Khoanh vùng tổ chức tín dụng yếu kém

Phó thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cho biết, thời gian tới, không chỉ các ngân hàng thương mại, mà các công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính, các quỹ tín dụng nhân dân cũng sẽ được đưa vào xử lý dứt điểm.

Ông Nguyễn Văn Hưng, Phó chánh thanh tra NHNN cho biết thêm, NHNN đã cơ bản nhận diện được đầy đủ các ngân hàng yếu kém, cả về số lượng cũng như vấn đề yếu kém trọng yếu cần xử lý của các ngân hàng này, trên cơ sở đó tham mưu các phương án xử lý. Cụ thể, NHNN đã khoanh vùng 5 ngân hàng TMCP yếu kém (bao gồm cả 3 ngân hàng “0 đồng”) và lên phương án xử lý ngay trong năm 2017, ngay sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

.

“NHNN đã xây dựng phương án xử lý các ngân hàng này và đã báo cáo Chính phủ, Bộ Chính trị để xin ý kiến. Việc tái cơ cấu và xử lý nợ xấu đang được triển khai mạnh mẽ trên nguyên tắc đảm bảo thanh khoản, ổn định và phát triển hệ thống”, ông Hưng nói.

Được biết, đến nay, tình hình tài chính của cả 5 ngân hàng trên đã được cải thiện, đặc biệt là thanh khoản. Tuy nhiên, các ngân hàng này vẫn tiềm ẩn rủi ro cho toàn hệ thống, vì vậy, việc đưa ra phương án xử lý dứt điểm là cần thiết.

TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế cho rằng, việc NHNN mua với giá 0 đồng để tránh đổ vỡ của toàn hệ thống là rất cần thiết, song NHNN cần tránh “ôm” lâu dài, mà phải nhanh chóng có đề án mua bán, sáp nhập. Thậm chí, thời gian tới, phương án phá sản ngân hàng cũng nên tính tới.

Ngoài xử lý ngân hàng yếu kém, công ty tài chính, cho thuê tài chính và các quỹ tín dụng nhân dân yếu kém cũng đang trong “tầm ngắm” của NHNN trong giai đoạn 2016 - 2020.

Hiện tại, NHNN cũng đã có báo cáo trình Bộ Chính trị phương án xử lý các quỹ tín dụng nhân dân không có khả năng phục hồi. Theo thông tin của Báo Đầu tư, NHNN cũng đã thông qua phương án phá sản một công ty cho thuê tài chính yếu kém, dự kiến thực hiện ngay trong năm nay.

Liên quan đến sở hữu chéo, ông Hưng khẳng định, NHNN đã “đánh giá khách quan, trung thực” tình trạng sở hữu chéo hiện tại của hệ thống ngân hàng và sẽ xử lý dần. NHNN kỳ vọng đến năm 2020 sẽ xử lý dứt điểm sở hữu chéo trong hệ thống ngân hàng.

Tiếp tục gỡ vướng nợ xấu

Ngoài xử lý ngân hàng yếu kém, trọng tâm tái cơ cấu ngân hàng giai đoạn 2016 - 2020 là nợ xấu. Số liệu của NHNN cho thấy, đến cuối tháng 11/2016, tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống chỉ còn 2,46%, giảm nhẹ so với cuối năm trước đó. Trong khi đó, số lượng nợ xấu mà Công ty Quản lý tài sản các tổ chức tín dụng (VAMC) mua về năm 2016 không nhiều: 839 khoản nợ với tổng dư nợ gốc hơn 23.000 tỷ đồng, giá mua 22.000 tỷ đồng.

Phó thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, nợ xấu giảm có 2 lý do: nợ xấu phát sinh trong năm 2016 không lớn và việc các tổ chức tín dụng đã mạnh tay trích lập dự phòng và bán tài sản đảm bảo để thu hồi nợ.

Tuy nhiên, đáng lo là, hầu hết khối nợ mà VAMC mua về 3 năm qua (khoảng 230.000 tỷ đồng) vẫn hầu như đứng im. Tổng số nợ thu hồi được mới đạt khoảng 43.000 tỷ đồng, trong đó bán nợ chỉ thu về chưa đầy 4.000 tỷ đồng và bán tài sản đảm bảo chỉ thu về khoảng 12.000 tỷ đồng, còn lại là ủy quyền cho tổ chức tín dụng thu hồi.

Theo bà Hồng, khó khăn lớn nhất của xử lý nợ xấu hiện vẫn là vấn đề pháp lý. Thực tế, thủ tục xử lý tài sản đảm bảo quá phức tạp khiến hàng trăm ngàn tỷ đồng của ngân hàng phải phơi sương. Đáng lo hơn, Bộ luật Dân sự năm 2015 vừa có hiệu lực (từ ngày 1/1/2017) lại gạt nội dung về tài sản đảm bảo ra ngoài, khiến các tổ chức tín dụng ngồi trên đống lửa, bởi xử lý tài sản đảm bảo vốn đã khó lại càng kẹt thêm.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo, nợ xấu vẫn là tử huyệt của nền kinh tế, nếu năm 2017 và 2018, thì nợ xấu không chuyển động, hệ thống ngân hàng sẽ có nguy cơ rơi vào một cuộc “đại phẫu” đau đớn nữa.