì kéo dài với chi phí lớn và hiệu quả hạn chế. Vậy nên ghép tạng đồng thời là thước đo năng lực tổ chức của một nền y học hiện đại.

TS.Hồ Văn Linh, Khoa Phẫu thuật Gan-Mật-Tụy, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 chia sẻ, khi người bệnh được xác định có chỉ định ghép gan cấp cứu, các bác sỹ chỉ còn một lựa chọn duy nhất là huy động tối đa mọi nguồn lực để cứu sống người bệnh trong thời gian ngắn nhất. Đây thực sự là cuộc chạy đua với thời gian.

"Nhiều bác sỹ, điều dưỡng đã về quê hoặc đang trên đường chuẩn bị đón Tết cùng gia đình. Tuy nhiên, ngay khi nhận được thông tin về ca ghép cấp cứu, tất cả đều sẵn sàng gác lại việc riêng, lập tức quay trở lại bệnh viện, vào vị trí để thực hiện nhiệm vụ. Với chúng tôi, tính mạng người bệnh luôn là ưu tiên cao nhất", bác sỹ Linh chia sẻ.

Ca phẫu thuật ghép gan diễn ra trong 6 giờ liên tục, đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao, độ chính xác tuyệt đối và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các ê-kíp phẫu thuật, gây mê hồi sức và hồi sức sau ghép.

Đối với lá gan hiến tặng, TS.Hồ Văn Linh cùng ê-kíp đã thực hiện lấy mảnh gan ghép từ người hiến bằng phương pháp phẫu thuật nội soi để tiến hành ghép cho người nhận.

"Đây là một trong những kỹ thuật phức tạp bậc nhất trong lĩnh vực ngoại khoa, đòi hỏi phẫu thuật viên phải có kinh nghiệm chuyên sâu, thao tác tỉ mỉ, chính xác tuyệt đối, cùng hệ thống trang thiết bị, dụng cụ hiện đại và đồng bộ", bác sỹ Linh cho biết.

Phương pháp lấy gan ghép qua nội soi mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho người hiến khỏe mạnh như: can thiệp ít xâm lấn, giảm đau sau mổ, rút ngắn thời gian hồi phục, tính thẩm mỹ cao, trong khi vẫn bảo đảm chất lượng mảnh ghép tương đương với phẫu thuật mổ mở truyền thống.

Theo Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, chỉ trong năm 2025, 66 trường hợp chết não hiến mô, tạng đã được ghi nhận trên cả nước.

Một ca ghép thành công không chỉ cần phẫu thuật viên giỏi mà còn cần hệ thống hồi sức, kiểm soát nhiễm khuẩn, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm, dược lâm sàng, chăm sóc sau ghép vận hành đồng bộ. Nói cách khác, làm chủ ghép tạng đồng nghĩa với làm chủ một cấu trúc y tế phức hợp, có tính kỷ luật và độ chính xác cao.

Đây cũng là biểu hiện cụ thể của tự chủ y tế quốc gia, khi người bệnh có thể được cứu sống bằng nguồn lực trong nước, bằng nhân lực trong nước, bằng quy trình và công nghệ trong nước.

Sau phẫu thuật, người bệnh được theo dõi tích cực. Đến nay, tình trạng ổn định, chức năng gan ghép phục hồi tốt, các chỉ số sinh tồn được kiểm soát chặt chẽ.

Trong những ngày chuyển giao năm mới, ca ghép gan thành công trở thành một thông điệp mạnh mẽ về giá trị của sự sống và trách nhiệm của ngành y.

Ở một phía là người hiến sẵn sàng trao đi một phần cơ thể để cứu người. Ở phía còn lại là đội ngũ thầy thuốc gác lại niềm vui riêng để giữ lại cơ hội sống cho một gia đình khác.