Ngày 21/8, tại buổi họp báo về tình hình kinh tế- xã hội của TP.HCM, Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) cho biết, theo kế hoạch trước đây TP.HCM (cũ) cần khoảng 40,2 tỷ USD để đầu tư 7 tuyến đường sắt đô thị (metro) với tổng chiều dài 355 km.

Tuy nhiên, sau khi mở rộng địa giới hành chính, quy mô mạng lưới đường sắt đô thị của TP.HCM (mới) tăng lên hơn 1.000 km.

Với chiều dài lớn, khả năng đáp ứng về nguồn vốn đầu tư là rất khó khăn. Bên cạnh đó, còn khó khăn về phát triển nguồn nhân lực, phát triển công nghiệp đường sắt, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để phục vụ giải phóng mặt bằng.

TP.HCM hiện nay mới chỉ có duy nhất tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) dài gần 20 km - Ảnh: Lê Toàn

Về phương án tài chính, Nghị quyết 188/2025/QH15 của Quốc hội và Luật Đường sắt (ban hành ngày 27/6/2025) đã mở ra nhiều cơ chế huy động vốn đa dạng.

Ngoài ngân sách Trung ương và địa phương, TP.HCM có thể huy động nguồn vốn ODA, vay ưu đãi, phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, nguồn thu từ phát triển đô thị theo mô hình TOD, cũng như vốn tư nhân qua hình thức đầu tư trực tiếp và PPP.

Với nhiều chính sách mới cho phép rút ngắn thủ tục đầu tư, thúc đẩy huy động vốn, phát triển công nghiệp đường sắt, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.

Đặc biệt, Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân cùng tham gia đầu tư các dự án metro, giảm gánh nặng cho ngân sách Nhà nước.