Nội dung, thiết kế: Hồ Hạ    |    Ảnh: Nhân vật cung cấp

 

 

Chỉ còn 6 tháng nữa, nhiệm kỳ 2020 - 2021 là thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc của Việt Nam sẽ khép lại. Song những gì chúng ta đã và đang đóng góp, nhất là trong hai tháng giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vào tháng 1/2020 và tháng 4/2021 vừa qua, đã chứng tỏ Việt Nam là đối tác tin cậy vì hòa bình bền vững.

Sự thành công ấy có phần đóng góp không nhỏ từ những hoạt động hiệu quả, để lại ấn tượng đẹp của lực lượng “mũ nồi xanh”, những sứ giả của hòa bình Việt Nam suốt 7 năm qua.

Việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc cũng đang tiếp tục xây dựng hình ảnh Việt Nam là thành viên có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế, góp phần nâng cao vị thế đất nước, từ đó góp phần bảo vệ Tổ quốc vững chắc.

Sự thành công của việc ứng cử vào vị trí ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 - 2021 có phần đóng góp không nhỏ từ những hoạt động hiệu quả, để lại ấn tượng đẹp của lực lượng “mũ nồi xanh” Việt Nam.

Trong số những chiến sĩ mũ nồi xanh vừa trở về từ đất nước cách xa Việt Nam hơn 8.000 km, phóng viên Báo Đầu tư đã được gặp Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương, người hoàn thành xuất sắc vai trò nữ Quan sát viên quân sự đầu tiên của Việt Nam tại Phái bộ Gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc tại Nam Sudan (UNMISS).

Sau gần 2 năm gặp lại, nữ quân nhân xinh đẹp đã không còn sở hữu làn da trắng sáng, không tì vết, mà được thay thế bởi nước da “ngấm màu nắng châu Phi”, mang vẻ đẹp rắn rỏi, khỏe mạnh.

Chị bảo: “Tháng 6, nắng nóng ở Hà Nội gắt gỏng, chát chúa đấy, nhưng cũng chỉ tựa như ngày dễ chịu nhất mùa nắng ở Nam Sudan, khi giữa trưa nhiệt độ có thể lên tới gần 60 độ C, bụi bay mù mịt”.

Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng trao quyết định  lên đường làm Quan sát viên quân sự tại Phái bộ Nam Sudan cho Thượng tá Lê Ngọc Sơn và Thiếu tá Nguyễn Thị Minh Phương, ngày 24/10/2020.

Vượt qua những lần tuyển chọn, kiểm tra, đánh giá gắt gao, tạm gác vai trò làm vợ, làm mẹ, bằng ý chí, tinh thần lạc quan, sự chuyên nghiệp, mưu trí, lòng dũng cảm, nhiệm kỳ công tác kéo dài hơn dự kiến nhiều khó khăn, biến động, hiểm nguy của Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương đã trôi qua như một giấc mơ đẹp.

Mà trong giấc mơ ấy, chị hiện ra như một “cô Tấm” dịu dàng, một “bông hồng thép” mạnh mẽ giữa mảnh đất châu Phi cằn khô và trở thành “cầu nối” giữa Phái bộ, chính quyền, người dân và các lực lượng đối lập của nước sở tại trong thương thảo, phối hợp giải quyết các vấn đề liên quan đến thực thi các thỏa thuận hòa bình hồi sinh ở nơi đây.

Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, các chiến sĩ mũ nồi xanh của Việt Nam đã kế thừa xứng đáng truyền thống Bộ đội Cụ Hồ, có nhiều đóng góp tích cực được Liên hợp quốc và bạn bè quốc tế đánh giá cao. Qua đó, góp phần tạo nên vị thế, uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới, góp phần vào việc thúc đẩy thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ, trong đó có duy trì một nền hòa bình bền vững.

Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương đã làm "cầu nối" giữa Phái bộ, chính quyền, nhân dân và các lực lượng đối lập của Nam Sudan trong thương thảo, phối hợp giải quyết các vấn đề liên quan đến thực thi các thỏa thuận hòa bình hồi sinh ở nơi đây.

 

 

 

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình truyền thống quân nhân, Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương có tình cảm đặc biệt với người lính từ thuở thơ ấu và khát khao gia nhập lực lượng mũ nồi xanh từ những ngày đầu Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc.

Gác lại vai trò làm vợ, làm mẹ, cùng sự hậu thuẫn từ chồng và gia đình, chị đã vượt qua tất cả gian khó để trở thành nữ Quan sát viên quân sự đầu tiên của Việt Nam tại UNMISS.

 

Thời thơ ấu, Nguyễn Thị Minh Phương lớn lên trong khu gia binh của trường Sĩ quan Lục quân I (Sơn Tây, Hà Nội). Ông ngoại chị, giảng viên bộ môn chiến thuật là người truyền cảm hứng để cháu gái trở thành quân nhân.

“Mỗi lần ông đi dạy về, tôi thường rón rén lấy mũ kêpi, rủ em trai và các bạn trong khu tập thể chơi điều lệnh. Tình cảm gắn bó với người lính cứ thế đến tự nhiên và ngấm vào máu lúc nào không hay”, Trung tá Minh Phương kể.

Sau này, khi tốt nghiệp Đại học Sư phạm Thái Nguyên, chị vượt qua nhiều vòng tuyển chọn đầu vào và trở thành giáo viên tiếng Anh của Trường Sĩ quan Lục quân 1.

Cuộc sống của nữ quân nhân cứ thế trôi trong êm đềm, lấy chồng, lần lượt sinh con trai, rồi con gái, đi dạy, thăng quân hàm…

Thiếu tá Nguyễn Thị Minh Phương và Thượng tá Lê Ngọc Sơn ngày nhận vụ làm Quan sát viên quân sự tại Phái bộ Nam Sudan. 

Rồi năm 2014, khi Việt Nam cử 2 sĩ quan đầu tiên lên đường làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc tại Nam Sudan, chị Minh Phương đã có những ấn tượng rất sâu sắc đối với nhiệm vụ này và cảm phục những chiến sĩ mũ nồi xanh tiên phong của Việt Nam.

“Tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình tại các Phái bộ của Liên hợp quốc là một trong những nhiệm vụ mới của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Bởi thế, tôi rất tích cực, chủ động nghiên cứu, tìm hiểu các nội dung về gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc cũng như chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, Quân đội ta đối với nhiệm vụ này”, chị Minh Phương kể.

Tuy nhiên, mong muốn được khoác lên mình bộ quân phục gìn giữ hòa bình chỉ thực sự bùng cháy mạnh mẽ khi chị tham gia một khóa bồi dưỡng về chuyên môn ở Australia năm 2016.

Tại đây, chị được gặp gỡ, chia sẻ trực tiếp với một số sĩ quan từng đi làm nhiệm vụ ở Phái bộ đang tham gia tập huấn gìn giữ hòa bình và được biết lực lượng này đang rất cần những người phụ nữ có chuyên môn, am hiểu về công tác đối ngoại quốc phòng.

Tuy nhiên, lúc ấy, Việt Nam chưa có nữ sĩ quan tham gia lực lượng, cũng chưa hiểu cặn kẽ công việc nên chị đành gác lại nguyện vọng. Quãng thời gian 2017 – 2018, chị Minh Phương vừa hoàn thành khóa học thạc sĩ, sinh con gái thứ hai. Trong lòng chị vẫn ấp ủ một ngày mình sẽ gia nhập lực lượng mũ nồi xanh.

Đôi mắt chị ánh lên niềm tự hào khi kể lại: “Năm 2018, khi Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam thông báo tuyển nữ quân nhân, tôi nghĩ, đây chính là thời điểm vô cùng thuận lợi để có thể đạt được nguyện vọng. Và tôi đã trở thành người lính mũ nồi xanh, là nữ Quan sát viên quân sự đầu tiên của Việt Nam tại UNMISS như thế”.

Nữ Quan sát viên quân sự xinh đẹp làm nhiệm vụ tại Nam Sudan.

“Hầu hết bạn bè, đồng nghiệp đều rất bất ngờ và không ủng hộ khi biết mong muốn này của tôi. Bởi, mọi người cho rằng, tôi đang có một cuộc sống ổn định, yên bình và lý tưởng với một người phụ nữ khi đang đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ nhiệm Bộ môn ngoại ngữ của một nhà trường quân đội, một gia đình hạnh phúc với hai con nhỏ đang độ tuổi đến trường”, chị tâm sự.

Về phía gia đình, chị Minh Phương may mắn khi có được sự ủng hộ hết lòng của anh Dương Huy Hiệp, chồng chị. Anh còn là người đồng nghiệp, một giảng viên ngoại ngữ am hiểu về công tác đối ngoại quốc phòng và có quan điểm cởi mở về việc phụ nữ tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Anh Hiệp không phải thuộc mẫu người lãng mạn, hay nói những lời hoa mỹ. Những lúc chị cần chia sẻ và quan tâm, anh luôn động viên vợ bằng câu nói mạnh mẽ, rắn rỏi đúng phong cách nhà binh: “Hãy sinh ra để làm một việc gì đó có ích cho xã hội trước khi rời xa cuộc đời này (Born to shine before we die)”.

Gia đình tiễn Thiếu tá Nguyễn Thị Minh Phương lên đường làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Nam Sudan.

Ngược lại, khi chị chia sẻ với bố mẹ, những người lính bộ đội Cụ Hồ đã có nhiều năm trải qua khó khăn, gian khổ của chiến tranh lại lo lắng, băn khoăn khi cô con gái duy nhất của mình xông pha ở vùng đất bất ổn.

Tuy nhiên, sự lo lắng đó cũng nhanh chóng được gác lại, nhường chỗ cho niềm tin, niềm tự hào khi thấy được ý chí quyết tâm mạnh mẽ của Trung tá Minh Phương, nhất là khi bố mẹ chị nghe con gái kể về các sĩ quan đi trước, trong đó có nữ sĩ quan đầu tiên của Việt Nam tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc- Trung tá Đỗ Thị Hằng Nga.

“Bố mẹ nhận thấy, cô con gái mà họ luôn coi là bé bỏng, luôn yêu chiều hết mực đã thực sự trưởng thành và bản lĩnh”, chị Phương cười tươi như muốn khẳng định, chị cũng thật tự hào về gia đình mình.

Còn ở đơn vị, lúc đó, chị Minh Phương đang phụ trách cuộc thi Olympic tiếng Anh của trường. "Sau cuộc thi mà vẫn còn cơ hội, thì hãy để em được tham gia nhiệm vụ gìn giữ hòa bình. Vì đó là mơ ước của em", chị giãi bày với thủ trưởng đơn vị và được đồng ý.

Hậu phương vững chắc với sự ủng hộ, động viên và tạo điều kiện tốt nhất của gia đình, bố mẹ hai bên, đặc biệt là từ người chồng và hai con nhỏ là nguồn động lực lớn lao để chị quyết tâm lên đường.

Và quan trọng hơn cả, gia đình chị cũng luôn tin tưởng rằng, với ý chí, nghị lực, bản lĩnh của người phụ nữ được sinh ra trong gia đình có truyền thống phục vụ trong quân đội, được tôi luyện, rèn rũa hàng chục năm, nhất là trong những năm tháng công tác tại Trường Sĩ quan Lục quân 1, chị sẽ vượt qua mọi khó khăn, thử thách để phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Quân đội giao phó.

Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương là nữ sĩ quan thứ 3 của Việt Nam tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Nam Sudan.

Đầu năm 2019, Thiếu tá Nguyễn Thị Minh Phương (chị được thăng quân hàm Trung tá tháng 5/2020) chính thức gia nhập lực lượng mũ nồi xanh. Để trở thành một người lính mũ nồi xanh nói chung, quan sát viên quân sự nói riêng, chị phải đảm bảo rất nhiều yêu cầu, tiêu chí khắt khe và một quá trình tuyển chọn, huấn luyện, sát hạch hết sức bài bản, nghiêm túc.

Các tiêu chí chung phải đảm bảo tốt gồm sức khỏe, ngoại ngữ, kiến thức quân sự, kiến thức về gìn giữ hòa bình, kiến thức về Liên hợp quốc cùng các kỹ năng lái xe số sàn, sinh tồn, sử dụng các thiết bị thông tin liên lạc, khả năng hoạt động độc lập trong môi trường tác chiến đa quốc gia, đa văn hóa, năng lực thích ứng với mọi điều kiện sinh hoạt công tác…

Sau khi được tuyển chọn, các cá nhân sẽ được bồi dưỡng, huấn luyện, tập huấn chuyên môn thông qua các khóa học trong hoặc ngoài nước và phải đảm bảo hoàn thành tốt các nội dung này sau mỗi khóa học. Đây là nội dung đào tạo và sát hạch ở cấp độ các nước cử quân.

Tuy nhiên, đặt chân đến Phái bộ chưa phải là tất cả. Nữ sĩ quan cho biết: “Ngay ngày thứ 2 hoặc thứ 3 sau khi có mặt ở Phái bộ, chúng tôi sẽ phải thực hiện nội dung kiểm tra đánh giá trình độ Tiếng Anh, kiến thức quân sự, thi lái xe theo tiêu chuẩn của Liên hợp quốc và trả lời phỏng vấn theo yêu cầu của Chỉ huy Phái bộ. Nếu một trong các nội dung này không đạt yêu cầu thì ngay lập tức sẽ tiến hành các thủ tục trục xuất về nước".

Được biết, đây là nội dung đánh giá đầu vào ở cấp độ Phái bộ và được coi là một trong những thách thức lớn nhất của các cá nhân khi mới được triển khai tại địa bàn.

Trong quá trình công tác, lực lượng “mũ nồi xanh” cũng thường xuyên phải tham gia các khóa huấn luyện và các nội dung đánh giá năng lực do Phòng đào tạo của Phái bộ, của Phân khu hoặc của đơn vị cơ sở tổ chức.

Kỹ năng lái xe số sàn tốt là một trong những yêu cầu bắt buộc đối với các chiến sĩ mũ nồi xanh.

Chưa kể trước đó, Thiếu tá Minh Phương đã trải qua các khóa đào tạo ở Cục Gìn giữ hoà bình Việt Nam, ở Australia, Hàn Quốc, với nhiều kiến thức chung cũng như công tác cụ thể trong phái bộ.

"Hai tháng huấn luyện ở Hàn Quốc là thời gian tôi cảm nhận sâu sắc nhất nhiệm vụ của một quan sát viên quân sự", chị Minh Phương chia sẻ.

Chị nhớ lại tình huống giả định, phiến quân bắt cóc nhóm trinh sát khi họ đang đi tuần tra. Ba người, gồm hai nam quân nhân Hàn Quốc và một nữ sĩ quan Việt Nam bị bịt mắt, trói tay chân, giam giữ tại một khu nhà hoang. Sĩ quan nam bị bắt cởi bỏ quân phục, chỉ được mặc đồ mỏng ở trong. Sĩ quan nữ phải tháo giày, giao nộp điện thoại, giấy tờ.

Nhiệm vụ của các "con tin" là tìm cách thương thuyết với phiến quân để được trả tự do. Những đồng nghiệp của chị trong vai nhóm bắt cóc diễn rất chân thật, khi tát chị một cú xây xẩm mặt mày, xước chân tay vì bị trói.

Tình huống "giả mà như thật" cho nữ quân nhân bài học sâu sắc, rằng sự bình tĩnh là chìa khóa lớn nhất hóa giải mọi nguy nan. Không hoảng loạn, không tỏ ra sợ sệt thì mới có cơ hội thương thuyết với đối phương.

Nữ quân nhân cũng tin, mười năm công tác tại trường Lục quân I cũng cho chị đủ trải nghiệm để có thể đối mặt với bất cứ hoàn cảnh khắc nghiệt nào. Chị cười, xòe đôi bàn tay có những ngón thon dài ra và bảo "mình không phải tiểu thư đâu".

Trước khi trở thành nữ Quan sát viên, sĩ quan Nguyễn Thị Minh Phương đã trải qua các khóa đào tại ở Cục Gìn giữ hoàn bình Việt Nam, ở Australia, Hàn Quốc với nhiều kiến thức chung cũng như công tác cụ thể trong Phái bộ. 

Trên cương vị là Quan sát viên quân sự, “tai, mắt của Phái bộ”, Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương thường xuyên phải thực hiện các cuộc tuần tra ngắn ngày và dài ngày cùng với các cơ quan, tổ chức, lực lượng của Liên hợp quốc bằng đường bộ và đường không trong địa bàn đảm nhiệm.

Chị cũng thường xuyên phải điều đình, thương thảo với chỉ huy của cả Quân Chính phủ, Quân đối lập hoặc các phe nhóm vũ trang tại các chốt, trạm kiểm soát nhằm thông báo sự hiện diện và các hoạt động của đoàn, đảm bảo quyền tự do đi lại cũng như bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối cho đoàn công tác trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, nữ Quan sát viên còn phải tiến hành các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo chính quyền, nhân dân địa phương nhằm nắm bắt tình hình an ninh, chính trị, nhân đạo.

Đặc biệt, chị Minh Phương phải đánh giá việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn giữ các phe nhóm và báo cáo về Sở Chỉ huy theo quy định, làm cơ sở để các cơ quan chuyên môn của Phái bộ phân tích, tổng hợp, đề xuất các quyết sách phù hợp và triển khai kế hoạch hành động tiếp theo…

Chị cho hay: “Trước khi lên đường, tôi đã dự kiến các tình huống, sự cố xảy ra trong quá trình thực hiện nhiệm vụ và hoạch định các biện pháp xử trí. Đây cũng là một trong các nội dung quan trọng trong Báo cáo Kế hoạch nhiệm kỳ mà tôi cũng như bất kỳ cá nhân nào trước khi được triển khai sang địa bàn phải chuẩn bị chu đáo. Các tình huống xấu nhất có thể xảy ra như bắt cóc, giam giữ, hãm hiếp, đe dọa tính mạng đều được tôi nghiên cứu một các nghiêm túc và kỹ lưỡng”.

Nữ Quan sát viên khẳng định: “Bản thân tôi chưa bao giờ cảm thấy lung lay khi quyết định tham gia lực lượng. Ngày lên đường, điều tôi lo lắng nhất là liệu mình có thể nhanh chóng bắt nhịp được với môi trường làm việc mới và áp dụng được những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm đã được trau dồi, chuẩn bị trong thời gian tiền triển khai vào quá trình thực hiện nhiệm vụ tại địa bàn hay không. Và, liệu rằng mình có làm tròn nhiệm vụ, trọng trách cao cả của “người mở đường” cho lực lượng nữ sĩ quan Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc trên cương vị là Quan sát viên quân sự hay không”.

Việc sĩ quan Nguyễn Thị Minh Phương trở thành nữ Quan sát viên đầu tiên của Việt Nam tại UNMISS, trước hết mang ý nghĩa gia tăng tỉ lệ nữ nhằm thực hiện chủ trương bình đẳng giới, cân bằng giới trong tất cả các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, nhất là hoạt động của Quan sát viên quân sự.

Bởi, theo lý giải của nữ quân nhân, nhiều nước cử quân đã tuyệt đối không triển khai bất cứ nữ sĩ quan nào tham gia lực lượng quan sát viên quân sự vì theo họ đây là một nhiệm vụ quá nguy hiểm, khó khăn, vất vả đối với nữ.

Mặt khác, đối với Quan sát viên quân sự, nữ giới đóng vai trò vô cùng quan trọng. Với thế mạnh của giới là khéo léo, mềm mỏng, tâm lý cẩn thận, tỉ mỉ, nữ Quan sát viên quân sự thể hiện tốt vai trò của mình trong việc đàm phán, điều đình với các phe nhóm vũ trang hoặc các chốt kiểm soát, đồng thời trong tiếp xúc, gặp gỡ, trao đổi, phỏng vấn, chuyện trò, kết nối với người dân bản địa, nhất là phụ nữ và trẻ em để nắm bắt tình hình.

Thế nên, nhiều người ví lực lượng nữ chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam ở UNMISS là những “cô Tấm”, những “bông hồng thép”, mềm mại, dịu dàng nhưng vẫn rắn rỏi, mạnh mẽ.

Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương sinh năm 1983, trong một gia đình có truyền thống phục vụ trong quân đội. Sau khi tốt nghiệp Đại học Sư phạm Thái Nguyên, chị trở thành giảng viên, rồi đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ nhiệm Bộ môn ngoại ngữ tại trường Sĩ quan Lục quân I. Chị là nữ sĩ quan thứ ba của Việt Nam tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Trên cương vị là Quan sát viên quân sự, “tai, mắt của Phái bộ”, Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương phải đánh giá việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn giữ các phe nhóm và báo cáo về Sở Chỉ huy theo quy định, làm cơ sở để các cơ quan chuyên môn của Phái bộ phân tích, tổng hợp, đề xuất các quyết sách phù hợp và triển khai kế hoạch hành động tiếp theo…

 

 

 

Chịu ảnh hưởng nặng nề từ các cuộc nội chiến và xung đột giữa các phe phái, sắc tộc, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và điều kiện sống ở Nam Sudan được xem là tận cùng của sự đói nghèo, bạo lực, tình hình và nhiệm vụ phức tạp, nhưng “cô Tấm” Nguyễn Thị Minh Phương dịu dàng trong đời sống, lại mạnh mẽ, kiên gan, sắc sảo như “bông hồng thép” trong công việc, hoàn thành xuất sắc vai trò nữ Quan sát viên quân sự đầu tiên của Việt Nam tại UNMISS.

Lật giở những bức ảnh kỷ niệm, Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương không giấu nổi xúc động khi nhớ về những tháng ngày làm việc ở Nam Sudan.

Chị thông tin, Nam Sudan là quốc gia trẻ nhất thế giới khi tuyên bố độc lập vào ngày 9/7/2011. 10 năm qua, Nam Sudan vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề từ các cuộc nội chiến và xung đột giữa các phe phái, sắc tộc nên cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và điều kiện sống vô cùng nghèo nàn, thiếu thốn. Điều kiện sinh hoạt, làm việc của lực lượng nhân viên Liên hợp quốc cũng cùng chung tình trạng đó.

Ngoài ra, điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài, nhiệt độ cao cũng là thách thức lớn đối với lực lượng triển khai tại địa bàn, nhất là đội ngũ nữ Quan sát viên quân sự - những người thường xuyên phải tuần tra ở địa bàn, ngoài căn cứ đóng quân.

“Thời điểm mới sang Nam Sudan, tôi có chút khó chịu do sự chênh lệch nhiệt độ. Lúc đó, Hà Nội đã vào đông, nhiệt độ xuống thấp còn Nam Sudan thì nắng nóng cực điểm. Nhưng nhờ sự chuẩn bị tâm lý kỹ càng và khả năng thích ứng nhanh nên tôi không gặp vấn đề gì về sức khỏe”, chị kể.

Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương cho biết, mùa nắng, giữa trưa nhiệt độ ở Nam Sudan lên tới gần 60 độ C.

Điều nữ quân nhân ấn tượng với đất nước Nam Sudan là những cánh rừng nhiệt đới và là nơi có số động vật hoang dã di trú lớn thứ hai trên thế giới như linh dương sừng cong, linh dương Châu Phi, linh dương topi, trâu, hươu cao cổ, voi và sư tử…

Nam Sudan còn có dòng sông Nile trắng chảy dọc theo đất nước và nằm sát bên thủ đô Juba. Ở đây, chị cảm nhận được sự hoang dã của tự nhiên.

Nhưng, sự hoang dã ấy cũng gắn liền với điều kiện sinh hoạt nghèo nàn. Không có màu xanh, màu của an toàn trên bản đồ các mức an ninh của Nam Sudan, thay vào đó chỉ là màu vàng da cam và đỏ, những mức độ nguy hiểm khác nhau.

Chị kể, những vết tích của chiến tranh tàn phá vẫn còn khắp nơi với những ngôi nhà bỏ hoang, những bức tường lỗ chỗ vết đạn bắn, những chiếc xe ô tô quân sự han gỉ lấp ló giữa những bụi cỏ dại bên đường, vẫn kiên trì nằm phơi mưa nắng…

Sốt rét là nỗi ám ảnh ở Nam Sudan. Những tờ cảnh báo tiết kiệm nước, cẩn thận sốt rét, bệnh dại… được dán khá nhiều ở các khu vệ sinh. Nhưng khó khăn nhất là cái nắng nóng như đổ lửa vào mùa khô cùng lớp bụi dày cả chục cm trên đường, hay mỗi khi mưa to như “xé trời” gây ngập lụt và lớp bùn nhão như socola tan chảy.

Giọng chị nghẹn lại: “Ở nơi tận cùng của sự nghèo đói và bạo lực, một vùng đất khó khăn, khắc nghiệt khi bị tàn phá bởi nội chiến, tôi càng thấm thía giá trị của hoà bình và ý nghĩa của sứ mệnh gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc mà cộng đồng quốc tế đang chung vai, góp sức mang lại những điều tốt đẹp nhất có thể, cho đất nước và nhân dân Nam Sudan”.

Gian khó là thế, nhưng Trung tá Minh Phương bảo: “Chỉ cần ngắm lá cờ đỏ sao vàng chúng tôi mang theo đã tung bay trên bầu trời Nam Sudan, hướng về cờ Tổ quốc, hát quốc ca trên đất nước bạn, chúng tôi lại vượt lên mọi gian khó, hết mình thực hiện lời hứa trước lúc lên đường, vì nước bạn. Và chúng tôi luôn nhớ rằng: Tổ quốc luôn ở bên...”.

Sự hiền hậu, dịu dàng, tình yêu thương vô bờ bến của những nữ chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam chẳng khác nào những “cô Tấm” hiện ra giữ mảnh đất cằn khô khắc nghiệt Nam Sudan.

Cũng chính lá cờ đỏ sao vàng đã giúp người dân địa phương nhận ra các chiến sĩ mũ nồi xanh đến từ Việt Nam. “Hello Việt Nam!”, “Có phải Việt Nam không?”, “Very good!”... Đó là những câu đầu tiên mà đi đến đâu ở Nam Sudan, chúng tôi thường nghe thấy. Họ đối xử với chúng tôi thật thân thiện, niềm nở”, chị Phương chia sẻ.

Thường xuyên tiếp xúc, đàm phán và thương thảo ở các chốt, trạm kiểm soát, chị Minh Phương tạo được thiện cảm và ấn tượng sâu sắc với các chỉ huy lực lượng quân sự ở đây. Thay vì gọi tên, họ gọi chị là “Queen Vietnam”, “Miss Vietnam” vì chị là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên mà họ gặp. Những lần chị không tuần tra theo tuyến và qua các chốt đó, họ đều hỏi về “Miss Vietnam” và gửi lời chào thông qua các bạn đồng nghiệp của chị.

Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương được đồng đội gọi với cái tên thân thương "Nữ hoàng nụ cười" Việt Nam.

Với đặc thù công việc là thường xuyên đi tuần tra, trinh sát ngắn ngày và dài ngày trong khu vực đảm nhiệm, trong nhiệm kỳ công tác tại UNMISS, trên cương vị là Quan sát viên quân sự đã để lại trong Trung tá Minh Phương rất nhiều kỉ niệm. Bởi, chị có nhiều cơ hội tiếp xúc với chính quyền và người dân địa phương để nắm bắt tình hình cũng như tâm tư, nguyện vọng của họ và tận mắt chứng kiến sự nghèo đói, cơ cực của người dân.

“Ngay trong chuyến tuần tra dài ngày đầu tiên của nhiệm kỳ, hình ảnh em gái khoảng 16-18 tuổi bế hai em bé song sinh nhỏ như hai chú mèo con mới sinh đang khóc ngằn ngặt, khát dòng sữa mẹ vì mẹ không có gì ăn và sữa chưa kịp về thực sự làm tôi thấy vô cùng thương xót và day dứt”, giọng chị nghẹn ngào, đôi mắt đỏ hoe như sắp khóc khi kể.

Cũng là một người mẹ có 2 con, Trung tá Minh Phương chia sẻ, chị thực sự rất khó kìm nén cảm xúc khi nhìn thấy tình cảnh này. Và qua đó, chị thấu hiểu hơn công việc mình đang đảm nhiệm quan trọng và ý nghĩa đến nhường nào.

“Tôi tự hứa với bản thân phải nỗ lực hoàn thành thật tốt nhiệm vụ, góp phần đẩy nhanh tiến trình thực hiện các hiệp định hòa bình, tái thiết đất nước Nam Sudan sau xung đột và người dân sẽ có một cuộc sống ấm no, an lành, hạnh phúc”, chị nói.

Cảm xúc, kỉ niệm và mong muốn ấy của nữ Trung tá khi bế một trong 2 em bé song sinh trong chuyến tuần tra đầu tiên đó đã được chị gửi gắm qua 4 câu thơ giản dị: “Em ngoan, em ngủ giấc nồng/ Trong vòng tay của tấm lòng yêu thương/ Bình yên qua mọi nhiễu nhương/ Ngày mai tươi sáng, rộng đường đón em”.

Trung tá Minh Phương lại nhớ, đợt về phép giữa nhiệm kỳ, thời điểm quay trở lại Phái bộ là lúc dịch Covid-19 bùng phát mạnh mẽ tại Nam Sudan và phải rất khó khăn mới tìm được đường bay và đặt được vé.

“Lúc đó, khi hàng trăm, hàng ngàn người ở nước ngoài đang cố gắng quay trở lại Việt Nam, nơi đang kiểm soát dịch Covid-19 rất tốt thì tôi và một số đồng chí của Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 2 lại quyết tâm lên đường, “đi ngược vào vùng dịch” để tiếp tục sứ mệnh gìn giữ hòa bình của mình”, chị cho hay.

Hành trang trở lại của các chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam ưu tiên tối đa cho các vật tư y tế, thuốc men phòng chống dịch Covid-19 cung ứng cho lực lượng của ta đang công tác tại địa bàn.

Ngoài ra, nữ Trung tá không quên mang theo những chiếc lá cờ đỏ sao vàng và hạt giống hoa, rau. Chị sẽ trồng vào lúc rảnh rỗi sau những ngày tuần tra.

Trên những luống đất cằn khô ở Nam Sudan hay Trung Phi, đồng đội chị ngoài làm nhiệm vụ còn giúp người dân trồng rau, dạy học. Dù ở phái bộ hay ở phân khu, nơi sĩ quan Việt Nam đóng quân luôn có màu xanh của bầu, bí, cà tím, cúc vàng. Thậm chí, mô hình tăng gia sản xuất, tự cung tự cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam đã lan rộng toàn Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên Hợp quốc.

“Các đồng nghiệp quốc tế ngưỡng mộ khả năng tạo ra màu xanh trên đất châu Phi cằn cỗi và khắc nghiệt của chúng tôi. Vườn rau như khẳng định của Việt Nam, ở mảnh đất tưởng chỉ có đói nghèo và xung đột này cuối cùng cũng có thể nảy lên những mầm xanh hy vọng, hy vọng về một thế giới hòa bình cho tất cả người dân dù khác biệt về màu da, tiếng nói, sắc tộc”, Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương chia sẻ.

Sự hiền hậu, dịu dàng, tình yêu thương vô bờ bến của những nữ chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam chẳng khác nào những “cô Tấm” hiện ra giữ mảnh đất cằn khô khắc nghiệt Nam Sudan.

Họ đã dùng chính tấm lòng của mình để lá cờ đỏ sao vàng được biết đến nhiều hơn, được yêu quý và trân trọng hơn ở quốc gia châu Phi xa xôi này. Họ đã gieo cho những em nhỏ ở đây quyền mơ ước về một cuộc sống với những gam màu tươi sáng hơn.

Các chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam phủ xanh đất cằn Nam Sudan bằng những loại hoa, rau, trái quê nhà. 

Lại nói về những cản trở trong thời gian Trung tá Minh Phương và đồng đội về phép giữa nhiệm kỳ, chị kể, sau khi về Việt Nam một thời gian thì dịch bùng phát ở Nam Sudan và Chính phủ Nam Sudan đã đóng cửa không phận, dừng khai thác tất cả các chuyến bay thương mại trong và ngoài nước.

Vé máy bay khứ hồi của nữ quan sát viên cũng bị hủy, thời gian nghỉ phép bị kéo dài hơn so với dự kiến. Do nhiều hãng hàng không dừng khai thác các chặng quốc tế, trong đó có Việt Nam nên việc quay trở lại Phái bộ bị gián đoạn.

Trung tá Minh Phương nhớ như in, sau hơn 3 tháng bị kẹt lại ở Việt Nam vì đại dịch Covid-19, đoàn trả phép được chia làm hai nhóm. Nhóm 1 gồm 3 đồng chí có nhiệm vụ đi tiền trạm nghiên cứu đường bay và mang theo những vật tư, thiết bị y tế, thuốc thiết yếu nhất.

Mặc dù đã được chuẩn bị rất cẩn thận, nhưng khi tới sân bay Juba, cả hai nhóm trả phép đều gặp sự cố do nhân viên an ninh sân bay yêu cầu kiểm tra hàng hoá, xuất trình các giấy tờ cần thiết... Nhưng với sự khéo léo và nỗ lực đàm phán, thuyết phục của các thành viên trong đoàn, toàn bộ hàng hóa đã được nhập cảnh thành công.

“Khi đó, tôi là thành viên nhóm trả phép số 1 đi tiền trạm để nghiên cứu hành trình bay từ Việt Nam đi Nam Sudan, đã phải giải thích rằng “chúng tôi đến từ Việt Nam, những vật tư y tế này không chỉ giúp lực lượng cán bộ, nhân viên của Việt Nam mà còn có thể hỗ trợ nhân dân CH Nam Sudan nâng cao năng lực phòng, chống dịch bệnh”. Sau những chia sẻ đó, cả nhóm đã mang được toàn bộ hàng hóa cung ứng cho địa bàn ra khỏi sân bay an toàn”, Trung tá Minh Phương hồi nhớ.

Những ngày Trung tá Minh Phương chuẩn bị về nước cho đến nay, tình hình an ninh, chính trị tại Nam Sudan thời gian có dấu hiệu chuyển biến tích cực sau khi Chính phủ hợp nhất dân tộc lâm thời (Chính phủ chuyển tiếp) được chính thức tuyên bố thành lập vào ngày 22/2/2020 sau 2 lần trì hoãn, gia hạn.

Đây là sự kiện đánh dấu một cột mốc quan trọng trong nền chính trị của Nam Sudan nhờ vào những thỏa hiệp, cam kết về chính trị và quyết tâm hành động vì lợi ích đất nước của các nhà lãnh đạo Nam Sudan, là bước chuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử vào năm 2023.

Theo nữ quân nhân, xung đột, đụng độ vũ trang trên toàn lãnh thổ Nam Sudan có xu hướng giảm về tính chất và số vụ; người dân tị nạn tại quốc gia láng giềng hoặc rời bỏ nhà cửa do nội chiến đã bắt đầu quay trở về nhà.

Tuy nhiên ở nhiều khu vực, tình hình an ninh vẫn diễn biến phức tạp, khó lường, chủ yếu xảy ra các cuộc xung đột sắc tộc, trả thù, cướp gia súc và xung đột quy mô nhỏ. Điều này sẽ gây nên tình hình an ninh không ổn định, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xung đột bùng phát trên diện rộng nếu không được kiểm soát tốt bởi chính quyền, lực lượng quân sự, cảnh sát cũng như lãnh đạo của cộng đồng.

Trong bối cảnh dịch Covid-19, hoạt động của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Phái bộ Nam Sudan gặp rất nhiều khó khăn.

Chẳng hạn như chế độ, giờ giấc làm việc thay đổi; hoạt động tuần tra, tác chiến thường xuyên bị gián đoạn; việc di chuyển đi lại giữa các khu vực bị hạn chế; nguồn nhân lực có thời điểm thiếu hụt trầm trọng (nhất là từ tháng 3-10/2020) do Chính phủ và Bộ Ngoại giao thường xuyên trì hoãn việc cấp thị thực cho cá nhân mới triển khai tại UNMISS.

Đây cũng là thời điểm đầy thách thức trong nhiệm kỳ tham gìn giữ hòa bình của Trung tá Minh Phương.

Nữ Quan sát viên cho biết: “Đặc thù công việc của tôi là thường xuyên tiếp xúc với cơ quan phối hợp quản lý và giám sát JVMM (cơ quan trung gian giữa Phái bộ và Chính phủ của Nam Sudan) nên nguy cơ lây nhiễm rất cao do hầu hết người Nam Sudan đều rất chủ quan trong việc phòng chống dịch. Hơn nữa, có những thời điểm tại cơ quan, công việc quá tải, phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ một lúc do quân số thiếu vắng, lực lượng thay thế chưa đảm bảo, nhiều đồng nghiệp bị cách ly vì Covid-19…”.

Ấy nhưng, chị sẵn sàng kéo dài nhiệm kỳ công tác, khi nhận được đề nghị của UNMISS. “Bản thân tôi nhận thấy, đây là giai đoạn đầy thách thức, khó khăn của Phái bộ khi dịch Covid-19 bùng phát và nguồn nhân lực thay thế đang bị hạn chế. Cho nên, tôi không thể không chia sẻ sự vất vả với các đồng nghiệp nơi đây”, chị lý giải.

Chị trải lòng: “Tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là một nhiệm vụ đầy vinh dự, tự hào và cũng là trải nghiệm vô cùng quý giá nhưng cũng đầy thách thức”.

Được sự tin tưởng của chỉ huy cấp trên, nữ quân nhân được triển khai tại Phái bộ gìn giữ hòa bình Nam Sudan và lên đường thực hiện nhiệm vụ từ tháng 11/2019.  Với việc thường xuyên nhận được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo, động viên sâu sát và kịp thời của Thủ trưởng các cấp, sự ủng hộ của gia đình, sự đoàn kết, tương trợ của bạn bè, đồng nghiệp trong và ngoài nước, chị đã dần vượt qua áp lực là “người tiên phong” của lực lượng nữ quân nhân Việt Nam tham gia với vai trò là quan sát viên quân sự.

Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương và các đồng nghiệp quốc tế.

Bằng ý chí, tinh thần lạc quan, tính chuyên nghiệp, sự cống hiến, lòng dũng cảm, cộng với sự thông minh, bản lĩnh, rắn rỏi và mạnh mẽ, Trung tá Minh Phương được ví như “bông hồng thép” tuyệt đẹp giữa mảnh đất châu Phi cằn khô.

“Sau khi kết thúc nhiệm kỳ công tác dài hơn dự kiến tại Phái bộ, cảm xúc của tôi là vui và tự hào khi có một nhiệm kỳ công tác an toàn, thành công với nhiều trải nghiệm, nhiều thử thách… Bản thân tôi cũng có cái nhìn toàn diện hơn, sâu sắc hơn, thực tế hơn, rõ nét hơn về địa bàn, về tính chất nhiệm vụ của những người lính mũ nồi xanh trong quá trình thực hiện sứ mệnh cao cả và được học hỏi, trau dồi kiến thức, kỹ năng trong môi trường công tác đa quốc gia, đa văn hóa của Phái bộ”, chị chia sẻ cảm xúc khi đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao trên cương vị là nữ Quan sát viên quân sự đầu tiên của Việt Nam tại UNMISS theo đánh giá của UNMISS và được tặng Bằng khen của Chỉ huy Phái bộ.

Hình ảnh gần gũi, chăm lo cho người dân địa phương, nhất là phụ nữ và trẻ nhỏ của Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương nói riêng, nữ quân nhân Việt Nam tại châu Phi nói chung rất tiêu biểu và nổi bật trong một môi trường đa quốc gia. Đó còn là một biểu tượng trong quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc, phát huy hình ảnh người mẹ, người chị trong các cuộc chiến tranh trước đây, tiêu biểu và xứng đáng là con cháu bà Trưng, bà Triệu.

 

 

 

 

 

 

Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương, nữ Quan sát viên đầu tiên và các chiến sĩ mũ nồi xanh của Việt Nam tại UNMISS đã kế thừa xứng đáng truyền thống Bộ đội Cụ Hồ, có nhiều đóng góp tích cực được Liên hợp quốc và bạn bè quốc tế đánh giá cao.

Qua đó, góp phần tạo nên vị thế, uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới, thúc đẩy thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ, trong đó có duy trì nền hòa bình bền vững.

Sau thời gian làm nhiệm vụ tại Nam Sudan, Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương nhận thấy, quan trọng nhất là phải luôn lạc quan trong mọi hoàn cảnh, tình huống. “Lạc quan xua tan gian khó”, chị cười và nói.

Nữ quân nhân phân tích: làm việc trong một môi trường xa gia đình, xa tổ quốc, điều kiện sinh hoạt vất vả, khó khăn, vị trí công tác mới với tính chất nhiệm vụ đa dạng, phức tạp đòi hỏi kiến thức chuyên môn và yêu cầu cao là những yếu tố tác động mạnh mẽ đến tinh thần và chất lượng hoàn thành nhiệm vụ.

Lạc quan là nhân tố quyết định đến việc kiểm soát, xử lý mọi khó khăn, thử thách, giải tỏa căng thẳng, áp lực. Sự lạc quan cũng sẽ giúp lan tỏa nguồn năng lượng tích cực này đến bạn bè, đồng nghiệp cùng cơ quan cũng như người dân bản địa trong quá trình tuần tra.

“Bạn bè đồng nghiệp vẫn luôn gọi tôi với cái tên thân thương là smiling queen/smiling Phương. Họ nói, điều đặc biệt nhất ở Phương là luôn thấy nụ cười trên môi dù trong những lúc mệt mỏi, căng thẳng nhất. Chính sự lạc quan giúp cho nhiệm kỳ công tác kéo dài hơn dự kiến đầy khó khăn, vất vả của tôi đã trôi qua nhanh như một giấc mơ đẹp”, đôi mắt chị long lanh.

Nhiệm kỳ vừa qua, quả thực là một dấu ấn, một trải nghiệm vô cùng ý nghĩa trong cuộc đời, mà chính Trung tá Minh Phương tự nhận thấy mình đã trưởng thành hơn, suy nghĩ chín chắn hơn và đặc biệt là đã học được nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống cũng như công việc.

Điều chị lưu luyến nhất ở Nam Sudan sau khi về nước là tình cảm vô cùng chân thành của bạn bè, đồng nghiệp quốc tế công tác cùng Phái bộ và cả người dân nước sở tại.

“Dịp sinh nhật, tôi được Tư lệnh Quân sự Phái bộ tặng quà, được các bạn tặng bánh gato tự làm. Khi chia tay Phái bộ, tôi được Phó Tư lệnh kiêm Chỉ huy trưởng lực lượng Quan sát viên quân sự và đồng nghiệp tặng nhiều món quà lưu niệm có ý nghĩa. Ngoài ra, tôi thường xuyên được bạn bè các nước mời thưởng thức các món ăn truyền thống của quốc gia họ… Tình cảm này là món quà vô giá từ bạn bè, đồng nghiệp quốc tế mà tôi mãi mãi sẽ lưu giữ trong lòng”, chị bật mí.

Theo nữ quan sát viên, tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là sợi dây gắn kết các quốc gia cũng như bạn bè, đồng nghiệp khắp nơi trên thế giới vì một mục tiêu chung, cao cả. Mặc dù hoạt động trong một môi trường khó khăn, vất vả, thiếu thốn, khắc nghiệt, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an ninh, an toàn nhưng tình người, tình bạn, tình đoàn kết, luôn tỏa sáng. Cấp trên, cấp dưới, đồng đội hay bạn bè quốc tế đều cùng yêu thương, sẻ chia vui buồn, động viên, vượt qua từng khó khăn trong suốt nhiệm kỳ công tác của mình.

Những khoảnh khắc đáng nhớ bên đồng đội của nữ Quan sát viên Việt Nam.

Đưa ánh mắt nhìn lên bầu trời biếc xanh, nơi lá cờ đỏ sao vàng tung bay phấp phới, Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương bộc bạch: “Hòa bình là khát vọng, là mong muốn của mọi người, mọi quốc gia dân tộc; là trạng thái bình an, vui vẻ, hạnh phúc, không có chiến tranh, xung đột, bạo lực, bóc lột; là một môi trường tự do, ổn định mà mọi người được sống hạnh phúc và được phát triển toàn diện”.

Với quốc gia còn đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi bất ổn từ các xung đột và mâu thuẫn của phe phái, sắc tộc, cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng, tàn phá nghiêm trọng, thậm chí phải bỏ nhà cửa đi lưu lạc hoặc lưu trú tạm thời tại các trại tị nạn, các trại bảo vệ thường dân.

Việc có mặt của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc nhằm đảm bảo việc thực thi các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn và các vấn đề nhân đạo có ý nghĩa vô cùng to lớn, mang lại niềm tin, hy vọng vững chắc cho người dân bản địa về một tương lai tốt đẹp, hòa bình, ổn định và hạnh phúc.

“Trên các nẻo đường tuần tra của tôi qua các vùng miền khác nhau, nhìn thấy những cánh tay vẫy chào, những nụ cười tươi rói và những ánh mắt sáng ngời của người dân bản địa, đặc biệt là của các em nhỏ càng làm cho tôi có niềm tin, động lực, tình yêu, nhiệt huyết mạnh mẽ với công việc, với nhiệm vụ đang làm, và càng làm cho tôi thêm tự hào khi được trở thành một người lính mũ nồi xanh”, chị bày tỏ.

Trung tá Minh Phương cho biết, một thế giới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển là khát vọng lớn lao của toàn nhân loại, là mục tiêu cao cả mà mỗi quốc gia đều mong muốn hướng tới.

Việc Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc trong những năm gần đây đã cho thấy Việt Nam là một thành viên có trách nhiệm đối với nền hòa bình của thế giới. Và lực lượng mũ nồi xanh Việt Nam đã và đang tạo được dấu ấn rất sâu sắc và luôn được đánh giá cao bởi bạn bè, đồng nghiệp quốc tế.

Thực vậy, kể từ khi chính thức tham gia vào hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc vào năm 2014 đến nay, Việt Nam đã triển khai lực lượng tham gia theo hai hình thức chính là cá nhân và đơn vị. Với hình thức cá nhân, đã có 55 sỹ quan của Việt Nam được cử đến các Phái bộ của Liên hợp quốc ở Cộng hòa Trung Phi và Nam Sudan với các vị trí: Quan sát viên quân sự, Sĩ quan liên lạc, Sĩ quan tham mưu, Sĩ quan hậu cần và các vị trí khác theo nhu cầu của Liên hợp quốc.

Với hình thức đơn vị, Việt Nam tham gia trong lĩnh vực quân y với mức độ Bệnh viện dã chiến cấp 2 và sẽ tham gia trong lĩnh vực công binh với mức độ Đội Công binh.

Đến nay, 3 bệnh viện dã chiến cấp 2 đã sang làm nhiệm vụ tại Nam Sudan với sự tham gia của 189 cán bộ, nhân viên; trong khi đó việc triển khai Đội Công binh cũng đang được tiến hành. Và mặc dù tham gia chưa lâu vào hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, Việt Nam đã có 3 sĩ quan làm việc tại trụ sở Liên hợp quốc.

Điều này cho thấy sự trưởng thành về trình độ chuyên môn của các sĩ quan Việt Nam và sự lớn mạnh của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam ngày càng đáp ứng các yêu cầu, đòi hỏi cao của hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc.

Có thể nói, sự ra đời của Trung tâm Gìn giữ hòa bình Việt Nam (nay là Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam) ngày 27/5/2014 là sự kiện quan trọng, đánh dấu bước ngoặt cho sự phát triển và lớn mạnh không ngừng của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nói như Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng: “Sự tham gia của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại các phái bộ của Liên hợp quốc góp phần hiện thực hóa các cam kết chính trị của Đảng và Nhà nước Việt Nam với vai trò là một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, sẵn sàng chung tay giải quyết các vấn đề quốc tế, duy trì môi trường hòa bình, ổn định vì hợp tác, phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Qua đó, góp phần nâng cao uy tín, vị thế của đất nước, của Quân đội Nhân dân Việt Nam trên trường quốc tế; thúc đẩy hợp tác quốc phòng giữa Việt Nam với các nước, đồng thời khẳng định đối ngoại quốc phòng là một trong những trụ cột của đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước; đóng góp tích cực vào thành công của Việt Nam khi đảm nhiệm vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021”.

Trong một cuộc gặp cấp cao ở Thái Lan với lãnh đạo Việt Nam, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã đánh giá cao trình độ và khả năng của lực lượng mũ nồi xanh Việt Nam triển khai tới các Phái bộ, cũng như sự tham gia hiệu quả của Việt Nam vào hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Ông bày tỏ mong muốn Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp tích cực hơn nữa vào nỗ lực chung này.

Bên cạnh đó, Liên hợp quốc cũng đánh giá cao Việt Nam trong việc đáp ứng tỷ lệ nữ quân nhân theo Nghị quyết 1325 của Liên hợp quốc về Phụ nữ, hòa bình và an ninh.

Trong 7 năm qua, Việt Nam đã cử 33 nữ quân nhân trong đội hình Bệnh viện dã chiến cấp 2 (BVDC2), trong đó BVDC2.1 và BVDC2.2 mỗi Bệnh viện 10 đồng chí, chiếm tỷ lệ gần 16%, BVDC2.3 có 13 đồng chí, chiếm tỷ lệ 20% và 4 sĩ quan nữ tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc theo hình thức cá nhân, cao hơn tỷ lệ khuyến khích 15% do Liên hợp quốc đưa ra.

Hiện nay, Đội công binh biên chế 295 quân nhân dự kiến có khoảng 45 nữ quân nhân, đáp ứng đủ tỷ lệ 15% do Liên hợp quốc đề ra.

Theo Thiếu tướng Hoàng Kim Phụng, Cục trưởng Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam, tuy là một nước mới tham gia nhưng Việt Nam đã để lại dấu ấn rất lớn trong lòng bạn bè quốc tế, đặc biệt là Liên hợp quốc và các phái bộ Nam Sudan và Cộng hòa Trung Phi.

Kết quả thực hiện nhiệm vụ của cả hai BVDC2.1 và BVDC2.2 đều được Chỉ huy Phái bộ và Liên hợp quốc đánh giá cao. Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc phụ trách hoạt động gìn giữ hòa bình Jean-Pierre Lacroix đã gửi thư cảm ơn Chính phủ Việt Nam về sự đóng góp y tế này.

Cũng theo Thiếu tướng Hoàng Kim Phụng, ở các Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, điều kiện an ninh luôn bất ổn, cuộc sống sinh hoạt gặp nhiều khó khăn… Tuy nhiên, đây lại là điều kiện thuận lợi cho những chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam có cơ hội được trải nghiệm, thử thách để ngày càng trưởng thành hơn.

Đồng thời, phát huy phẩm chất cao quý của Bộ đội Cụ Hồ, bằng sự tích cực, chủ động, các chiến sĩ mũ nồi xanh của Việt Nam đã không những hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ trên các mặt công tác được chỉ huy Phái bộ và đồng nghiệp các nước đánh giá cao mà còn dành nhiều thời gian giúp đỡ người dân địa phương tại hai Phái bộ Nam Sudan và Cộng hòa Trung Phi.

Hằng ngày, sau khi hoàn thành nhiệm vụ của Phái bộ, sĩ quan các nước đều trở về làm các công việc cá nhân, nhưng riêng sĩ quan Việt Nam lại tiếp tục thực hiện những công việc giúp đỡ cho người dân bản địa, như bổ củi, xách nước, làm vườn, dạy học…

Ngoài ra, các Bệnh viện dã chiến cấp 2 của Việt Nam còn thường xuyên tổ chức các chương trình thiện nguyện để giúp đỡ người dân và đặc biệt là trẻ em tại Nam Sudan. Qua đó, giới thiệu tới bạn bè quốc tế về đất nước, con người Việt Nam, nhất là về lịch sử truyền thống hào hùng của dân tộc Việt Nam, của Quân đội Nhân dân Việt Nam, làm lan tỏa phẩm chất cao quý Bộ đội Cụ Hồ.

Giúp đỡ bạn là giúp đỡ mình, để cuộc sống hòa bình trở lại trên những vùng đất vốn đã khô cằn lại bị tàn phá bởi chiến tranh, điều mà dân tộc Việt Nam đã từng trải qua là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước ta cả trong đối ngoại và hợp tác quốc tế, cũng là khát vọng và truyền thống ngàn đời của dân tộc Việt Nam.

Trở về nhà, được đoàn tụ với những người thân yêu, được chăm lo cho các con từng bữa ăn, giấc ngủ, tận hưởng những cái ôm ấm áp, Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương càng thấm thía ước vọng hòa bình và khát khao những đứa trẻ ở Nam Sudan cũng được tận hưởng cuộc sống bình an, ấm no, hạnh phúc.

Khát vọng bình yên của nữ quân nhân, của người mẹ, người phụ nữ ấy luôn đong đầy. Chị mong sao trái đất này không còn bất công, bạo lực, đói nghèo, chỉ tồn tại sự yêu thương giữa con người với con người.

Hiện, Trung tá Minh Phương đang bận rộn tập huấn online với gần 20 nước theo chương trình của Trụ sở Liên hợp quốc, và cả những cuộc hội thảo của Nhóm Phụ nữ vì Hòa bình của ASEAN.

Đây cũng là một trong những hoạt động quan trọng của Việt Nam trên cương vị ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, trong nhiệm kỳ 2020-2021. Đó là cùng các nước xây dựng và thúc đẩy Nghị quyết 1889 năm 2009 của Hội đồng Bảo an về vai trò của phụ nữ sau xung đột và sẽ tiếp tục thúc đẩy vấn đề "Phụ nữ, hòa bình và an ninh".

Trung tá Nguyễn Thị Minh Phương bày tỏ: “Tôi luôn dành những tình cảm chân thành và sự trân quý nhất cho sứ mệnh gìn giữ hòa hình, cho việc tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Việt Nam, cho lực lượng mũ nồi xanh dũng cảm, kiên cường và mong muốn sẽ được tiếp tục đóng góp sức lực nhỏ bé của mình thực hiện sứ mệnh cao cả này trong thời gian tới”.

Trở về Việt Nam, nhưng nữ quan sát viên đầu tiên của Việt Nam tại Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc vẫn nối dài sứ mệnh như một “sứ giả” gìn giữ hòa bình, phát huy hơn nữa phẩm chất anh bộ đội cụ Hồ, góp phần bảo vệ Tổ quốc bằng biện pháp hòa bình ngay trong chính thời bình, hướng về một tương lai tốt đẹp, hòa bình, ổn định và hạnh phúc!

Hạnh phúc và hòa bình luôn hiện hữu trên những gương mặt xinh đẹp, phúc hậu, từ ái của các nữ chiến sĩ mũ nồi xanh. Họ chính là những “sứ giả” hòa bình đang và sẽ viết tiếp những trang sử vẻ vang, đầy kiêu hãnh về hình tượng người phụ nữ Việt Nam.

 

 

 

 

 

 

 

 

Hồ Hạ 30/06/2021 14:43
Back To Top