Hội nghị khoa học nội khoa toàn quốc lần thứ 14 diễn ra trong bối cảnh ngành Y tế đối mặt với nhiều thách thức mới, đặc biệt là sự gia tăng nhanh của các bệnh lý mạn tính, quá trình già hóa dân số và nhu cầu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe. Trong xu thế đó, cá thể hóa điều trị và chuyển đổi số được xác định là những giải pháp then chốt.

PGS-TS.Hoàng Văn Sỹ, Trưởng khoa Nội tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy phát biểu tại sự kiện.

Theo các chuyên gia, xu hướng phát triển của nội khoa hiện nay không còn dừng lại ở các phác đồ điều trị chung mà chuyển sang tiếp cận dựa trên đặc điểm riêng của từng người bệnh. Cách tiếp cận này giúp tối ưu hiệu quả điều trị, đồng thời giảm biến chứng và nâng cao chất lượng sống.

Một trong những vấn đề được quan tâm là gánh nặng đột quỵ tái phát. Ths.Vũ Thị Thu Hiền, Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc Phúc Trường Minh cho biết, đã điều trị một trường hợp nhồi máu não tái phát ở bệnh nhân nam 73 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và xơ vữa mạch. Dù các triệu chứng ban đầu đã được xử trí, bệnh nhân vẫn bị đột quỵ lần hai sau khi chơi golf liên tục nhiều giờ dưới thời tiết nắng nóng.

Trường hợp này cho thấy, dù điều trị đúng phác đồ, nguy cơ tái phát vẫn hiện hữu nếu các yếu tố nguy cơ chưa được kiểm soát chặt chẽ. Vận động cường độ cao trong điều kiện mất nước có thể làm giảm thể tích tuần hoàn, hạ huyết áp và làm tăng độ nhớt của máu, từ đó thúc đẩy hình thành vi huyết khối trên nền hệ tuần hoàn đã suy yếu.

Thực tế, đột quỵ tái phát chiếm tỷ lệ đáng kể và có xu hướng gia tăng trong bối cảnh dân số già hóa. Nguy cơ tái phát tích lũy tăng dần theo thời gian và phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh ban đầu. Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ phổ biến nhất, bên cạnh đó còn có đái tháo đường, rối loạn lipid máu, tuổi cao và rung nhĩ chưa được phát hiện.

Một nghịch lý đáng chú ý là nhiều bệnh nhân chưa tuân thủ điều trị đầy đủ. Không ít trường hợp không sử dụng thuốc dự phòng hoặc không kiểm soát tốt huyết áp, dẫn đến nguy cơ tái phát cao. Điều này cho thấy khoảng trống trong quản lý bệnh mạn tính không chỉ nằm ở phác đồ điều trị mà còn ở việc duy trì và theo dõi lâu dài.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh, kéo theo áp lực ngày càng lớn đối với hệ thống y tế. Theo PGS-TS.Hoàng Văn Sỹ, Trưởng khoa Nội tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy, giảng viên Trường Đại học Y Dược TP.HCM, đặc thù của người bệnh cao tuổi hiện nay không còn dừng ở một bệnh lý riêng lẻ mà là sự chồng lấn của nhiều bệnh cùng lúc.

Thực tế lâm sàng cho thấy, một người trên 60 tuổi thường phải đối mặt đồng thời với từ 3 đến 7 bệnh lý như tăng huyết áp, bệnh mạch vành, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, bệnh thận mạn.

Đây là nhóm dễ tổn thương trước các biến cố cấp tính và cũng là đối tượng khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Bác sĩ không chỉ điều trị từng bệnh mà còn phải cân nhắc sự tương tác giữa nhiều loại thuốc, điều chỉnh phác đồ sao cho vừa hiệu quả, vừa an toàn, tránh những tác dụng không mong muốn có thể làm tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Từ thực trạng này, PGS-TS.Hoàng Văn Sỹ nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải thay đổi cách tiếp cận trong chăm sóc sức khỏe. Mô hình điều trị đơn lẻ theo từng chuyên khoa đã bộc lộ những hạn chế rõ rệt trong bối cảnh bệnh nhân đa bệnh lý ngày càng gia tăng. Thay vào đó, cần chuyển sang xây dựng hệ sinh thái y tế tích hợp đa chuyên khoa, trong đó các bác sĩ phối hợp chặt chẽ để đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Y học hiện đại không thể tiếp tục chia cắt cơ thể thành từng phần riêng biệt, bởi mỗi cơ quan đều có mối liên hệ mật thiết với nhau. Việc xóa bỏ ranh giới giữa các chuyên khoa như tim mạch, hô hấp, nội tiết, thận giúp tạo ra cái nhìn tổng thể, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, an toàn và hiệu quả hơn.

Đây không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là chìa khóa để nâng cao chất lượng sống cho người bệnh trong bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng.

Trước thực trạng đó, các chuyên gia nhấn mạnh cần chuyển sang mô hình chăm sóc cá thể hóa và phối hợp đa chuyên khoa. Việc lựa chọn phương pháp điều trị cần dựa trên đặc điểm riêng của từng bệnh nhân, từ tình trạng bệnh lý, mức độ an toàn đến điều kiện kinh tế và khả năng tuân thủ điều trị.

Ở góc độ rộng hơn, già hóa dân số đang làm thay đổi mô hình bệnh tật. Người cao tuổi thường phải đối mặt cùng lúc với nhiều bệnh lý như tim mạch, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa và bệnh thận. Điều này khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

Mô hình chăm sóc truyền thống với cách tiếp cận đơn lẻ theo từng chuyên khoa đang bộc lộ nhiều hạn chế. Việc thiếu liên kết giữa các chuyên khoa dễ dẫn đến điều trị rời rạc, trong khi cơ thể người bệnh là một thể thống nhất. Vì vậy, xây dựng hệ sinh thái y tế tích hợp đa chuyên khoa được xem là hướng đi tất yếu.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số đang mở ra cơ hội lớn trong quản lý bệnh mạn tính. Các công nghệ như khám chữa bệnh từ xa, thiết bị theo dõi sức khỏe và trí tuệ nhân tạo cho phép giám sát tình trạng người bệnh liên tục, phát hiện sớm các biến đổi bất thường và hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định kịp thời.

Việc kết nối dữ liệu từ bệnh viện đến gia đình giúp chuyển đổi mô hình chăm sóc từ điều trị thụ động sang quản lý chủ động và liên tục. Điều này đặc biệt quan trọng đối với người cao tuổi và bệnh nhân mạn tính, những đối tượng cần theo dõi lâu dài.

Cá thể hóa điều trị kết hợp với y học số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn giảm tải cho hệ thống y tế, đồng thời nâng cao khả năng tự chăm sóc của người bệnh.

Trong bối cảnh bệnh mạn tính gia tăng và dân số già hóa nhanh, việc chuyển sang mô hình y học lấy người bệnh làm trung tâm, kết hợp cá thể hóa và số hóa là xu hướng tất yếu. Đây chính là nền tảng để xây dựng hệ thống y tế hiện đại, hiệu quả và bền vững, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của xã hội.