Ung thư tiếp tục là một trong những thách thức lớn đối với sức khỏe phụ nữ Việt Nam, không đơn thuần bởi số ca mắc mới hằng năm mà còn do những rào cản trong tiếp cận thông tin y tế, tầm soát và điều trị kịp thời. Với nhiều phụ nữ, việc chăm sóc sức khỏe bản thân vẫn chưa được ưu tiên đúng mức, trong khi phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể về hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống.

Nhằm góp phần giải quyết những vấn đề này, vừa qua, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu phối hợp cùng các đối tác y tế phát động dự án “Vì phụ nữ Việt Nam - Không còn nỗi lo ung thư”, hướng đến xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe liên tục, kết nối hoạt động truyền thông, phòng ngừa, tầm soát và hỗ trợ tiếp cận điều trị.

Đại diện Long Châu trao tặng 3.000 gói khám, tầm soát ung thư, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế cho phụ nữ. Ảnh: Trần Anh

Điểm đáng chú ý của chương trình là định hướng chuyển nhận thức về nguy cơ bệnh tật thành những hành động chăm sóc sức khỏe cụ thể, đồng thời huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, chuyên gia và các tổ chức y tế để đưa dịch vụ đến gần hơn với cộng đồng.

Tại Lễ phát động, TS.Trần Đặng Ngọc Linh, Trưởng Bộ môn Ung thư, Đại học Y Dược TP.HCM, Trưởng khoa Xạ trị Phụ khoa, Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM cho biết, ung thư vẫn là gánh nặng sức khỏe đáng quan tâm đối với phụ nữ trên toàn thế giới cũng như tại Việt Nam.

Theo số liệu GLOBOCAN được chuyên gia dẫn lại, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 97.656 ca ung thư mới ở nữ giới. Trong đó, ung thư vú và ung thư cổ tử cung chiếm khoảng 37% tổng số ca mắc mới, đồng thời liên quan đến khoảng 30% số ca tử vong do ung thư ở phụ nữ. Đáng chú ý, nhóm tuổi 30-60 chiếm khoảng 60% số trường hợp được chẩn đoán.

Những con số này cho thấy gánh nặng ung thư ảnh hưởng đáng kể đến nhóm phụ nữ đang trong độ tuổi lao động, đảm nhận nhiều trách nhiệm đối với gia đình và xã hội. Bệnh tật không những tác động trực tiếp đến sức khỏe mà còn có thể làm gián đoạn công việc, ảnh hưởng đến thu nhập và tạo thêm áp lực tài chính cho gia đình.

Theo TS.Trần Đặng Ngọc Linh, những tiến bộ của y học đã mở rộng khả năng phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị nhiều bệnh ung thư. Đặc biệt, ung thư cổ tử cung và ung thư đại trực tràng có thể trải qua các giai đoạn tổn thương tiền ung thư, tạo cơ hội phát hiện và can thiệp trước khi tiến triển thành bệnh ác tính. Với ung thư vú, các phương pháp sàng lọc phù hợp giúp tăng khả năng phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, ngay cả trước thời điểm xuất hiện triệu chứng rõ rệt.

Tuy nhiên, hiệu quả của tầm soát phụ thuộc vào việc lựa chọn phương pháp, độ tuổi và khoảng thời gian thực hiện phù hợp với từng nhóm nguy cơ. Người dân cần được tư vấn chuyên môn thay vì tự thực hiện nhiều xét nghiệm không cần thiết hoặc chờ đến lúc cơ thể có dấu hiệu bất thường mới đi khám.

Thực tế, những rào cản về kiến thức sức khỏe, tâm lý e ngại, chi phí và điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế vẫn có thể khiến một bộ phận phụ nữ trì hoãn việc kiểm tra sức khỏe. Đặc biệt, phụ nữ tại những khu vực còn hạn chế về nguồn lực y tế hoặc có hoàn cảnh kinh tế khó khăn thường gặp nhiều trở ngại hơn trong tiếp cận các dịch vụ tầm soát chuyên sâu.

Xuất phát từ thực tế đó, dự án “Vì phụ nữ Việt Nam - Không còn nỗi lo ung thư” được xây dựng theo định hướng chăm sóc dài hạn, kết nối các hoạt động nhận diện nguy cơ, phòng ngừa chủ động, sàng lọc phù hợp, phát hiện sớm, hỗ trợ tiếp cận điều trị và đồng hành trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

Theo đại diện Long Châu, chương trình sẽ tập trung xây dựng những nội dung truyền thông y khoa chính xác, dễ hiểu, góp phần giúp phụ nữ nhận diện các yếu tố nguy cơ và hình thành thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động.

Bên cạnh hoạt động giáo dục sức khỏe, dự án còn hướng tới kết nối chuyên môn giữa các đơn vị y tế, triển khai chương trình khám và tầm soát phù hợp, đồng thời huy động nguồn lực xã hội để hỗ trợ phụ nữ tiếp cận những dịch vụ chăm sóc sức khỏe cần thiết.

Trong khuôn khổ lễ phát động, Long Châu đã trao tặng 3.000 gói khám, tầm soát ung thư cho phụ nữ thông qua Sở Y tế TP.HCM, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng và Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long. Hoạt động được kỳ vọng góp phần giảm bớt rào cản chi phí, tạo thêm điều kiện để phụ nữ tại các địa phương được tiếp cận dịch vụ y tế và xét nghiệm phù hợp.

Việc triển khai các chương trình tầm soát có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh phát hiện ung thư ở giai đoạn muộn thường kéo theo quá trình điều trị phức tạp, thời gian chăm sóc kéo dài và gánh nặng kinh tế lớn hơn đối với người bệnh.

Ở góc độ y tế dự phòng, đầu tư cho truyền thông sức khỏe, phòng ngừa và phát hiện sớm cũng có thể góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực chăm sóc sức khỏe, hạn chế những tổn thất liên quan đến khả năng lao động và chất lượng cuộc sống.

Để mở rộng phạm vi tiếp cận cộng đồng, dự án còn có sự tham gia của các nghệ sĩ, người nổi tiếng thuộc nhiều thế hệ trong “Liên minh phụ nữ vì phụ nữ”, gồm NSND Bạch Tuyết, ca sĩ - diễn viên Hari Won, rapper Suboi và vận động viên Châu Tuyết Vân.

Thông qua những câu chuyện và trải nghiệm cá nhân, các đại diện mong muốn lan tỏa thông điệp phụ nữ cần quan tâm hơn đến sức khỏe bản thân, chủ động kiểm tra định kỳ và không trì hoãn thăm khám trước những dấu hiệu bất thường.

Sự tham gia của các gương mặt có sức ảnh hưởng được kỳ vọng giúp những thông tin y khoa về phòng ngừa ung thư trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận hơn, đặc biệt đối với nhóm phụ nữ trẻ vốn có thể chưa quan tâm đầy đủ đến những nguy cơ sức khỏe dài hạn.

Cùng tham gia dự án, Gene Solutions đặt mục tiêu đóng góp năng lực chuyên môn trong lĩnh vực xét nghiệm di truyền, công nghệ và y học chính xác, hỗ trợ các hoạt động đánh giá nguy cơ và tư vấn sức khỏe phù hợp.

Bà Võ Thị Kiều Chinh, Giám đốc Kinh doanh và Tiếp thị Gene Solutions, cho biết việc kết hợp nền tảng khoa học, công nghệ xét nghiệm với mạng lưới tiếp cận cộng đồng của Long Châu được kỳ vọng giúp phụ nữ có thêm thông tin đáng tin cậy để đưa ra những quyết định chăm sóc sức khỏe phù hợp.

Theo bà Chinh, việc hiểu đúng về sức khỏe, nhận diện các yếu tố nguy cơ và được tư vấn bởi những chuyên gia có chuyên môn sẽ giúp phụ nữ chuyển những lo lắng trước bệnh tật thành hành động phòng ngừa có cơ sở khoa học.

Tuy nhiên, các xét nghiệm di truyền cần được sử dụng theo đúng chỉ định, đặc biệt đối với những trường hợp có tiền sử gia đình mắc ung thư hoặc các yếu tố nguy cơ liên quan. Kết quả đánh giá nguy cơ di truyền không thể thay thế hoàn toàn những phương pháp sàng lọc và tầm soát ung thư đã được khuyến cáo.

Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó Tổng Giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc Điều hành Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cho biết, doanh nghiệp mong muốn xây dựng một chương trình chăm sóc sức khỏe có tính liên tục, giúp phụ nữ tiếp cận thông tin về nguy cơ bệnh tật, thực hiện các biện pháp phòng ngừa và được kết nối với cơ sở y tế phù hợp.

Theo bà Quyên, Long Châu sẽ phát huy lợi thế mạng lưới gần 3.000 nhà thuốc, hơn 240 trung tâm tiêm chủng, đội ngũ hơn 22.000 chuyên viên y tế cùng hệ sinh thái công nghệ để đưa các hoạt động chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với người dân.

Quy mô mạng lưới được kỳ vọng tạo thuận lợi cho việc phổ biến kiến thức sức khỏe, hướng dẫn phòng bệnh và kết nối người dân với những dịch vụ chuyên môn cần thiết, góp phần mở rộng phạm vi triển khai chương trình tại nhiều địa phương.

Trong phòng ngừa ung thư ở phụ nữ, bên cạnh phát hiện sớm, tiêm chủng cũng giữ vai trò quan trọng đối với những bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc-xin. Điển hình, tiêm vắc-xin HPV giúp phòng ngừa nhiễm các type HPV nguy cơ cao liên quan đến phần lớn trường hợp ung thư cổ tử cung và một số bệnh ung thư khác.

Tuy nhiên, tiêm vắc-xin HPV không thay thế việc sàng lọc ung thư cổ tử cung theo khuyến cáo. Phụ nữ vẫn cần được tư vấn thực hiện các phương pháp tầm soát phù hợp với độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và các yếu tố nguy cơ cá nhân.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, chăm sóc sức khỏe phụ nữ cần được nhìn nhận như một quá trình liên tục, bao gồm phòng bệnh, phát hiện sớm, điều trị và theo dõi lâu dài, thay vì chỉ tập trung xử lý những vấn đề sức khỏe đã xuất hiện.

Với dự án “Vì phụ nữ Việt Nam - Không còn nỗi lo ung thư”, sự phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ sở y tế, chuyên gia và các tổ chức xã hội được kỳ vọng góp phần mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, nhất là đối với những phụ nữ còn gặp khó khăn về điều kiện kinh tế hoặc thông tin y tế.

Dù vậy, hiệu quả lâu dài của chương trình sẽ phụ thuộc vào khả năng triển khai thực tế, mức độ tiếp cận đúng nhóm đối tượng, chất lượng tư vấn chuyên môn và sự kết nối giữa hoạt động tầm soát với chẩn đoán, điều trị tại các cơ sở y tế.