Malaysia: Cấp phép và cơ chế “kill switch”

Ủy ban Truyền thông và Đa phương tiện Malaysia (MCMC) dự kiến sẽ áp dụng quy chế cấp phép đối với các nền tảng trực tuyến có tầm ảnh hưởng lớn, đặc biệt là những nền tảng phục vụ hơn 25% dân số Malaysia, tương đương khoảng 8 triệu người. Các nền tảng như Facebook, X (trước đây là Twitter), TikTok và ứng dụng nhắn tin WhatsApp sẽ chịu ảnh hưởng đầu tiên.

Theo quy định mới, các nền tảng phải đăng ký và gia hạn giấy phép hàng năm, nếu không sẽ bị xem là bất hợp pháp và có thể bị phạt lên tới 500.000 ringgit (khoảng 107.000 đô la Mỹ).

MCMC cho biết mục tiêu chính của các quy định này là tạo ra một hệ sinh thái trực tuyến an toàn và bảo mật cho người dân Malaysia, đặc biệt là trẻ em. Quy định bao gồm cơ chế “kill switch” để xóa bỏ các nội dung được coi là gây hại “nghiêm trọng”. Trong năm 2022, Malaysia đã ghi nhận thiệt hại 2,5 tỷ ringgit (hơn 534 triệu đô la Mỹ) từ các vụ lừa đảo trực tuyến, và hơn 70% các yêu cầu gỡ bỏ nội dung liên quan đến lừa đảo và cờ bạc trực tuyến.

Adrian Hia, Giám đốc điều hành khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Kaspersky, nhấn mạnh rằng tội phạm mạng thường khai thác tính ẩn danh của các nền tảng này để thực hiện các hành vi lừa đảo và tấn công mạng. Mặc dù các luật hiện hành đã tồn tại, nhưng chúng không áp dụng đối với các nền tảng nước ngoài và chưa đủ sức răn đe.

Singapore: Quy định mới và xác minh danh tính

Singapore cũng đang siết chặt quản lý các nền tảng mạng xã hội và thương mại điện tử. Tháng 6/2024, nước này yêu cầu các trang mạng xã hội và trang thương mại điện tử phải “tích cực phát hiện và chống lại các hoạt động lừa đảo và nội dung độc hại”. Theo Cảnh sát Singapore, tổng số vụ lừa đảo đạt kỷ lục 46.563 vụ vào năm 2023, tăng 46,8% so với năm trước đó, với tổng thiệt hại lên tới 651,8 triệu đô la Singapore (486 triệu đô la Mỹ).

Bộ Nội vụ Singapore đã ban hành quy tắc yêu cầu các nền tảng như Facebook và Carousell (một trang mua bán đồ cũ địa phương) phải xác minh danh tính của các người bán mà họ cho là có rủi ro. Quy định này là một phần của Đạo luật về Tác hại hình sự trực tuyến được Quốc hội Singapore thông qua năm ngoái. Theo quy định mới, các trang mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin như Facebook, Instagram, Telegram, WeChat và WhatsApp phải triển khai các biện pháp phòng chống lừa đảo và nội dung độc hại, đồng thời gửi báo cáo hằng năm cho cơ quan chức năng.

Singapore đã yêu cầu các nền tảng phải xác minh danh tính của những người bán nếu họ muốn quảng cáo hoặc đăng bài bán hàng. Nếu số vụ lừa đảo không giảm đáng kể vào cuối năm, Bộ Nội vụ sẽ yêu cầu xác minh tất cả các người bán.

Mặc dù các quy định mới được đa số các chuyên gia và nhà quản lý ủng hộ, vẫn có những lo ngại về khả năng lạm dụng công quyền và ảnh hưởng đến quyền tự do cá nhân.

Bà Sabariah Mohamed Salleh, người đứng đầu chương trình truyền thông tại Đại học Quốc gia Malaysia, nhấn mạnh sự cần thiết phải kết hợp giữa các biện pháp pháp lý và giáo dục kỹ thuật số để nâng cao nhận thức và bảo vệ người dùng.

Ông Benjamin Loh, giảng viên cao cấp tại Đại học Taylor, đề xuất việc xây dựng luật để quản lý hợp lý không gian trực tuyến và xử lý các vấn đề như nạn bắt nạt trực tuyến và tấn công mạng.