Mục đích lên sàn để huy động vốn trả nợ mua hàng đến hạn?

Niêm yết trên sàn chứng khoán là cơ hội cho doanh nghiệp tiếp cận nhà đầu tư đại chúng bên ngoài để có thể huy động nguồn lực đẩy mạnh phát triển. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào sau khi niêm yết cũng tiếp tục lộ trình phát triển.

Đơn cử, tại CTCP Tập đoàn Yeah1 (mã YEG), sau khi niêm yết, nhóm cổ đông chiến lược và cổ đông sáng lập thoái vốn, rồi doanh nghiệp lao dốc và trượt dài hậu niêm yết.

Gần đây, nhà đầu tư cũng đặt nhiều câu hỏi với thương vụ niêm yết 25 triệu cổ phiếu SBG của Siba Group trên sàn HoSE.

Siba Group được thành lập năm 2015 với vốn điều lệ 90 tỷ đồng, sau đó tăng lên 250 tỷ đồng. Trong đó, Công ty có 2 cổ đông lớn, gồm CTCP Siba Holdings sở hữu 55,6% vốn điều lệ; ông Nguyễn Văn Đức sở hữu 6,06% vốn điều lệ; còn lại 38,34% vốn điều lệ thuộc nhóm cổ đông sở hữu dưới 5%.

Sau khi chào sàn HoSE, Siba Group bất ngờ thực hiện lấy ý kiến cổ đông về việc chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ 100:46, tương ứng chào bán thêm 11,5 triệu cổ phiếu mới với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, huy động 115 tỷ đồng và dự kiến triển khai trong năm 2024.

Điểm đáng lưu ý là, toàn bộ số tiền huy động mới từ cổ đông sẽ được sử dụng để thanh toán công nợ mua hàng hoá đến hạn của Công ty, thay vì mở rộng đầu tư như các doanh nghiệp niêm yết trên sàn thường làm.

Thực tế, tại thời điểm ngày 30/9/2023, Siba Group chỉ sở hữu 9,81 tỷ đồng tiền mặt, chiếm 0,8% tổng tài sản. Trong khi đó, tổng nợ vay ngắn hạn và dài hạn ghi nhận 100,3 tỷ đồng, chiếm 8,5% tổng nguồn vốn; phải trả người bán ngắn hạn ghi nhận 551,37 tỷ đồng, chiếm 46,8% tổng nguồn vốn…

Thêm nữa, chất lượng tài sản của Siba Group cũng đáng lưu ý, khi phải thu ngắn hạn của khách hàng (bên thứ ba nắm giữ tài sản Công ty) lên tới 635,5 tỷ đồng, chiếm 54% tổng tài sản.

Có thể thấy, với tiền mặt hạn chế, nợ phải trả của người bán lớn và chịu áp lực trả trong vòng một năm, việc Công ty đẩy mạnh huy động vốn ngay sau khi chào sàn cũng chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu vốn. Điều đó cho thấy, Công ty đang rất khát vốn.

Quá phụ thuộc vào hệ sinh thái Tập đoàn Long Tân

Hiện nay, cổ đông lớn nhất của Siba Group là CTCP Siba Holdings. Trong đó, ông Trương Sỹ Bá là Chủ tịch HĐQT Siba Holdings, đồng thời là Chủ tịch HĐQT tại CTCP Tập đoàn Tân Long, Chủ tịch HĐQT CTCP Nông nghiệp BaF Việt Nam (mã BAF). Như vậy, Siba Group là đơn vị nằm trong hệ sinh thái của Tập đoàn Tân Long.

Được biết, Tập đoàn Tân Long được thành lập năm 2000, hoạt động trong lĩnh vực chính gồm cung ứng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và sản xuất thức ăn chăn nuôi; chăn nuôi; sản xuất - kinh doanh gạo; sản xuất cơ khí công nghệ cao…

Trong khi đó, Siba Group hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực cơ khí chế tạo - xây lắp, bao gồm chế tạo, xây lắp phục vụ nhà kèo thép, nông nghiệp, năng lượng, công nghiệp - môi trường, đồ gia dụng - nội thất, đầu tư xây lắp điện mặt trời… Trong đó, khung nhà kèo thép chủ yếu cho trang trại heo; nhà kèo thép cho nhà máy sản xuất, xưởng công nghiệp; silo bảo quản lương thực, thức ăn chăn nuôi; silo chứa thức ăn chăn nuôi; hệ thống silo sấy trữ lúa gạo…

Siba Group cho biết, các hợp đồng lớn là cung cấp thiết bị, xây lắp cho CTCP Chăn nuôi công nghệ cao Hải Đăng (trị giá 332 tỷ đồng); xây dựng và lắp đặt thiết bị cho Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Đông An Khánh (trị giá 198 tỷ đồng); xây lắp cho Công ty TNHH Đầu tư Trang trại Xanh 2 (105 tỷ đồng); cung cấp thiết bị, xây lắp cho CTCP Chăn nuôi công nghệ cao Hải Đăng Tây Ninh (85 tỷ đồng)…

Trong đó, hầu hết khách hàng lớn của Siba Group là đơn vị liên quan Tập đoàn Siba Holdings, cũng như Tập đoàn Tân Long.

Như vậy, có thể thấy, các sản phẩm dịch vụ trong lĩnh vực cơ khí chế tạo - xây lắp, cũng như các hợp đồng lớn mà Siba Group đang triển khai chủ yếu liên quan tới các đơn vị trong hệ sinh thái Tập đoàn Tân Long.

Trong thời gian tới, để tiếp tục chiến lược mở rộng xây dựng trang trại, BaF Việt Nam đang lên kế hoạch huy động 684,3 tỷ đồng từ cổ đông để bổ sung vốn lưu động phục vụ hoạt động chăn nuôi heo, kinh doanh nông sản và tăng vốn cho công ty con để triển khai xây dựng dự án trang trại nuôi heo…

Có thể thấy, Siba Group đang phụ thuộc vào các đơn vị thành viên của Tập đoàn Tân Long, từ kinh doanh nông sản đến xây dựng trang trại chăn nuôi. Vì vậy, khi hệ sinh thái Tân Long gặp khó tất yếu sẽ tạo rủi ro cho Siba Group.