Ung thư đa ổ đường tiêu hóa hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm

Trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện các triệu chứng nuốt vướng, nghẹn, nôn sau ăn và đau vùng thượng vị, các dấu hiệu tưởng chừng rời rạc nhưng lại là biểu hiện của tổn thương ác tính đa vị trí trên cùng một trục tiêu hóa.

Các bác sỹ trong một ca phẫu thuật cho bệnh nhân tại PhenikaaMec.

Sau khi tiếp nhận, người bệnh được thăm khám kỹ lưỡng và chỉ định thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng chuyên sâu bằng hệ thống trang thiết bị hiện đại như PET/CT, nội soi tiêu hóa độ phân giải cao và hệ thống giải phẫu bệnh đạt chuẩn quốc tế.

Kết quả chẩn đoán xác định người bệnh đồng thời mắc ung thư hạ họng, ung thư thực quản đoạn 1/3 dưới và ung thư hang vị dạ dày. Đây là trường hợp ung thư đường tiêu hóa đa ổ với tế bào học riêng biệt, được xếp vào nhóm ung thư nguyên phát đồng thời (Synchronous Cancers), có tỷ lệ gặp rất thấp và đòi hỏi chiến lược điều trị cá thể hóa ở mức cao nhất.

Thách thức lớn nhất của ca bệnh không chỉ nằm ở số lượng ung thư cùng lúc, mà còn ở phạm vi phẫu thuật trải dài từ vùng cổ, ngực đến ổ bụng, với nguy cơ tai biến và biến chứng cao trong và sau mổ.

Ca phẫu thuật được thực hiện dưới sự chủ trì của TS.Trần Thanh Tùng, Trưởng Khoa Ngoại Tổng hợp PhenikaaMec, với sự phối hợp liên viện cùng Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương và liên chuyên khoa trong Bệnh viện gồm Trung tâm Gây mê hồi sức, Khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Tiêu hóa, Đơn nguyên Nội soi.

Ở giai đoạn đầu, ê kíp tiến hành cắt hớt u vùng hạ họng dưới nội soi. Sau đó, các bác sỹ tiếp tục thực hiện phẫu thuật nội soi cắt thực quản đoạn 1/3 dưới, cắt toàn bộ dạ dày kèm nạo vét hạch và tái tạo đường tiêu hóa bằng kỹ thuật chuyển đoạn đại tràng tạo hình thực quản.

Theo các chuyên gia, kỹ thuật chuyển đoạn đại tràng tạo hình thực quản (Colon Interposition) là một can thiệp chuyên sâu, thường chỉ được triển khai tại các bệnh viện tuyến đầu do yêu cầu kỹ thuật cao và nguy cơ biến chứng hậu phẫu lớn.

Phẫu thuật viên phải kiểm soát tốt phẫu trường phức tạp trải dài nhiều khoang giải phẫu, đồng thời bảo tồn tuyệt đối hệ thống mạch máu nuôi đoạn đại tràng được sử dụng thay thế thực quản.

Chỉ cần tổn thương mạch máu nuôi, đoạn ruột có nguy cơ hoại tử, đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh. Bên cạnh đó, nguy cơ rò miệng nối là thách thức đặc biệt lớn trong bối cảnh người bệnh ung thư phải tạo nhiều miệng nối liên tiếp giữa hạ họng, đại tràng và đại tràng, ruột non, đòi hỏi kỹ thuật khâu nối chính xác và kiểm soát tốt tình trạng toàn thân.

Với chiến lược điều trị được xây dựng trên cơ sở hội chẩn liên chuyên khoa giữa Ung bướu, Ngoại khoa, Gây mê hồi sức và Tai Mũi Họng, cùng kinh nghiệm phẫu thuật chuyên sâu, ê kíp đã sử dụng thuần thục các thiết bị hiện đại như dao Ligasure, hệ thống máy cắt, nối tự động (Stapler) để kiểm soát chảy máu, bảo đảm độ chính xác của các miệng nối.

Hệ thống hồi sức trước, trong và sau mổ được triển khai đồng bộ, giúp kiểm soát hiệu quả hô hấp, tuần hoàn và dinh dưỡng cho người bệnh sau cuộc đại phẫu kéo dài.

Thành công của ca phẫu thuật không chỉ mang lại cơ hội sống cho người bệnh mắc đồng thời ba ung thư nguyên phát hiếm gặp, mà còn khẳng định năng lực chẩn đoán, điều trị và phẫu thuật ung thư đa vị trí ở mức độ cao của đội ngũ bác sỹ PhenikaaMec, mở ra thêm hy vọng cho những bệnh nhân ung thư phức tạp cần can thiệp chuyên sâu, toàn diện và cá thể hóa.

Biến chứng thiếu máu não do thoái hóa đốt sống cổ

Thoái hóa đốt sống cổ không chỉ gây đau mỏi cổ vai gáy mà còn tiềm ẩn nguy cơ thiếu máu não, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng não bộ và chất lượng sống của người bệnh. Các lỗ ngang của đốt sống cổ từ C1 đến C6 là đường đi của động mạch đốt sống.

Khi xảy ra thoái hóa, gai xương hoặc phình lồi đĩa đệm có thể chèn ép động mạch này, làm giảm lưu lượng máu lên não, gây ra các triệu chứng như chóng mặt, hoa mắt, suy giảm trí nhớ và mất thăng bằng.

Không chỉ động mạch đốt sống, các mạch máu nhỏ và hệ tĩnh mạch vùng cổ cũng dễ bị chèn ép khi cơ cổ co cứng kéo dài do thoái hóa. Tình trạng này thường nặng hơn ở những người có thói quen ngồi lâu, cúi đầu nhiều khi làm việc, sử dụng điện thoại, máy tính hoặc xoay cổ đột ngột.

Ngoài ra, thoái hóa đốt sống cổ còn ảnh hưởng đến hệ thần kinh giao cảm, hệ thống tham gia điều hòa co giãn mạch máu, khiến khả năng tưới máu não suy giảm, làm trầm trọng hơn tình trạng thiếu máu não.

Theo Ths.Hoàng Đoan Trang, chuyên khoa cơ xương khớp, nếu không được phát hiện và điều trị sớm, thiếu máu não do thoái hóa đốt sống cổ có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

Khi lượng máu giàu oxy và dưỡng chất lên não giảm kéo dài, các tế bào thần kinh sẽ bị tổn thương, làm suy giảm khả năng ghi nhớ, tập trung và phản xạ. Về lâu dài, tình trạng này có thể tiến triển thành sa sút trí tuệ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và khả năng tự chăm sóc của người bệnh.

Bên cạnh đó, giảm lưu thông máu não còn làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối trong lòng mạch. Cục máu đông di chuyển lên não có thể gây tắc mạch não cấp tính, dẫn đến đột quỵ thiếu máu não với các hậu quả nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ, thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Thiếu máu não cũng làm rối loạn khả năng giữ thăng bằng của cơ thể. Khi kết hợp với đau, cứng cổ vai gáy, phản xạ vận động bị chậm lại, người bệnh dễ bị choáng váng, loạng choạng, tăng nguy cơ té ngã, đặc biệt nguy hiểm ở người cao tuổi do dễ gây chấn thương nặng hoặc gãy xương.

Không dừng lại ở các biến chứng thực thể, thiếu máu não kéo dài còn ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt thường ngày. Người bệnh thường xuyên mệt mỏi, rối loạn cảm giác, giảm khả năng làm việc và tập trung, khó thực hiện các hoạt động cần cúi, ngửa hoặc xoay cổ. Tình trạng kéo dài có thể dẫn đến lo âu, mất ngủ, trầm cảm và suy giảm chất lượng cuộc sống.

Bác sỹ Trang khuyến cáo, khi người bệnh thoái hóa đốt sống cổ xuất hiện các triệu chứng như chóng mặt, hoa mắt, mất thăng bằng, loạng choạng khi thay đổi tư thế, cảm giác nặng đầu, đau âm ỉ vùng chẩm, sau gáy, mờ mắt, ù tai, giảm tập trung, hay quên hoặc mất ngủ, cần sớm đến bệnh viện đa chuyên khoa để được thăm khám và điều trị.

Tùy mức độ tổn thương, bác sỹ có thể chỉ định dùng thuốc giãn cơ, thuốc tăng cường tuần hoàn não kết hợp vật lý trị liệu nhằm cải thiện lưu thông máu và giảm triệu chứng. Trong những trường hợp thiếu máu não do đĩa đệm hoặc gai xương chèn ép nghiêm trọng, can thiệp ngoại khoa có thể được cân nhắc để giải phóng chèn ép, phòng ngừa biến chứng nặng.

Song song với điều trị y khoa, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sỹ, không tự ý dùng thuốc hoặc thay đổi liều lượng. Tại nhà, có thể thực hiện các bài tập cổ nhẹ nhàng như xoay cổ, cúi gập cổ, kéo giãn cổ sang hai bên để giảm co cứng và hạn chế chèn ép mạch máu.

Việc điều chỉnh tư thế làm việc đúng đóng vai trò quan trọng, nhất là với người làm việc văn phòng: giữ màn hình máy tính ngang tầm mắt, giữ cổ thẳng, tránh cúi gập sâu hoặc ngửa cổ trong thời gian dài. Ngoài ra, lựa chọn gối phù hợp khi ngủ, nghỉ ngơi hợp lý cũng góp phần giảm nguy cơ thiếu máu não do thoái hóa đốt sống cổ.

Mở “đường dẫn máu” mới giúp tránh nguy cơ đột quỵ

Dù không có biểu hiện thần kinh rõ rệt, bà Mỹ (50 tuổi) vẫn đối mặt với nguy cơ đột quỵ rất cao do hẹp nặng mạch máu não. Nhờ được phát hiện sớm và phẫu thuật mở đường dẫn máu mới, não bộ của người bệnh đã có thêm nguồn cấp máu ổn định, giúp giảm thiểu nguy cơ tai biến nguy hiểm trong tương lai.

Trước đó, bà Mỹ chỉ thỉnh thoảng đau đầu nhẹ, không kèm yếu liệt tay chân hay rối loạn ngôn ngữ nên chủ quan, tự dùng thuốc giảm đau.

Trong lần kiểm tra sức khỏe định kỳ kết hợp tầm soát đột quỵ tại viện, bà được chỉ định chụp cộng hưởng từ não và mạch máu não bằng hệ thống MRI 3 Tesla. Kết quả cho thấy hẹp nặng đoạn cuối động mạch cảnh trong bên trái kèm theo sự xuất hiện bất thường của hệ thống mạch máu bàng hệ.

Ths.Mai Hoàng Vũ, Khoa Ngoại Thần kinh, Cột sống, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, động mạch cảnh trong là nguồn cấp máu chính cho bán cầu não.

Khi đoạn cuối của mạch này bị hẹp nặng, lưu lượng máu lên não giảm đáng kể, làm tăng nguy cơ đột quỵ thiếu máu não cấp, đặc biệt trong các tình huống tụt huyết áp, mất nước hoặc gắng sức. Đáng chú ý, hình ảnh chẩn đoán của bà Mỹ không phù hợp với xơ vữa mạch máu thông thường.

Dựa trên đặc điểm tổn thương và sự hình thành hệ mạch bàng hệ li ti nhằm bù trừ cho vùng thiếu máu, các bác sỹ chẩn đoán bà Mỹ mắc bệnh Moyamoya, một bệnh lý mạch máu não hiếm gặp nhưng có thể gây đột quỵ bất cứ lúc nào nếu không được theo dõi và can thiệp kịp thời.

Moyamoya đặc trưng bởi sự dày lên bất thường của thành mạch tại đoạn cuối động mạch cảnh trong, nơi phân nhánh thành động mạch não trước và não giữa.

Quá trình này diễn tiến âm thầm, khiến lòng mạch hẹp dần theo thời gian, buộc não phải hình thành hệ tuần hoàn bàng hệ gồm các mạch máu nhỏ, mỏng và dễ vỡ để duy trì tưới máu. Trên hình ảnh chụp mạch, các mạch này tạo hình ảnh mờ như “làn khói”, cũng là nguồn gốc tên gọi Moyamoya trong tiếng Nhật.

Theo phân độ Suzuki, bệnh Moyamoya được chia thành 6 giai đoạn. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể chưa cần phẫu thuật, song khi tiến triển đến giai đoạn 3 - 4, lòng mạch hẹp nhiều, tuần hoàn bàng hệ xuất hiện rõ rệt, nguy cơ thiếu máu não và đột quỵ tăng cao, ngay cả khi chưa có triệu chứng lâm sàng điển hình.

Trường hợp bà Mỹ được xếp Suzuki độ 3. Chụp cộng hưởng từ tưới máu não cho thấy lượng máu nuôi bán cầu não bên tổn thương giảm rõ rệt so với bên đối diện, phản ánh nguy cơ đột quỵ tiềm ẩn.

Sau hội chẩn chuyên khoa, các bác sỹ quyết định phẫu thuật bắc cầu động mạch não nhằm phòng ngừa các biến cố thiếu máu não trong tương lai.

Với sự hỗ trợ của kính vi phẫu thế hệ mới Zeiss Kinevo 900 tích hợp trí tuệ nhân tạo, ca mổ được thực hiện theo phương pháp bắc cầu lưu lượng thấp.

Các bác sỹ sử dụng động mạch thái dương nông thuộc hệ động mạch cảnh ngoài, nối trực tiếp với động mạch não giữa thuộc hệ động mạch cảnh trong đang bị hẹp, tạo thêm một “đường dẫn máu phụ” giúp não tự điều chỉnh lượng máu theo nhu cầu chuyển hóa và bù đắp cho vùng tưới máu bị thiếu hụt.

Theo ThS.BS.CKII Mai Hoàng Vũ, mục tiêu của phẫu thuật không phải làm rộng lại mạch máu đã hẹp mà là tạo nguồn cấp máu mới, ổn định và lâu dài cho não.

Cầu nối lưu lượng thấp giúp kiểm soát áp lực máu đưa vào não ở mức phù hợp, hạn chế nguy cơ tăng tưới máu quá mức gây phù não hoặc xuất huyết sau mổ.

Trong quá trình phẫu thuật, kính vi phẫu tích hợp AI và chụp huỳnh quang mạch máu 3D cho phép bác sỹ theo dõi dòng chảy máu theo thời gian thực, đánh giá hiệu quả cầu nối ngay trên bàn mổ và xử trí kịp thời các rối loạn nếu xảy ra.

Sau phẫu thuật, bà Mỹ hồi phục tốt, không ghi nhận biến chứng thần kinh. Người bệnh được hẹn tái khám, chụp MRI đánh giá tưới máu não sau 3-6 tháng và có thể được phối hợp thêm thuốc hỗ trợ tuần hoàn hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu nhằm tối ưu hiệu quả điều trị, phòng ngừa nguy cơ đột quỵ về lâu dài.