Ông Lê Trọng Minh, Tổng Biên tập Báo Đầu tư phát biểu tại Lễ họp báo Cuộc Bình chọn Báo cáo thường niên năm 2017 diễn ra tại TP.HCM vào tháng 2/2017

Những thành quả đáng khích lệ

Nếu như năm đầu tiên (2008), chỉ có 38 doanh nghiệp tham gia, tương đương 21,97% tổng số báo cáo thường niên (BCTN) của công ty niêm yết được tham gia chấm giải, thì đến năm 2017, số lượng báo cáo lên đến 638, chiếm hơn 90% số lượng báo của các doanh nghiệp niêm yết trên toàn thị trường.

Đặc biệt từ năm 2010 trở đi, số lượng báo cáo tham gia cuộc bình chọn cũng chính là lượng BCTN được công bố đúng hạn và của các công ty niêm yết không vi phạm về công bố thông tin từ cảnh báo trở lên.

Nội dung báo cáo ngày càng được doanh nghiệp chú trọng đầu tư, nâng cao chất lượng thông tin qua các năm. Từ các BCTN chỉ vỏn vẹn vài chục trang ở những năm đầu, hiện nay, đa số BCTN có độ dày trên trăm trang. Thông tin về hoạt động và tình hình tài chính của doanh nghiệp truyền tải qua BCTN ngày càng phong phú, rõ ràng và minh bạch hơn, cách thức trình bày cũng chuyên nghiệp và bắt mắt hơn. Chỉ xét riêng về nội dung, điểm sàn để chọn các báo cáo vào Vòng chung khảo ngày càng tăng, từ trên 50 điểm ở các năm đầu, lên 68 điểm các năm 2013 - 2016 và 76 điểm năm 2017.

Chất lượng báo cáo Phát triển bền vững được cải thiện rõ qua từng năm, đặc biệt là các Báo cáo trong Top đầu đa phần được lập theo chuẩn GRI, nên có cấu trúc chặt chẽ, đầy đủ hơn và độ tin cậy cao hơn. Ban đầu, các báo cáo có nội dung này chưa đi theo cấu trúc chuẩn, việc nhận biết, phân tích lợi ích, cơ chế thu nhận và phản hồi thông tin đối với bên thứ 3 còn hạn chế, chưa có quy trình quản trị hữu hiệu để đảm bảo tính tin cậy của các thông tin, thì trong các năm tiếp theo, các hạn chế này đã được khắc phục.

Nội dung về quản trị công ty trong BCTN ngày càng được thể hiện tốt hơn khi các công ty đã tiến đến thực hiện các thông lệ tốt về quản trị công ty. Các báo cáo đã thể hiện rõ nét hơn vai trò của các thành viên HĐQT độc lập trong hoạt động công ty, một số công ty đã thành lập các tiểu ban, ủy ban thuộc HĐQT để hỗ trợ HĐQT thực hiện tốt vai trò của mình. Hoạt động của Ban Kiểm soát cũng cụ thể và đầy đủ hơn thể hiện vai trò là đại diện đại hội đồng cổ đông giám sát hoạt động của HĐQT và Ban Điều hành nhằm đảm bảo hiệu quả hoạt động công ty.

Nhìn lại chặng đường 10 năm, ông Lê Hải Trà, Trưởng ban Tổ chức kiêm Chủ tịch Hội đồng Bình chọn nhận định: “Thành quả lớn nhất mà Cuộc bình chọn mang lại sau 10 năm là đã góp phần quan trọng nâng cao ý thức của doanh nghiệp niêm yết về vai trò của BCTN đối với cộng đồng nhà đầu tư, hướng việc xây dựng BCTN theo đúng quy định về công bố thông tin và thông lệ quốc tế, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhà đầu tư”.

Để có được kết quả đó, theo ông Trà, Cuộc bình chọn “là sự hợp tác của các thành viên tham gia thị trường và là sự kiện quan trọng hằng năm của thị trường chứng khoán Việt Nam”. Bằng chứng là, Cuộc bình chọn ngày càng nhận được sự quan tâm và hưởng ứng tích cực từ các doanh nghiệp niêm yết trên cả nước. Đến nay, ngoài Ban Tổ chức là Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HOSE), Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), Báo Đầu tư và Công ty Dragon Capital, Cuộc bình chọn còn nhận được sự hợp sức của Ủy ban Chứng khoán nhà nước, Trung Tâm Lưu ký chứng khoán (VSD), cùng sự hỗ trợ kỹ thuật đắc lực từ các tổ chức uy tín trong và ngoài nước như IFC, ACCA, VCCI, KPMG, PwC, E&Y và Deloitte.

10 năm và những kỳ vọng

Ông Phạm Nguyễn Vinh, Giám đốc Phát triển kinh doanh Công ty Quản lý quỹ Dragon Capital - đơn vị đồng hành với Cuộc bình chọn liên tục trong 10 năm qua, nhận xét: “Trong hành trình 10 năm qua, Cuộc bình chọn không chỉ đơn thuần là một sự kiện nhằm khuyến khích và tôn vinh các doanh nghiệp có BCTN tốt nhất, mà là khởi nguồn cho các rất nhiều hoạt động tạo giá trị gia tăng liên quan đến hướng dẫn, đào tạo và trao đổi hai chiều với các công ty niêm yết trong công tác quản trị rủi ro, quan hệ với nhà đầu tư, thiết lập báo cáo phát triển bền vững và quản trị doanh nghiệp theo các thông lệ tốt của quốc tế”.

Một trong những hoạt động tạo giá trị, theo ông Vinh, là tạo tiền đề ra mắt chỉ bộ chỉ số phát triển bền vững VN Sustainability Index (VNSI). “Những hoạt động xung quanh cuộc bình chọn BCTN đã không những có tác động tích cực đến sự thay đổi tư duy của doanh nghiệp trong vấn đề quan hệ với nhà đầu tư, minh bạch hóa thông tin, đặc biệt là các thông tin phi tài chính, mà còn là tiền đề để HOSE xây dựng và cho ra mắt chỉ bộ chỉ số phát triển bền vững VNSI trong năm nay”, ông Vinh nhấn mạnh.

Kỳ vọng về chặng đường tương lai, GS-TS Trần Ngọc Thơ, một trong những chuyên gia độc lập tham gia Hội đồng Chung khảo nhiều năm qua cho rằng, Cuộc bình chọn không nên chỉ dừng lại ở việc ở việc xếp hạng. “Đến thời điểm này, tôi cho rằng cần có những thống kê về chất lượng báo cáo theo ngành sau mỗi mùa giải để doanh nghiệp, nhà đầu tư có thể thấy được từng phân khúc rõ ràng, nhìn thấy được bức tranh chi tiết của hơn 700 doanh nghiệp, giúp các nhà làm chính sách nhận thấy điểm mạnh yếu từ cấu trúc vi mô nền kinh tế, chứ không chỉ đơn thuần trao các giải báo cáo”, ông Thơ chia sẻ.

Còn theo ông Trần Đắc Sinh, nguyên Chủ tịch HĐQT HOSE, trong các mùa giải tới, cần nâng dần chuẩn mực quản trị công ty, đề ra các thang điểm sát hơn với các thông lệ quản trị. “Điều mong mỏi và giá trị cốt lõi của Cuộc bình chọn là giúp doanh nghiệp nâng hạng chính mình, từ đó góp sức vào quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam”, ông Sinh nhấn mạnh.