Bệnh lý tim mạch tiềm ẩn sau những dấu hiệu tưởng chừng bình thường

Trong lần đến Hệ thống Y tế MEDLATEC khám định kỳ bệnh tăng huyết áp, bà N.T.X. (69 tuổi, trú tại Hưng Yên) được các bác sỹ phát hiện tình trạng nhịp tim chậm kéo dài, cần thực hiện thêm những thăm dò chuyên sâu để xác định nguyên nhân.

Theo lời kể của bệnh nhân, tình trạng nhịp tim chậm đã được phát hiện khoảng 3 năm trước. Tuy nhiên, do không xuất hiện các triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, đau ngực, khó thở hay ngất, bà cho rằng đây chỉ là thay đổi sinh lý thường gặp ở người cao tuổi nên không thăm khám chuyên sâu hoặc điều trị.

Kết quả điện tim của bệnh nhân.

Tại thời điểm kiểm tra, bệnh nhân tỉnh táo, thể trạng ổn định, không ghi nhận những biểu hiện bất thường rõ rệt. Tuy nhiên, kết quả thăm khám cho thấy tần số tim giảm đáng kể, khiến các bác sỹ chuyên khoa Nội tim mạch chỉ định thực hiện điện tâm đồ, theo dõi điện tim liên tục và các xét nghiệm cần thiết.

Ngoài rối loạn nhịp tim, bệnh nhân còn có các vấn đề sức khỏe đi kèm gồm tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và tiền đái tháo đường. Đây là những yếu tố cần được kiểm soát trong quá trình theo dõi sức khỏe tim mạch lâu dài.

Sau khi xác định tình trạng bệnh, các bác sỹ đã xây dựng phương án theo dõi và điều trị phù hợp, đồng thời tư vấn những dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý để bệnh nhân chủ động tái khám nếu xuất hiện bất thường.

Trường hợp của bà X. cho thấy một vấn đề đáng quan tâm trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi: không phải mọi rối loạn tim mạch đều biểu hiện bằng những triệu chứng điển hình. Người bệnh có thể duy trì sinh hoạt tương đối bình thường trong thời gian dài dù đã xuất hiện bất thường về hoạt động điện học của tim.

Theo Ths.Nguyễn Thị Lự, chuyên khoa Nội tim mạch, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, nút xoang được ví như bộ máy tạo nhịp tự nhiên của tim, có nhiệm vụ phát ra các xung điện để điều khiển nhịp co bóp, giúp tim duy trì hoạt động tuần hoàn.

Hội chứng nút xoang bệnh lý xuất hiện khi chức năng tạo hoặc dẫn truyền xung điện của nút xoang bị rối loạn, khiến tim có thể đập chậm bất thường, xuất hiện những khoảng ngừng xoang hoặc xen kẽ các giai đoạn nhịp nhanh và nhịp chậm.

Tình trạng này thường gặp hơn ở người cao tuổi, do những biến đổi và thoái hóa của hệ thống dẫn truyền điện trong tim theo thời gian. Tuy nhiên, không phải trường hợp nhịp tim chậm nào cũng là biểu hiện bệnh lý, bởi nhịp tim có thể giảm sinh lý trong lúc ngủ hoặc ở những người có thể lực tốt.

Điều đáng lo ngại là một số trường hợp rối loạn chức năng nút xoang có thể diễn tiến âm thầm, khó nhận biết nếu chỉ dựa vào cảm giác chủ quan của người bệnh.

Theo bác sỹ Lự, tùy mức độ rối loạn và bệnh lý đi kèm, người mắc hội chứng nút xoang bệnh lý có thể xuất hiện tình trạng mệt mỏi, giảm khả năng vận động, hoa mắt, chóng mặt hoặc ngất do khả năng cung cấp máu lên não bị ảnh hưởng. Những trường hợp nặng có thể liên quan đến suy tim hoặc các rối loạn nhịp khác, trong đó rung nhĩ làm gia tăng nguy cơ đột quỵ.

Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm không thể đánh giá chỉ dựa trên một con số nhịp tim thấp. Việc xác định bệnh lý và lựa chọn phương án điều trị cần căn cứ vào triệu chứng, đặc điểm rối loạn nhịp, những nguyên nhân có thể hồi phục và tình trạng sức khỏe tổng thể của từng bệnh nhân.

Từ trường hợp bệnh nhân 69 tuổi, bác sỹ khuyến cáo người dân, đặc biệt là người cao tuổi, cần chủ động kiểm tra sức khỏe tim mạch nếu thường xuyên xuất hiện tình trạng mệt mỏi không rõ nguyên nhân, giảm khả năng vận động, hoa mắt, chóng mặt, cảm giác gần ngất hoặc ngất.

Những người đã được phát hiện nhịp tim chậm kéo dài cũng nên khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân, thay vì mặc nhiên coi đó là biểu hiện của quá trình lão hóa.

Đi khám vì mờ mắt, người đàn ông phát hiện ung thư phổi di căn não

Sau khoảng một tháng xuất hiện tình trạng nhìn mờ nửa bên phải ở cả hai mắt, ông Thắng (54 tuổi, TP.HCM) đến viện kiểm tra. Điều đáng chú ý là dù cảm nhận rõ sự suy giảm khả năng quan sát, kết quả đo thị lực trung tâm của người bệnh vẫn đạt 10/10.

Ths.Phạm Huy Vũ Tùng, chuyên khoa mắt khi thăm khám cho bệnh nhân cho hay, qua khai thác bệnh sử, bệnh nhân không có tiền sử chấn thương mắt. Kết quả kiểm tra bằng sinh hiển vi và quan sát đáy mắt cũng không ghi nhận những bất thường có thể giải thích tình trạng nhìn mờ kéo dài.

Để xác định nguyên nhân, bệnh nhân được chụp cộng hưởng từ (MRI) não. Kết quả ghi nhận khối tổn thương kích thước 3,8 x 3,5 x 4,5 cm tại vùng chẩm trái, kèm phù nhu mô não xung quanh và nhiều tổn thương khác ở hai bán cầu đại não, cuống não, hai bán cầu tiểu não.

Hình ảnh tổn thương đa ổ, trong đó có khối lớn tại vùng chẩm trái, cùng dấu hiệu dày và bắt thuốc màng não vùng chẩm phải, khiến các bác sỹ nghi ngờ bệnh lý di căn não hơn là một khối u não nguyên phát đơn độc.

Từ kết quả này, các chuyên khoa Mắt, Thần kinh và Ung bướu tiến hành hội chẩn, chỉ định chụp cắt lớp vi tính để tìm kiếm tổn thương nguyên phát tại những cơ quan khác. Kết quả cho thấy tại phổi có khối u kích thước 4,8 x 3,1 x 3,3 cm, đồng thời xuất hiện nhiều tổn thương rải rác ở hai phế trường. Kết hợp hình ảnh chẩn đoán với kết quả sinh thiết, các bác sỹ xác định bệnh nhân mắc ung thư phổi phải, đã di căn sang phổi trái, hạch trung thất, hạch thượng đòn phải và nhiều vị trí trong não.

Như vậy, triệu chứng khiến người bệnh đi khám ban đầu không phải ho kéo dài, đau ngực hay khó thở, mà là bất thường về thị giác do tổn thương di căn tại não.

Ở giai đoạn tiến triển, tế bào ung thư có thể tách khỏi khối u nguyên phát, xâm nhập hệ tuần hoàn và di chuyển theo dòng máu đến các cơ quan khác. Não là một trong những vị trí có thể xuất hiện di căn ở bệnh nhân ung thư phổi.

Sau khi được xác định tình trạng bệnh, ông Thắng được chuyển đến chuyên khoa Ung bướu để xây dựng phương án điều trị. Mục tiêu là kiểm soát các tổn thương tại phổi và não, giảm triệu chứng, hạn chế tiến triển bệnh và hỗ trợ duy trì chất lượng sống.

Theo Ths.Phạm Huy Vũ Tùng, hoạt động nhìn không chỉ phụ thuộc vào cấu trúc và chức năng của mắt mà còn liên quan chặt chẽ đến hệ thống thần kinh, đặc biệt là các đường dẫn truyền thị giác và vùng não chịu trách nhiệm tiếp nhận, xử lý hình ảnh.

Các chuyên gia cho biết, những bất thường như mất một phần vùng nhìn, nhìn đôi, suy giảm thị lực hoặc thay đổi thị giác kéo dài có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm bệnh lý tại mắt, tổn thương thần kinh thị giác, đột quỵ hoặc khối u nội sọ.

Một số loại u như u tuyến yên, u màng não, u sọ hầu và những khối u ở vị trí gần đường dẫn truyền thị giác cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng nhìn. Mức độ biểu hiện phụ thuộc vào vị trí, kích thước và đặc điểm tổn thương.

Trường hợp ông Thắng cũng đặt ra vấn đề đáng quan tâm trong phát hiện ung thư phổi, bởi bệnh có thể tiến triển trong thời gian dài mà không xuất hiện những triệu chứng hô hấp điển hình. Một số bệnh nhân chỉ được chẩn đoán sau khi ung thư đã lan sang các cơ quan khác và gây biểu hiện tại vị trí di căn.

Theo số liệu GLOBOCAN được Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh dẫn, Việt Nam ghi nhận ước tính 23.085 ca mắc mới ung thư phổi và 21.340 ca tử vong liên quan đến căn bệnh này. Ung thư phổi là một trong những bệnh ung thư có gánh nặng tử vong lớn, đặc biệt do nhiều trường hợp được phát hiện ở giai đoạn tiến triển.

Các bác sỹ khuyến cáo người dân không nên chủ quan với những thay đổi bất thường về thị giác, nhất là tình trạng mất một phần vùng nhìn hoặc nhìn mờ tăng dần không rõ nguyên nhân. Trường hợp đột ngột mất thị lực, mất vùng nhìn hoặc xuất hiện triệu chứng thần kinh như yếu liệt, nói khó, đau đầu dữ dội, người bệnh cần được cấp cứu để loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm, đặc biệt là đột quỵ.

Nội soi hai cổng mở thêm lựa chọn điều trị hẹp ống sống cổ

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi hai cổng điều trị hẹp ống sống cổ cho bệnh nhân 75 tuổi. Kỹ thuật ít xâm lấn giúp giải phóng chèn ép tủy sống, hạn chế tổn thương mô lành, tạo điều kiện để người bệnh sớm phục hồi vận động.

Các bác sỹ Khoa Ngoại Thần kinh (A7-B), Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi cột sống cổ hai cổng qua đường liên bản sống cho một bệnh nhân nữ 75 tuổi bị hẹp ống sống cổ tại vị trí C4-C5 do vôi hóa dây chằng vàng.

Đáng chú ý, chỉ hai ngày sau phẫu thuật, người bệnh đã có thể ngồi dậy, tập đi với nẹp cổ dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế, ghi nhận những tín hiệu phục hồi ban đầu tích cực.

Đối với bệnh nhân 75 tuổi được điều trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nguyên nhân gây hẹp ống sống là tình trạng vôi hóa dây chằng vàng, cấu trúc nằm phía sau ống sống, làm thu hẹp không gian và chèn ép tủy tại vị trí C4-C5.

Do tổn thương nằm gần tủy cổ, khu vực tập trung nhiều đường dẫn truyền thần kinh quan trọng điều khiển vận động và cảm giác, quá trình can thiệp đòi hỏi độ chính xác cao. Mục tiêu phẫu thuật là giải phóng phần tủy bị chèn ép, đồng thời hạn chế tác động đến những cấu trúc thần kinh và mô lành xung quanh.

Sau khi đánh giá tình trạng bệnh, các bác sỹ quyết định lựa chọn kỹ thuật nội soi cột sống cổ hai cổng qua đường liên bản sống. Khác với phương pháp phẫu thuật mở truyền thống cần bộc lộ rộng vùng can thiệp, kỹ thuật này sử dụng hai đường rạch da nhỏ. Một cổng đưa hệ thống nội soi vào quan sát, cổng còn lại dành cho dụng cụ phẫu thuật xử lý tổn thương.

Thông qua hình ảnh nội soi được phóng đại, phẫu thuật viên có thể quan sát trực tiếp các cấu trúc giải phẫu, tiếp cận vùng dây chằng vàng bị vôi hóa và loại bỏ phần tổ chức gây chèn ép tủy sống.

BSCKII Nguyễn Đức Tùng, Khoa Ngoại Thần kinh, người trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật cho biết, ưu điểm của phương pháp là khả năng giải ép qua đường tiếp cận ít xâm lấn, góp phần hạn chế bóc tách cơ và mô mềm so với những phương pháp cần mở rộng vùng phẫu thuật.

Với các trường hợp được lựa chọn phù hợp, kỹ thuật có thể giúp giảm mức độ đau sau mổ, tạo thuận lợi cho quá trình chăm sóc và phục hồi vận động sớm.

Theo các chuyên gia, điều trị bệnh lý hẹp ống sống cổ, đặc biệt ở người cao tuổi, cần cân nhắc đồng thời nhiều yếu tố như mức độ chèn ép thần kinh, tình trạng thoái hóa, các bệnh lý đi kèm và khả năng hồi phục sau phẫu thuật.

Với những bệnh nhân có chỉ định can thiệp, mục tiêu quan trọng không đơn thuần là loại bỏ phần tổ chức gây hẹp ống sống mà còn phải bảo vệ chức năng thần kinh, hạn chế biến chứng và tạo điều kiện thuận lợi cho người bệnh sớm trở lại sinh hoạt.

Sự phát triển của các kỹ thuật nội soi cột sống đang mở rộng những phương án điều trị ít xâm lấn, trong đó phẫu thuật nội soi hai cổng cho phép kết hợp khả năng quan sát bằng hệ thống camera với thao tác của dụng cụ chuyên dụng tại vùng tổn thương.

Nhờ hạn chế mức độ bóc tách cơ và mô mềm, kỹ thuật có tiềm năng giảm sang chấn phẫu thuật, góp phần hỗ trợ quá trình phục hồi sớm ở những bệnh nhân được chỉ định phù hợp.

Một số nghiên cứu gần đây ghi nhận lợi ích về phục hồi sớm của phương pháp nội soi hai cổng, song những đánh giá toàn diện về hiệu quả và độ an toàn dài hạn vẫn cần thêm dữ liệu theo dõi, đặc biệt trong so sánh với các phương pháp điều trị hiện có.

Việc triển khai kỹ thuật tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 góp phần mở rộng khả năng ứng dụng các phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn trong chuyên ngành Ngoại Thần kinh, tạo thêm lựa chọn điều trị cho những bệnh nhân mắc bệnh lý cột sống cổ có chỉ định phù hợp.

BSCKII Nguyễn Đức Tùng khuyến cáo, người dân cần đến cơ sở y tế chuyên khoa nếu xuất hiện các triệu chứng như tê yếu tay chân tăng dần, cầm nắm vụng về, dễ đánh rơi đồ vật, đi lại mất vững hoặc suy giảm khả năng thực hiện những hoạt động sinh hoạt thường ngày.

Đối với trường hợp yếu liệt tiến triển nhanh, xuất hiện rối loạn tiểu tiện hoặc những bất thường thần kinh nghiêm trọng, người bệnh cần được thăm khám khẩn cấp để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.

Ở người cao tuổi, việc phân biệt các biểu hiện thoái hóa thông thường với dấu hiệu chèn ép tủy sống có vai trò đặc biệt quan trọng, giúp hạn chế nguy cơ phát hiện bệnh muộn, ảnh hưởng đến chức năng vận động và chất lượng sống.