Nguồn tin của Báo Đầu tư - baodautu.vn cho hay, tính đến ngày 29/3/2023, chỉ có 04/85 chủ đầu tư đã gửi hồ sơ đề nghị Công ty Mua bán điện (EPTC) đàm phán giá điện và hiện EPTC đang làm việc với chủ đầu tư để rà soát các điều kiện quy định tại Thông tư 15/2022/TT-BCT. 

Cũng trong quá trình thực hiện đàm phán cả Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) lẫn các chủ đầu tư đã phát hiện ra những vấn đề nẩy sinh như thời hạn hợp đồng, đời sống kinh tế của dự án…

Cụ thể, do Thông tư 01/2023/TT-BCT đã bãi bỏ thời hạn hợp đồng mua bán điện (PPA) 20 năm đối trong Hợp đồng mua bán điện (PPA) mẫu củanhà máy điện mặt trời trong khi giữ nguyên thời hạn 20 năm trong PPA mẫu của nhà máy điện gió nên EVN và các chủ đầu tư rất khó có thể thống nhất thời hạn của PPA của nhà máy điện mặt trời.

Ngoài ra, Bộ Công thương cũng chưa hướng dẫn cụ thể về đời sống kinh tế cho các dự án năng lượng tái tạo chuyển tiếp, chi phí vận hành và bảo dưỡng, tỷ lệ vốn chủ sở hữu, lãi vay hay tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu nên các chủ đầu tư và EVN cũng gặp nhiều khó khăn trong quá trình đàm phán.

Cũng tại điểm b khoản 2 Điều 1 Thông tư 15 có quy định, “các nhà máy hoặc phần nhà máy này phải tuyệt đối tuân thủ theo đúng các quy định pháp luật về đầu tư, xây dựng, bám sát khả năng hấp thụ của hệ thống điện quốc gia và khả năng giải tỏa công suất của lưới điện; tuân thủ theo đúng cơ chế giá điện tại thời điểm đưa vào vận hành, tự chịu trách nhiệm về hiệu quả dự án theo cơ chế được duyệt. Trong trường hợp các cơ quan thanh tra, kiểm tra phát hiện vi phạm thì sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng cơ quan có thẩm quyền có thể rút giấy phép đầu tư, đình chỉ dự án theo các quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng.”

Theo nhận xét của EVN, quy định trên thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư trước pháp luật, EVN không có thẩm quyền kiểm tra xác nhận, nhưng do quy định trên là điều kiện để được áp dụng Thông tư 15 nên EVN sẽ phải yêu cầu chủ đầu tư các hồ sơ liên quan tới công trình.

Theo đề xuất của EVN, ở giai đoạn đàm phán và ký kết PPA, chủ đầu tư tối thiểu phải có các văn bản về Quy hoạch; Quyết định chủ trương đầu tư; Kết quả thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi/thiết kế cơ sở của cơquan nhà nước có thẩm quyền, Quyết định đầu tư dự án.

Ở giai đoạn công nhận vận hành thương mại (COD), chủ đầu tư sẽ phải thực hiện đúng quy định PPA mẫu ban hành bởi Bộ Công Thương.

Còn giai đoạn đưa công trình vào vận hành, chủ đầu tư sẽ phải có các văn bản Giao đất/cho thuê đất; chuyển đổi mục đích sử dụng rừng (nếu có); kết quả thẩm định thiết kế kỹ thuật của cơ quan quản lý Nhà nước, văn bản chấp thuận kết quả kiểm tra nghiệm thu...

Với thực tế này, có thể thấy việc hoàn thành đàm phán và ký kết các PPA các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp theo đúng thời hạn yêu cầu của Bộ trưởng Bộ Công Thương tại văn bản 1553/BCT-ĐTĐL ngày 20/3/2023 cũng như chỉ đạo của Phó thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tại Thông báo số 83/TB-VPCP ngày 20/3/2023 của Văn phòng Chính phủ là không dễ dàng.

Cũng với việc 81/85 các Chủ đầu tư chưa nộp hồ sơ đàm phán cho EPTC và các vướng mắc trong quá trình triển khai nêu trên, EVN đã đề nghị Bộ Công Thương sớm ban hành Phương pháp xác định giá đàm phán và chấp thuận đề xuất của EVN trong yêu cầu về hồ sơ giấy tờ mà chủ đầu tư phải có theo các giai đoạn đàm phán như nói trên.